Σε ποιά κοινά ζητήματα δίνει απαντήσεις η κοινωνική θεωρία;

Ντούνης Ανδρέας – Η διαδικασία της παραγωγής κοινωνικών θεωριών είναι δυναμική και οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων μέσα από σύνθετες (ενίοτε και έντονα αμφισβητούμενες) ιδέες και θεωρήσεις για τη λειτουργία του κοινωνικού οικοδομήματος και των πολιτικών δομών. Οι κοινωνικοί θεωρητικοί λαμβάνουν επιστημονικά δάνεια από έτερους θεωρητικούς, επιχειρούν να θέσουν νέα πλαίσια σε παλαιότερα διαμορφωμένες έννοιες, να προσαρμόσουν την θεωρία σε νέα εμπειρικά και πολιτικά ζητήματα, αλλά και να προκαλέσουν την διαψευσιμότητα έτερων θεωριών σε μία μάχη για την προσωρινή (και πάντα μερική) εξήγηση.

Πλήθος ερωτημάτων αποτελούν κεντρικό άξονα σε αρκετές κοινωνικές θεωρίες, και λειτουργούν ως σημείο διασύνδεσης:

1. Ποιά είναι η φύση της νεωτερικής κοινωνίας, και σε ποιό βαθμό ο καπιταλισμός αποτελεί βασικό της χαρακτηριστικό;  – Χαρακτηριστική είναι η «μάχη» των θεωρητικών για τον προσδιορισμό του ιστορικού σημείου της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής εξέλιξης με διαφωνίες ως προς τη μετάβαση ή μη από τη νεωτερικότητα στη μετανεωτερικότητα υπό το πρίσμα του ρεύματος του μεταμοντερνισμού.

2. Πώς αλληλοσυνδέονται οι διαφορετικοί τύποι θεσμών στις εκάστοτε κοινωνίες; Ειδικότερα ποιό είναι το αντίκτυπο της τεχνολογικής εξέλιξης, της οικονομίας και του πολιτισμού σε έτερους θεσμούς καθώς και μεταξύ τους; Σε ποιό σημείο η τεχνολογία επηρεάζει την οικονομική οργάνωση και εξέλιξη; Πώς επηρεάζει ο πολιτισμός τους κοινωνικούς σχηματισμούς; κ.ο.κ

3. Πώς μπορούμε να «απεικονίσουμε» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την σύνδεση μεταξύ μίκρο- και μάκρο-επιπέδου δράσης; Με την έννοια του μικρό-επιπέδου εννοούνται οι ατομικές δράσεις και οι διαδράσεις μικρής κλίμακος ενώ με την έννοια του μακρο-επιπέδου αναφερόμαστε στους θεσμούς  στο επίπεδο ολόκληρων κοινωνιών, εθνών ακόμη και του παγκόσμιου συστήματος.

4. Ποιό είναι το κοινωνιολογικό μίγμα δομής και κοινωνικής δράσης στις εκροές; (Δομή ως περιορισμός των ορίων της ανθρώπινης δράσης – Δράση μία ανθρώπινη πράξη ως μέσο για την επίτευξη σκοπών) – Σε ποιό βαθμό μπορούν οι άνθρωποι να «καθορίσουν τη δική τους ιστορία» ατομικά και συλλογικά, και σε ποιό βαθμό η ιστορία καθορίζεται για αυτούς από παρελθοντικές καταστάσεις; Ποιά τα όρια της κοινωνικής δράσης; Πώς οικοδομείται η κοινωνική συναίνεση; Πόσο παγιωμένες και «επιδραστικές» είναι οι δομές;

5. Ποιό είναι το μίγμα της κοινωνικής τάξης (οικονομική-επαγγελματική-μορφωτική θέση) και του κοινωνικού status (καθορίζεται κυρίως από έτερες βάσεις κοινωνικής ταυτότητας όπως φύλο, φυλή, εθνοτική προέλευση και θρησκεία) στα ατομικά και συλλογικά αποτελέσματα; Πώς σχηματίζονται οι ταυτότητες/υποκειμενικότητες; Πώς δύνανται οι ταυτότητες να αποτελέσουν τη βάση της συλλογικής δράσης;

6. Πώς κατασκευάζεται η κοινωνική πραγματικότητα;

Τα ερωτήματα σαφώς διαπλέκονται μεταξύ τους ενώ αποτελούν απλώς μια ενδεικτική παράθεση των κοινών ζητημάτων τα οποία απασχολούν τους κοινωνικούς θεωρητικούς. Έτερα ερωτήματα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα εξής: πώς οι εκφερόμενοι Λόγοι συγκροτούν την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα; ποιές κοινωνικές δομές καθορίζουν τον σχηματισμό των ταυτοτήτων/υποκειμενικοτήτων; ποιά η φύση της εξουσίας; ποιοί είναι οι μηχανισμοί της κοινωνικής συμμόρφωσης; κ.ο.κ

_______________________________

Πηγή: Roberta Garner, edited, Social Theory Power and Identity in the Global Era, A reader, volume III, University of Toronto Press 2010, Εισαγωγή, σελίδα xii

socialpolicy.gr

Κράτα το

Διαβάστε Επίσης  18ο Συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης Πολιτικής Υγείας: «Ευρωπαϊκές πολιτικές υγείας στην εποχή της κρίσης και της καπιταλιστικής ανασυγκρότησης»

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!