Εκ των Σπουδαιότερων Επιστημονικών Βιβλίων όλων των εποχών

origin-species150The Origin of Species (Η Καταγωγή των Ειδών) (1859) – Κάρολος Δαρβίνος

Το μεγάλο έργο του Δαρβίνου είναι, αναμφισβήτητα, «Η Καταγωγή των Ειδών», στο οποίο εισήγαγε τη θεωρία της εξέλιξης μέσω της φυσικής επιλογής. Πριν  από τη δημοσίευση του, η επικρατούσα άποψη ήταν πως κάθε είδος υπήρξε στην τρέχουσα μορφή του από τη στιγμή της Θεϊκής δημιουργίας του κόσμου και πως οι άνθρωποι ήταν μια προηγμένη μορφή ζωής, πάνω και πέρα από τη φύση. Η θεωρία του Δαρβίνου ανέτρεψε αυτή την αντίληψη. Φοβούμενος την θρησκευτική αντίδραση, κράτησε τις ιδέες του κρυφές για περίπου δυο δεκαετίες ενώ παράλληλα τις ενίσχυε με επιπλέον παρατηρήσεις και πειράματα.  Το αποτέλεσμα συνετέλεσε μια «χιονοστιβάδα» από λεπτομέρειες- φαίνεται πως δεν υπήρξε κανένα είδος που να μην είχε μελετήσει-δοσμένο μέσα από μια προσιτή και κατανοητή πεζογραφία.  Ενάμιση αιώνα αργότερα, ο παιάνας του Δαρβίνου για την εξέλιξη εξακολουθεί να ικετεύει για να ακουστεί. «Υπάρχει ένα μεγαλείο σε αυτή τη θεώρηση της ζωής», έγραψε, «Από τόσο απλές και ατελείωτες μορφές, πανέμορφες και υπέροχες όπως ήταν, και όμως εξελίχθηκαν».

«Πρόκειται για το πιο σημαντικό επιστημονικό βιβλίο όλων των εποχών. Ο Δαρβίνος έφερε επανάσταση στην αντίληψη μας για τη ζωή, τη σχέση της ανθρωπότητας με όλα τα πλάσματα του κόσμου, και στο μυθολογικό θεμέλιο όλων των θρησκειών». -Γενετιστής Lee M. Silver, Πανεπιστήμιο Princeton

philosophiae150Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Μαθηματικές Αρχές της Φυσικής Φιλοσοφίας)  (1687) – Ισαάκ Νεύτων

Δραματικό είναι μια λέξη που δεν μπορεί να χαρακτηρίσει ένα έργο  που αφιερώνει τις μισές του σελίδες στις αποδομήσεις ελλείψεων, παραβολών  και εφαπτόμενων. Ωστόσο, η γνωστική δύναμη που παρουσιάζεται στο έργο είναι πραγματικά συγκλονιστική. Το έργο του Νεύτωνα σηματοδοτεί την αυγή της σύγχρονης φυσικής, ξεκινώντας με τους τρείς  γνωστούς νόμους της κίνησης (ένας εκ των τριών: «Για κάθε δράση παρουσιάζεται πάντα μια ίση αντίδραση»).  Αργότερα ο Νεύτων εξηγεί τα εκκεντρικά μονοπάτια των κομητών, σημειώνει την ομοιότητα μεταξύ των ηχητικών κυμάτων και των κυματισμών στην επιφάνεια μιας λίμνης, και συντάσσει την περίφημη θεωρία του ότι η βαρύτητα οδηγεί την τροχιά της σελήνης, όπως σίγουρα ορίζει το τόξο κίνησης ενός βότσαλου που πετιέται. Το κείμενο είναι ξηρό, αλλά προσιτό σε αναγνώστες με υψηλή σχολική εκπαίδευση-μια ευκαιρία κατανόησης ίσως της πιο κορυφαίας ιδιοφυΐας στην ιστορία της επιστήμης.

two-world150Dialogue Concerning the Two Chief World Systems (Διάλογος  περί των δύο Μεγίστων Συστημάτων του Κόσμου) (1632) Γαλιλαίος Γαλιλέι  

Ο Πάπας Urban VIII ζήτησε από τον Γαλιλαίο να γράψει μια ουδέτερη πραγματεία σχετικά με τη νέα, ηλιοκεντρική άποψη του Κοπέρνικου για το ηλιακό σύστημα. Ο Γαλιλαίος απάντησε στο πρόσταγμα του δημιουργώντας μια συνομιλία μεταξύ τριών χαρακτήρων: ενός υποστηρικτή του Κοπέρνικου, ενός μορφωμένου μα λαϊκού ανθρώπου  και ενός οπαδού του Αριστοτέλη. Ο τελευταίος αυτός συνομιλητής του έργου του,  ένας στοχαστής με το όνομα Simplicio, εκπροσωπούσε  τη θέση της εκκλησίας, με αποτέλεσμα ο Γαλιλαίος να οδηγηθεί σύντομα στην Ιερά Εξέταση. Ο Γαλιλαίος θεωρείται ως ένας αριστοτεχνικός αφηγητής, με τις συζητήσεις περί των πρόσφατων αστρονομικών ευρημάτων, συγκεκριμένα, να  προκαλούν μια ηλεκτρικά φορτισμένη αίσθηση ανακάλυψης. Η τελευταία ενότητα, στην οποία λανθασμένα ισχυρίζεται ότι οι παλίρροιες των ωκεανών αποδεικνύουν πως Γη βρίσκεται σε κίνηση, είναι συγκριτικά κακής ποιότητας . Ο Γαλιλαίος, προσπάθησε να δώσει ένα μοιραίο πλήγμα στην Αριστοτελική σκέψη της εκκλησίας, όμως σκόνταψε επάνω στη πίστη του σε μια ιδέα που ήταν σίγουρος ότι ήταν αληθής, χωρίς όμως να μπορεί να το αποδείξει.

«Δεν είναι μόνο ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία στην ιστορία του κόσμου, αλλά ένα υπέροχο ανάγνωσμα. Εύκολο, διασκεδαστικό και συχνά ξεκαρδιστικό, έδειξε από νωρίς πως η επιστημονική γραφή δεν χρειάζεται να είναι υπερβολική.» Γνωσιακός επιστήμονας Steven Pinker του Πανεπιστημίου του Harvard

orbium150De Revolutionibus Orbium Coelestium (Περί της περιστροφής των Ουράνιων Σφαιρών) (1543) – Νικόλαος Κοπέρνικος

Ο Κοπέρνικος περίμενε έως ότου βρεθεί κοντά στον θάνατο για να δημοσιεύσει τον τόμο αυτό, πριν από τον οποίο προηγήθηκε μια επιστολή προς τον Πάπα Παύλο III, εξηγώντας γιατί το έργο αυτό δεν ήταν πραγματικά αιρετικό. Ο  Κοπέρνικος, με το επιχείρημα ότι η Γη και οι άλλοι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από τον ήλιο (και όχι ότι όλα περιστρέφονται γύρω από τη Γη), πυροδότησε μια επανάσταση κατά την οποία πρώτα η επιστημονική σκέψη τόλμησε να απομακρυνθεί από το θρησκευτικό δόγμα. Ενώ το έργο δεν είναι πλέον απαγορευμένο, δεν είναι καθόλου εύκολο για τον μέσο αναγνώστη. Η πρώτη σελίδα του βιβλίου «προειδοποιεί»: «Κανένας ανεκπαίδευτος  στη γεωμετρία να μην εισέλθει εδώ.»

physica150Φυσικά (περίπου  330 π.Χ.) -Αριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης τοποθέτησε τη Γη στο κέντρο του κόσμου και θώρησε το σύμπαν ως ένα τακτοποιημένο σύνολο από ένθετες σφαίρες. Όπως επίσης συμπέρανε εσφαλμένα ότι τα πράγματα κινούνται με διαφορετικό τρόπο στη Γη και στους ουρανούς. Παρ ‘όλα αυτά, η πραγματεία του Αριστοτέλη σχετικά με τη φύση της κίνησης, την αλλαγή και το χρόνο, ξεχωρίζει διότι παρουσίασε ένα συστηματικό τρόπο για τη μελέτη του φυσικού κόσμου-αυτό που κυριάρχησε για δύο χιλιετίες και οδήγησε στη σύγχρονη επιστημονική μέθοδο.

 «Ο Αριστοτέλης άνοιξε την πόρτα στην εμπειρική επιστήμη, σε αντίθεση με την αγάπη του Πλατωνισμού για τον καθαρό λόγο. Δεν μπορεί κανείς να μην υπερεκτιμήσει την επιρροή του στη Δύση και τον κόσμο.» -Arthur Caplan, τμήμα βιοηθικής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια

corporis150De Humani Corporis Fabrica (Περί της κατασκευής τού ανθρωπίνου σώματος) (1543)- Ανδρέας Βεσάλιος

Το 1543, την ίδια χρονιά που δημοσιεύτηκε το «Περί της περιστροφής των Ουράνιων Σφαιρών» του Κοπέρνικου, ο ανατόμος Ανδρέας Βεσάλιος δημοσίευσε το πρώτο ολοκληρωμένο εικονογραφημένο βιβλίο ανατομίας του κόσμου. Για αιώνες, οι ανατόμοι τεμάχιζαν το ανθρώπινο σώμα σύμφωνα με τις οδηγίες που γράφονται στα αρχαία ελληνικά κείμενα. Ο Βεσάλιος εγκατέλειψε αυτή τη παλιά μεθοδολογία και διεξήγαγε τις δικές του ανατομές , αναφέροντας ευρήματα που απέκλιναν από τους αρχαίους σε πολλά σημεία της ανατομίας. Οι εκατοντάδες εικόνες, πολλές εκ των οποίων αποδίδονται με σχολαστική λεπτομέρεια από τους μαθητές του στούντιο του Τιτσιάνο (Ιταλός Ζωγράφος), είναι συγκλονιστικές.

relativity150Relativity: The Special and General Theory (Η θεωρία της ειδικής και Γενικής Σχετικότητας) (1916)- Αλβέρτος Αϊνστάιν

Οι θεωρίες του Αϊνστάιν ανέτρεψαν μακροχρόνια αντιλήψεις για τα σώματα σε κίνηση, όπως ότι ο χρόνος και ο χώρος δεν είναι έννοιες απόλυτες. Οι θεωρία του Αϊνστάιν περί σχετικότητας, γραμμένη για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τα υποκείμενα μαθηματικά, προσδιορίζει τον ίδιο ως επιδέξιο «διαφημιστή» των ιδεών του. Για να εξηγήσει την ειδική θεωρία της σχετικότητας, ο Αϊνστάιν μας προσκαλεί να επιβιβαστούμε σε μια αμαξοστοιχία γεμάτη με χάρακες και ρολόγια. Για την πιο πολύπλοκη γενική θεωρία, ο αναγνώστης μεταφέρεται σε ένα κοσμικό ασανσέρ μέσα στο κενό. Όμως ο ίδιος ο Αϊνστάιν στον πρόλογό του, αναφέρει πως το βιβλίο απαιτεί «ένα δίκαιο ποσό υπομονής και δύναμη της θέλησης από την πλευρά του αναγνώστη.»

 

Πηγή: discovermagazine.com

socialpolicy.gr

Save

Save

Κράτα το

Διαβάστε Επίσης  Εκδηλώσεις λόγου της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο πλαίσιο του Summer Nostos Festival

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!