Έμφυλο χάσμα δεδομένων

Απόδοση: Ελένη Τομπέα

Tι μπορούν να μας πουν τα δεδομένα για ένα κορίτσι που γεννήθηκε στη Σομαλία, την Ουρουγουάη, την Ιαπωνία, ή το Μπαγκλαντές; Η απάντηση είναι, όχι αρκετά.

Σε χώρες σε όλο τον κόσμο, αλλά ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα δεδομένα σχετικά με τις γυναίκες και τα κορίτσια είναι περιορισμένα. Αυτό συμβαίνει γιατί τα δεδομένα συχνά δεν αναλύονται κατά φύλο. Για παράδειγμα, τα δεδομένα σχετικά με την κυριότητα των περιουσιακών στοιχείων που συγκεντρώθηκαν ανά νοικοκυριό: έτσι σε ένα νοικοκυριό, δεν γνωρίζουμε αν η σύζυγος έχει πρόσβαση σε έναν καταθετικό λογαριασμό ή σε κάποια έκταση γης. Τα στοιχεία για τη φτώχεια επίσης συλλέγονται μόνο ανά νοικοκυριό, στοιχείο που επίσης εμποδίζει την σωστή καταμέτρηση αναφορικά με τον αριθμό των γυναικών που ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Τα κενά στα δεδομένα των φύλων επισκιάζουν την εικόνα για την ζωή του μισού πληθυσμού. Αποτρέπουν τις κυβερνήσεις και τους πολιτικούς από την αναγνώριση των περιορισμών που βιώνουν οι γυναίκες και τα κορίτσια στις χώρες τους, καθώς και από την εφαρμογή αποτελεσματικών προγραμμάτων που να μεγιστοποιούν την επίδραση όχι μόνο για τις γυναίκες και τα κορίτσια, αλλά για ολόκληρες οικογένειες και κοινότητες.

Χαρτογράφηση των κενών στα δεδομένα αναφορικά με το φύλο

Το πρώτο βήμα για τη βελτίωση του πλαισίου των δεδομένων των δύο φύλων είναι να προσδιοριστούν τα σημεία στα οποία εντοπίζονται οι βασικές ελλείψεις. Στην εναρκτήρια έκθεση του το 20141, η Data2X (μια πρωτοβουλία με πολλούς εταίρους που στεγάζεται στο Ίδρυμα των Ηνωμένων Εθνών), εντοπίστηκαν 28 κενά δεδομένων υψηλής προτεραιότητας που σχετίζονται με τις γυναίκες και τα κορίτσια. Τα κενά αυτά καλύπτουν πέντε θεματικές περιοχές ουσιαστικής σημασίας για την ευημερία και την γυναικεία χειραφέτηση: την υγεία, την εκπαίδευση, τις οικονομικές ευκαιρίες, την πολιτική συμμετοχή, και την ανθρώπινη ασφάλεια.

Στον τομέα των οικονομικών ευκαιριών, πολλά κενά πληροφοριών αφορούν τη συμμετοχή των γυναικών στην άτυπη οικονομία. Αυτό το θέμα ήρθε για πρώτη φορά στο φως το 1996 από την Ela Bhatt, την πρωτοποριακή ιδρύτρια του Συλλόγου Αυτοαπασχολούμενων Γυναικών της Ινδίας. Ως μία από τις ελάχιστες γυναίκες δικηγόρους στην Ινδία εκείνη την εποχή, η Bhatt εκπροσωπούσε ένα τοπικό εργατικό συνδικάτο υφαντριών, αλλά βρέθηκε νομικά σε μειονεκτική θέση αφού ο νόμος χορηγούσε δικαιώματα και αναγνωρίσεις σε βιομηχανικούς εργάτες  και όχι σε εκείνους που εργάζονται ανεπίσημα από τα σπίτια τους, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων γυναικών στην κλωστοϋφαντουργία εργάζονταν με αυτόν τον τρόπο.

Αφού έμαθε ότι μόλις το 6% των γυναικών στη χώρα της υπολογίζονται επίσημα ως μισθωτές εργάτριες, έπεισε τους ερευνητές να συλλέξουν και να αναλύσουν δεδομένα σχετικά με τα άτομα (κυρίως γυναίκες) που εργάζονται από τα σπίτια τους. Τα εν λόγω δεδομένα, με τη σειρά τους, βοήθησαν και έπεισαν τη διεθνή σύμβαση για την κατ ‘οίκον εργασία να αναγνωρίσει τα δικαιώματα και τις συνεισφορές των μισθωτών εργαζομένων κατ’ οίκον, δημιουργώντας νέα πρότυπα για τις συνθήκες εργασίας.

Παρά τα οφέλη για τους κατ’ οίκον εργαζόμενους που ενέπνευσε η Bhatt, πολλά κενά στα δεδομένα εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ινδία και σε άλλες αναπτυσσόμενες χώρες στον ευρύτερο χώρο της άτυπης απασχόλησης, που η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας ορίζει ως «εργασία που δεν έχει νομική ή κοινωνική προστασία, είτε σε άτυπες επιχειρήσεις, είτε σε επίσημες επιχειρήσεις ή νοικοκυριά”2. Επειδή οι γυναίκες αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των άτυπων εργαζομένων σε σχέση με τους άνδρες, η σημαντική συμμετοχή των γυναικών στις βιομηχανίες, που εκτείνονται από την κατασκευή έως το εμπόριο, και η ουσιαστική συμβολή τους στην εθνική οικονομία παραμένει κατά ένα μεγάλο βαθμό μη καταμετρημένη.

TANZANIA / IFAKARA / 11 JUNE 2007 Saumo Mpotwile and her daughter, Anali, at their home in Lupiro village. She has a mosquito trap installed in her home. Apart from constructing her new house in a manner that reduces mosquitoes coming in, and putting screens on all her windows, she also uses bed-nets, one of which she has bought with her own money. Photograph by PRASHANT PANJIAR

Ένας άλλος τομέας όπου υπάρχει χάσμα δεδομένων και φέρει δυσανάλογες επιπτώσεις στις γυναίκες είναι η καταγραφή των ληξιαρχικών πράξεων και των δημογραφικών στατιστικών στοιχείων (CRVS), το σύστημα με το οποίο οι χώρες καταγράφουν στατιστικά στοιχεία σχετικά με γεννήσεις, θανάτους, γάμους και διαζύγια. Πολλά συστήματα CRVS στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν αποτελεσματικά πρωτόκολλα π.χ. για την έκδοση πιστοποιητικών γεννήσεως,  που αποτελούν τη βάση για άλλα έγγραφα ταυτότητας. Στην πραγματικότητα, περίπου το 35% όλων των παιδιών κάτω των 5 ετών – ή κατ’εκτίμηση 230 εκατομμύρια παιδιά – δεν διαθέτουν πιστοποιητικά γεννήσεως3.

Η τεκμηρίωση της ταυτότητας είναι θεμελιώδους σημασίας για τα άτομα ώστε να ασκούν τα δικαιώματά τους ως πολίτες  – γεγονός που κρίνει το συγκεκριμένο χάσμα ως το κρισιμότερο μεταξύ των φύλων4. Πιο συγκεκριμένα, οι αδυναμίες στα συστήματα εγγραφής πολιτών μπορούν να καταστήσουν τα κορίτσια και τις γυναίκες πιο ευάλωτες. Χωρίς πιστοποιητικό γέννησης ή γάμου, τα ανήλικα κορίτσια που εξαναγκάζονται σε γάμο δεν έχουν νομική υποστήριξη. Αν πέσουν θύματα εμπορίας (trafficking), δεν μπορεί να αναγνωριστούν και είναι ακόμα πιο δύσκολο να βρεθούν. Τα ανεπαρκή ή ανύπαρκτα έγγραφα γάμων ή διαζυγίων μπορούν επίσης να αποτρέψουν τις γυναίκες από το να κληρονομήσουν μια περιουσία ή να πιστοποιήσουν τα παιδιά τους σε ορισμένες χώρες, γεγονότα εκ των οποίων διαιωνίζουν αυτόν τον κύκλο.

Ώθηση για επανάσταση στα δεδομένα

Χάσμα στα δεδομένα των φύλων υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, όπως και στις περισσότερες χώρες, τα στοιχεία είναι λιγοστά για τη βία κατά των γυναικών, ένας κρίσιμος τομέας για την προστασία της γυναικείας ασφάλειας. Τα δεδομένα λείπουν επίσης σχετικά με τον αριθμό των γυναικών στελεχών, κενό το οποίο επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομική χειραφέτηση των γυναικών.

Αυτές και άλλες ελλείψεις στοιχείων αποτελούν κάτι παραπάνω από απλά κενά στην πληροφόρηση, στοιχειοθετούν κενά στις προτεραιότητες και τις πολιτικές ανάπτυξης. Μόνο με τη συλλογή συνεπών και ολοκληρωμένων δεδομένων μπορούν οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί ιθύνοντες να κατανοήσουν πλήρως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια, ώστε να αναπτύξουν στοχευμένες λύσεις και να μετρούν την πρόοδο τους ή την έλλειψη αυτών.

1.Mapping Gender Data Gaps (Data2x, March 2014)

2.Women and Men in the Informal Economy: A Statistical Picture, Page 1 (International Labour Organization, 2013)

3.Every Child’s Birth Right: Inequities and Trends in Birth Registration (UNICEF, 2013)

4.Civil Registration, Vital Statistics and Gender (Data2x, September 2014)

Πηγή: noceilings.org

socialpolicy.gr

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!