ΘΕΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΟΓΟΥ ΙΙ

 
Ντούνης Ανδρέας

Η Θετική Ανάλυση Λόγου  μπορεί να μας οδηγήσει στην «εξερεύνηση» καλών πρακτικών από κοινωνικούς φορείς, πολιτικά πρόσωπα , μη-κυβερνητικές οργανώσεις οι οποίες θα υποδείξουν το νέο μέλλον για την πάλη της διεκδίκησης και της κατοχύρωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων. Είναι μία κατεξοχήν στρατηγική ανάδειξης πρακτικών επηρεασμού της κοινωνικής ενσωμάτωσης, και αποτελεί ένα εξίσου ενδιαφέρον μεθοδολογικό εργαλείο με την ΚΑΛ. Ο θετικός αυτός πόλος προσφέρει έναν αυτούσιο χειραφετικό λόγο, ο οποίος ενδυναμώνει «αυθεντικά» τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και αντιστρέφει μέσω του αντιλόγου την κοινωνική προκατάληψη απέναντί τους.

Με την επιστροφή στην βάση του οικοδομήματος της κοινωνικής πολιτικής μπορούμε να θέσουμε και τα εξής ερωτήματα:

–   Υπό ποιές πρακτικές λόγων οικοδομήθηκαν τα διαφορετικά κράτη πρόνοιας [i]στην σύγχρονη Ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα; Υπό ποιές ιδεολογικές, και γλωσσικές πιέσεις μετασχηματίστηκαν υπό τις επιρροές των αντιλήψεων στην πρόνοια [ii] επιφανών ακαδημaϊκών και πολιτικών προσώπων;

–   Τα πρότυπα κοινωνικής πολιτικής (υπολειμματικό, θεσμικό, πλουραλιστικό), αντανακλώντας ουσιαστικά ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, πώς εδραιώθηκαν; Υπήρξε μία στρατηγική επιρροής μέσω πρακτικών λόγου και επικοινωνιακού επηρεασμού;
 
–  Πώς η χρησιμοποιούμενη γλώσσα στο πεδίο διαμόρφωσης των κοινωνικών προβλημάτων που εντάσσεται στον δημόσιο λόγο, εμπερικλείει επωφελούμενες κοινωνικές ομάδες και αποκλείει άλλες ως «περιθωριακές» και «αξιοπαθούντες»;

Επιπρόσθετα σε δεύτερο επίπεδο μπορούν να διερευνηθούν τα εξής:
 
– Ποιά είναι η κατανομή ισχύος κατά την μεταφορά του κοινωνικού και πολιτικού μηνύματος από τον φορέα προς τον δέκτη; Η ανισοκατανομή δύναμης και γνώμης επηρεάζει τον επικαθορισμό της άσκησης κοινωνικής πολιτικής μέσω των πρακτικών εκφερόμενου λόγου;
 – Ποιές πρακτικές λόγου κατασκευάζουν συγκεκριμένες ομάδες ως μειονεκτικές, και δημιουργούν αρνητικές κοινωνικές ταυτότητες;
– Τι προσπαθεί να επιτευχθεί στο της επίπεδο κοινωνικής πολιτικής με την «αρχή της ενοχοποίησης του θύματος»[iii], που κατασκευάζεται κυρίως από πολιτικούς και κοινωνικούς εκφερόμενους λόγους;
 

Πολλές εφαρογές άσκησης και διαμόρφωσης πολιτικής μπορούν να αναδειχθούν μέσω αναλύσεων λόγου με το ερευνητικό εργαλείο της ΚΑΛ. Η ανάλυση του ρατσιστικού λόγου, του εθνικιστικού λόγου και της εν γένει γλώσσας του κοινωνικού αποκλεισμού θα αποτελέσουν καθοριστικά βήματα κριτικής επεξεργασίας των σύγχρονων κοινωνικών μετασχηματισμών για την ελληνική πραγματικότητα.

Η Θετική Ανάλυση Λόγου αποτελεί έναν σύγχρονο «αισιόδοξο» δρόμο κοινωνιολογικής σκέψης και πρακτικής που πρέπει όμως να διανύσει μεγαλύτερη θεωρητική και ερευνητική θεμελιωτική απόσταση.

Η προοπτική της συνένωσης των δύο μεθοδολογιών είναι ενδιαφέρουσα, αλλά πολύ προκλητική. Επιτρέπει την ανάδειξη και των «δύο πλευρών του νομίσματος» κατα την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, αλλά απαιτείται σκληρή προσπάθεια για την επιτυχή συνένωσή τους.

Η αυστήρη, παρά ταύτα, προσήλωση στον στόχο της βαθμιαίας κοινωνικής αλλαγής μέσω της ΚΑΛ μας οδηγεί σε ένα ασφαλέστερο επιστημολογικό και μεθοδολογικό μονοπάτι, που οδηγεί στην συνεχή επίκριση των πρακτικών ρατσισμού και κοινωνικού αποκλεισμού που επηρεάζονται υπόρρητα από εκφερόμενους λόγους.

 —————————————-

[ι] Για την θεωρητική ανάλυση της έννοιας του κράτους πρόνοιας βλέπε σχετικά Στασινοπούλου Όλγα : «Κράτος Πρόνοιας – Ιστορική Εξέλιξη, Σύγχρονες Θεωρητικές Προσεγγίσεις», Αθήνα, Εκδόσεις Gutenberg, 2006 (Ανατύπωση).

[ιι] Οι αντιλήψεις στην πρόνοια αναλύονται στο βιβλίο του Deacon Alan : «Perspectives on Welfare – Ideas, Ideologies and policy debates», Οpen University Press, Buckingham, 2002.

[ιιι] Για την επεξήγηση της αρχής της ενοχοποίησης του θύματος βλέπε σχετικά Στασινοπούλου Όλγα : «Ζητήματα Σύγχρονης Κοινωνικής Πολιτικής – Από το κράτος πρόνοιας στον «νέο» προνοιακό πλουραλισμό – Φροντίδα και Γήρανση, η σύγχρονη πλουραλιστική πρόκληση», Αθήνα, Εκδόσεις Gutenberg, 2002.

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!