Λεβ Βυγκότσκι: Η εσωτερική πλευρά της λέξης

 

{..} Ιδιαίτερα η ψυχολογία θα έπρεπε να αντικαταστήσει τις μεθόδους της ανάλυσης σε στοιχεία με μία ανάλυση που συσχετίζεται με την διάρθρωση σε επιμέρους ενότητες. Αυτή θα έπρεπε να ανακαλύψει τις ενότητες πούχουν τα γνωρίσματα του εκάστοτε όλου, δηλαδή τις επιμέρους ενότητες, στις οποίες αυτά τα γνωρίσματα εμφανίζονται με άλλο τρόπο, και να προσπαθήσει με τη βοήθεια μιας τέτοιας ανάλυσης να λύσει τα συγκεκριμένα ερωτήματα που παρουσιάζονται μπροστά της.

Είμαστε της γνώμης ότι μία τέτοια επιμέρους ενότητα είναι δοσμένη στη σημασία μιας λέξης.

Αυτή η εσωτερική πλευρά της λέξης δεν είχε σχεδόν μέχρι τώρα καθόλου ερευνηθεί ειδικά. Η σημασία της λέξης έχει διαλυθεί στη θάλασσα όλων των υπόλοιπων παραστάσεων ή σκέψεων της συνείδησης μας εξ ίσου όπως οι φθόγγοι, που τους έχει κλαπεί η σημασία, έχουν χαθεί στη θάλασσα όλων των υπόλοιπων φυσικών ήχων. Αυτό έγινε στη συνειρμική ψυχολογία και έτσι συμβαίνει καταρχήν και στην νεότερη ψυχολογία της μορφής. Γνωστή σε μας ήταν σε μια λέξη μονάχα η εξωτερική της, η στραμμένη προς εμάς πλευρά της. Η εσωτερική πλευρά, η σημασία της, παρέμενε μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Εν τούτοις, ακριβώς αυτή προσφέρει την δυνατότητα της λύσης των προβλημάτων που μας ενδιαφέρουν, γιατί στη σημασία της λέξης είναι ριζωμένη η επιμέρους ενότητα που ονομάζουμε γλωσσικά αρθρωμένη νόηση.

Μία λέξη δεν αναφέρεται ποτέ σε ένα οποιοδήποτε μεμονωμένο αντικείμενο αλλά σε μιάν ολόκληρη ομάδα σε μιά ολόκληρη κατηγορία αντικειμένων. Κατά συνέπεια κάθε λέξη αποτελεί μία έμμεση γενίκευση – ήδη λοιπόν κάθε λέξη γενικεύει. Ωστόσο, η γενίκευση είναι σε εξαιρετικό μεγάλο βαθμό μια δεμένη με την λέξη πράξη της σκέψης, η οποία αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα εντελώς διαφορετικά από ότι αυτή αναπαράγεται στις άμεσες αισθήσεις και στις άμεσες αισθητήριες αντιλήψεις.

Η αντίληψη ενός διαλεκτικού άλματος από την αίσθηση στη σκέψη σημαίνει ότι η νόηση αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα κατά τρόπο ποιοτικά διαφορετικό από ότι η άμεση αίσθηση. Ίσως είναι εντελώς δικαιολογημένο να ισχυριστεί κανείς, ότι αυτός ο ποιοτικός διαχωρισμός της επιμέρους ενότητας είναι στην ουσία ο γενικευμένος αντικατοπτρισμός της πραγματικότητας. Επομένως η σημασία της λέξης στη γενίκευσή της αποτελεί μια νοητική πράξη στην κυριολεξία του όρου {..}

_____

Πηγή: Λεβ Βυγκότσκι, Σκέψη και Γλώσσα, Εκδόσεις Γνώση, 2008, Μετάφραση από τα γερμανικά : Αντζελίνα Ρόδη, σελ. 19-20

Διαβάστε Επίσης  Mary Evans: Για τον έμφυλο εαυτό

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!