Ορισμοί της μετανάστευσης

Nτούνης Ανδρέας

Οι μετανάστες είναι οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν την πατρίδα τους είτε με τη θέλησή τους είτε χωρίς αυτή, προς αναζήτηση νέων ευκαιριών καθώς και ασφαλέστερων και καλύτερων προοπτικών διαβίωσης [1]. Μετανάστης είναι ένας άνθρωπος που διαμένει για τουλάχιστον 6 μήνες μακριά από τον συνήθη τόπο κατοικίας του [2]. Η μετανάστευση αποτελεί, εν γένει, την φυσική μετάβαση ενός ατόμου ή μίας ομάδας από μία κοινωνία σε μία άλλη, και η μετάβαση αυτή οδηγεί στην εγκατάλειψη του πρότερου κοινωνικού περιβάλλοντος διαβίωσης και ενεργούς συμμετοχής και την εγκατάσταση σε ένα άλλο.

Σύμφωνα με την Παπαδοπούλου, «η μετανάστευση ως σύγχρονο φαινόμενο αποτελεί μια περίπλοκη και σύνθετη διαδικασία σε παγκόσμιο επίπεδο» [3]. Η χώρα μας, αν και αποτέλεσε κατά τη διάρκεια του 19ου και 20ου αιώνα ένα από τα κατεξοχήν παραδείγματα χωρών αποστολής μεταναστών [4], πλέον σε συνθήκες έντονης οικονομικής κρίσης και κρίσης της απασχόλησης, φαινόμενα που επηρεάζουν σαφώς τις μεταναστευτικές ροές, αποτελεί χώρα υποδοχής μεταναστών όσο και αποστολής μεταναστών κυρίως σε χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά.

Ο κυριότερος λόγος της μετανάστευσης αποτελεί η αναζήτηση εργασίας και η μετάβαση σε περιβάλλον με ευνοϊκότερες επαγγελματικές ευκαιρίες καθώς και η οικογενειακή επανένωση [5]. Άλλοι λόγοι που οδηγούν ορισμένους ανθρώπους να εγκαταλείψουν την χώρα προέλευσής τους, σχετίζονται με τις αιτίες αναγκαστικής ή ακούσιας μετανάστευσης  εξαιτίας της εμπόλεμης κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα τους, καθώς και εξαιτίας πολιτικών, εθνικών και θρησκευτικών αιτιών. Σε πολλές περιπτώσεις η εγκατάλειψη της χώρας προέλευσης δεν είναι εκούσια, αλλά  πραγματοποιείται κατόπιν άσκησης βίας και δίωξης [6] (ΕΚΚΕ, 2008, σ. 7).

Η έννοια της αναγκαστικής ή ακούσιας μετανάστευσης αναφέρεται στις μετακινήσεις των προσφύγων και των εσωτερικά εκτοπισμένων ανθρώπων (όσοι εκτοπίστηκαν εξαιτίας ενόπλων συγκρούσεων) καθώς και των ανθρώπων που εκτοπίστηκαν εξαιτίας φυσικών καταστροφών, καταστάσεων απόλυτης ένδειας και πείνας ή ακόμη και «αναπτυξιακών προγραμμάτων». Η έννοια της αναγκαστικής μετανάστευσης αποτελείται από μία ομάδα σύνθετων και ευρέων φαινομένων που απαιτεί διεπιστημονική και διατομεακή προσέγγιση [7] .

Η έννοια της εκούσιας μετανάστευσης συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια ανεύρεσης εργασίας και τη μετάβαση σε νέο κοινωνικό περιβάλλον με καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Εν γένει, σε διεθνές επίπεδο δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός της έννοιας του μετανάστη[8]. Ενώ συνηθέστερα η έννοια περιλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις ανθρώπων που επιλέγουν να εγκαταλείψουν εκούσια την πατρίδα τους για «προσωπικούς λόγους» δίχως την παρεμβολή ενός εξωγενούς παράγοντα εξαναγκασμού, ο προσδιορισμός της μετανάστευσης είναι σύνθετος αν λάβουμε υπόψη μας τον ανωτέρω ολιστικό προσδιορισμό του φαινομένου της αναγκαστικής μετανάστευσης.

Η εκούσια μετανάστευση πολύ συχνά εμπεδώνεται σε Λόγους περί «οικονομικών μεταναστών», με αρκετούς εκπροσώπους της πολιτείας να πραγματοποιούν μία λανθασμένη διχοτόμηση μεταξύ «νόμιμων» και «παράνομων» μεταναστών.


[1] Ερυθρός Σταυρός, Οδηγός Θετικές Εικόνες για τον Εκπαιδευτικό – Ορισμοί, url: http://www.redcross.org.uk/What-we-do/Teaching-resources/Teaching-packages/Positive-Images/~/media/BritishRedCross/Documents/What%20we%20do/Teaching%20resources/Teaching%20packages/Positive%20images/Greek/PDF/Definitions.pdf

[2] Ναξάκης Χ, Χλέτσος Μ., Μετανάστες και Μετανάστευση: Οικονομικές, Πολιτικές και Κοινωνικές Πτυχές, Εκδόσεις Πατάκη, 2003.

[3] Παπαδοπούλου Δέσποινα, Μπάγκαβος Χρήστος, Μετανάστευση και Ένταξη των Μεταναστών στην Ελληνική Κοινωνία, Εκδόσεις Gutenberg, 2006 – Γιώργος και Κώστας Δαρδάνος, σελ. 291                                                                                                                    

[4] Παπαδοπούλου Δέσποινα, Μπάγκαβος Χρήστος, Μετανάστευση και Ένταξη των Μεταναστών στην Ελληνική Κοινωνία, Εκδόσεις Gutenberg, 2006 – Γιώργος και Κώστας Δαρδάνος, σελ. 291

[5] ΕΚΚΕ – Ινστιτούτο Κοινωνικής Πολιτικής, Το Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας 2003 -2004, Αθήνα, 2005, σελ.67

[6] ΕΚΚΕ, Θεσμικό πλαίσιο της μετανάστευσης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, (Σαρρής Ν.), Αθήνα, 2008, σελ. 7

[7] Forced Migration Online, What is Forced Migration, url: http://www.forcedmigration.org/about/whatisfm/what-is-forced-migration

[8] International Migration Law, Glossary on Migration, url http://publications.iom.int/bookstore/free/IML_1_EN.pdf

 

Διαβάστε Επίσης  Το Δικαίωμα στην Ανάπαυση και σε Ελεύθερο Χρόνο

socialpolicy.gr

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!