Θεωρία και ανάλυση λόγου: σύντομη εισαγωγή

Ντούνης Ανδρέας

– Η θεωρία του λόγου (discourse theory) διατηρεί την επιστημολογική παραδοχή ότι όλα τα αντικείμενα και οι δράσεις έχουν επενδεδυμένα νοήματα, και ότι το νόημα αυτό απορρέει από ιστορικά συγκεκριμένα συστήματα κανόνων. Κάθε Λόγος αποτελεί μία κοινωνική και πολιτική κατασκευή που εγκαθιδρύει ένα σύστημα σχέσεων μεταξύ διαφορετικών αντικειμένων και πρακτικών, ενώ παράλληλα παρέχει τις υποκειμενικές θέσεις υπό τις οποίες ταυτίζονται οι φορείς δράσης υπό το πρίσμα του σχηματισμού ταυτοτήτων/υποκειμενικοτήτων.

Υπό την θεωρία του λόγου, όλα τα αντικείμενα αποτελούν αντικείμενα του Λόγου, καθώς η σημασία τους εξαρτάται από έναν κοινωνικά κατασκευασμένο σύστημα κανόνων και σημαίνοντων διαφορών, ενώ οι αναλύσεις επικεντρώνονται στον Λόγο αυτό καθεαυτό θεωρώντας ότι οι πολιτικές και κοινωνικές πρακτικές κατασκευάζονται από αυτόν.

Η ανάλυση του Λόγου πρέπει απαραιτήτως να αποπειράται να αναλύει την χρησιμοποιούμενη γλώσσα. Ως τέτοια, δεν μπορεί να περιοριστεί στην περιγραφή των γλωσσικών μορφών ανεξαρτήτως των σκοπών για τους οποίους έχουν σχεδιαστεί οι γλωσσικές αυτές μορφές για την «αρένα των ανθρωπίνων υποθέσεων».

Ο αναλυτής του Λόγου υποχρεούται έτσι να διερευνήσει τις αιτίες και τους σκοπούς της χρήσης της γλώσσας: πολιτικοί, ηγεμονικοί, συμβολικά βίαιοι, Λόγοι αποκλεισμού, ρατσιστικοί λόγοι, εθνικιστικοί λόγοι, ηθικοπλαστικοί λόγοι;

_____

Πηγές: 1) David Howarth and Yannis Stavrakakis: Introducing Discourse Theory and Political Analysis, στο Discourse Theory and Political Analysis, Identities, Hegemonies and Social Change, Manchester University Press

2) Gillian Brown, George Yule: Discourse Analysis, Cambridge University Press

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!