Συμβούλιο της Ευρώπης – Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2014 – 2017: Διασφαλίζοντας την Ίση Πρόσβαση των Γυναικών στη δικαιοσύνη

Μέρος Α’

Η ισότητα των φύλων πρακτικά σημαίνει την ίση ορατότητα, την ενδυνάμωση, τις ίσες ευθύνες και συμμετοχή τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες σε όλες τις σφαίρες της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής. Η επίτευξη της ισότητας των φύλων είναι θεμελιώδης για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας, το σεβασμό του κράτους δικαίου, την οικονομική μεγέθυνση και ανταγωνιστικότητα.

Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα και αναπόσπαστο κομμάτι της προώθησης του κράτους δικαίου. Ο σεβασμός και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορεί να διασφαλιστεί μονάχα μέσω της διαθεσιμότητας των επανορθωτικών μέτρων, της επαρκούς αποκατάστασης ή/και αποζημίωσης. Η ίση πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι ένα θεμελιώδες βήμα για τη διασφάλιση της ισότητας γυναικών και ανδρών, όχι μόνο νομικά (de jure) αλλά και εκ των πραγμάτων (de facto).

• Οι ενέργειες και οι δραστηριότητες του Συμβουλίου της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα στοχεύουν να υποστηρίξουν τα κράτη-μέλη προς την επίτευξη της ίσης πρόσβασης στη δικαιοσύνη για τις γυναίκες μέσω διαφόρων «οδών», συμπεριλαμβανομένων ερευνών και μελετών, συνεδρίων και ακροάσεων, καθώς και της ανταλλαγής καλών πρακτικών.

• Η αξιολόγηση της πρόσβασης των γυναικών στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης στην Ευρώπη είναι σύνθετη. Πολλαπλά είναι τα στάδια και οι εμπλεκόμενοι φορείς (stakeholders): από την αρχική αναφορά στις αστυνομικές αρχές ως και την ανάμειξη των υπηρεσιών υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών, στην πρόσβαση στη νομική βοήθεια, στις διερευνήσεις και ποινικές διώξεις, μέχρι και την τελική δικαστική απόφαση που θα πρέπει να εφαρμοστεί δεόντως. Ορισμένα από τα εμπόδια που περιορίζουν τις ευκαιρίες των γυναικών ώστε να διεκδικούν τα δικαιώματα τους είναι τα εξής:

– Έλλειψη γνώσεων σχετικά με τις διαδικασίες,
– Έλλειψη οικονομικών πόρων και περιορισμοί στη διαθεσιμότητα νομικής βοήθειας,
– Η έμφαση δίδεται στη χρήση διαδικασιών εξωδικαστικού συμβιβασμού ώστε να διασφαλίζεται η γρήγορη ολοκλήρωση της νομικής διαμάχης, αφήνοντας συχνά τις γυναίκες σε μειονεκτική θέση.
– Νομοθεσία ουδέτερη ως προς ζητήματα φύλου, που μπορεί να οδηγήσει σε συστημικές ανισότητες, δίχως συχνά να υπάρχει η πρόθεση αυτή.
– Έμφυλη προκατάληψη σε δικαστήρια και στους αξιωματούχους επιβολής του νόμου, ειδικότερα όσον αφορά συγκεκριμένες ομάδες γυναικών (όπως για παράδειγμα γυναίκες μειονοτήτων, γυναίκες με αναπηρία, ή γυναίκες που διαβιούν σε αγροτικές περιοχές).
– Φόβος, ντροπή και πολιτισμικά ή/ και θρησκευτικά εμπόδια.

• Το «ανήκειν» σε μία ιδιαιτέρως ευάλωτη ομάδα γυναικών μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα δικαιώματα. Οι γυναίκες που ζουν σε αγροτικές περιοχές, οι ηλικιωμένες γυναίκες, οι γυναίκες με αναπηρία, οι ΛΟΑΤ γυναίκες, οι γυναίκες που έχουν πέσει θύμα trafficking, οι μετανάστριες (συμπεριλαμβανομένων των γυναικών προσφύγων, των γυναικών αιτούντων άσυλο, και των γυναικών που δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα), καθώς και οι γυναίκες που προέρχονται από συγκεκριμένη εθνοτική ή θρησκευτική ομάδα μπορεί να βρίσκονται σε μειονετική θέση.

Αυτό μπορεί να οφείλεται σε συγκεκριμένα μειονεκτήματα σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, αλλά μπορεί να αποτελεί επίσης απόρροια της έλλειψης γνώσης για τις ιδιαίτερες ανάγκες αυτών των γυναικών μεταξύ των αξιωματούχων επιβολής του νόμου. Οι γυναίκες των συγκεκριμένων ομάδων πολύ συχνά πέφτουν θύματα στερεότυπων αντιλήψεων και προσλήψεων, που μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα τη μεροληψία και την έλλειψη ευαισθησίας εκ μέρους του συστήματος απονομής δικαιοσύνης.

Πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τις γυναίκες – θύματα έμφυλης βίας

– Μέσω των δραστηριοτήτων του, το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει αναγνωρίσει μία πλειάδα εμποδίων για τις γυναίκες που πέφτουν θύματα βίας καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας προσφυγής τους στη δικαιοσύνη, που περιλαμβάνουν κοινωνικο – οικονομικά και πολιτισμικά εμπόδια:

• Φόβος και ντροπή,
• Έλλειψη γνώσεων σχετικά με τις επίσημες διαδικασίες και τα διαθέσιμα μέσα βοήθειας,
• Οικονομική εξάρτηση και ανησυχία για τα παιδιά τους,
• Ο έμφυλος αντίκτυπος των μέτρων λιτότητας – νομικά και διαδικαστικά εμπόδια,
• Μακρόχρονες διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης
• Διαφθορά και χαμηλά ποσοστά καταδίκης – πρακτικές διακρίσεων.

Όλα αυτά τα εμπόδια οδηγούν σε υψηλά ποσοστά αποχωρήσεων. Συνιστούν σοβαρά εμπόδια στην απονομή δικαιοσύνης για τις γυναίκες που έχουν επιβιώσει από περιστατικά βίας και οδηγούν στη μείωση της εμπιστοσύνης των θυμάτων ή ακόμη και την ολοκληρωτική έλλειψη εμπιστοσύνης των θυμάτων προς το δικαστικό σύστημα

Οι ιστορίες εκατομμυρίων θυμάτων μένουν στο «σκοτάδι» μέσα από ένα πλέγμα ταμπού, παραδόσεων, στερεοτύπων, άτυπου κοινωνικού κώδικα, φόβου, ντροπής και άγνοιας. Μέσω της εγκαθίδρυσης της Σύμβασης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης), η βία κατά των γυναικών δεν μπορεί να θεωρηθεί πλέον ως ένα «ιδιωτικό» ή οικογενειακό ζήτημα. Τα Κράτη έχουν υποχρέωση να προλαμβάνουν τα περιστατικά βίας, να προστατεύουν τα θύματα και να τιμωρούν τους θύτες.

Πηγή: Council of Europe Gender Equality Strategy 2014-2017 — Guaranteeing Equal Access of Women to Justice

Μετάφραση/Απόδοση: Ντούνης Ανδρέας

Διαβάστε εδώ το Μέρος Β’ : Διασφαλίζοντας την Ίση Πρόσβαση των Γυναικών στη δικαιοσύνη: Καλές Πρακτικές και Χάσμα Δεδομένων κατά Φύλο

socialpolicy.gr

Διαβάστε Επίσης  100 χρόνια προστασίας της μητρότητας (βίντεο)

There is one comment

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!