Πεκίνο +20: Η Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου και η Ευρωπαϊκή Ένωση – Θεματικός Άξονας Α: Γυναίκες και Φτώχεια

Απόδοση /Επιμέλεια : Ντούνης Ανδρέας

Πλαίσιο Πολιτικής

Η φτώχεια είναι ένα σύνθετο, πολυ-παραγοντικό κοινωνικό πρόβλημα που υπερβαίνει την έλλειψη βασικών πόρων για την επιβίωση και επεκτείνεται στην αποστέρηση πολιτικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων, όπως και ευκαιριών για πολιτική συμμετοχή και κοινωνική κινητικότητα (Council of the EU, 2007). Οι γυναίκες έχουν χαμηλότερο εισόδημα σε σύγκριση με τους άντρες, οδηγώντας τες σε μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας.

-> Η Στρατηγική Ευρώπη 2020 (Europe 2020 Strategy)
• Στοχεύει στην παροχή μίας έξυπνης, βιώσιμης και ενταξιακής ανάπτυξης εντός της Ε.Ε. μέσω της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της μείωσης της φτώχειας.
• Θέτει ως κύριο στόχο την απομάκρυνση τουλάχιστον 20 εκατομμυρίων ανθρώπων εκτός της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού έως το έτος 2020.

-> Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Κατά της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισμού (European platform against poverty and social exclusion)

• Μία εκ των επτά θεμελιωδών πρωτοβουλιών της Στρατηγικής Ευρώπη 2020, που αποτελεί ένα από τα εργαλεία – κλειδιά για την προστασία και προώθηση της κοινωνικής ένταξης των γυναικών. Εφαρμόζει τη συμπερίληψη της διάστασης του φύλου στις κυριότερες πρωτοβουλίες της, όπως την προώθηση της ισότιμης οικονομικής ανεξαρτησίας, την αξιολόγηση των χασμάτων στις παροχές σε άδειες που σχετίζονται με οικογενειακές υποχρεώσεις και την παρακολούθηση της μετάθεσης των υφιστάμενων οδηγιών που σχετίζονται με τις παροχές αδειών για οικογενειακά αίτια.

-> Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων (European Pact for Gender Equality (2011-20)

• Επαναβεβαιώνει την δέσμευση του Συμβουλίου για την εκπλήρωση των προσδοκιών της ΕΕ αναφορικά με την ισότητα των φύλων, ειδικότερα σε τρεις άξονες που είναι συναφείς με την ισότητα των φύλων: ειδικότερα με την απασχόληση, την εκπαίδευση και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης ειδικότερα μέσω της μείωσης της φτώχειας.

Οι στρατηγικοί στόχοι της Πλατφόρμας Δράσης του Πεκίνου και οι Δείκτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το 2007, το Συμβούλιο συμφώνησε στην υιοθέτηση τριών δεικτών πανευρωπαϊκής «εμβέλειας» συμπεριλαμβανομένων δύο υποδεικτών για την μέτρηση της προόδου της εφαρμογής των στόχων της Πλατφόρμας Δράσης του Πεκίνου στην Ε.Ε. Οι δείκτες αυτοί μετρούν τον δείκτη κινδύνου φτώχειας κατά ηλικία, βιολογικό φύλο και τύπο νοικοκυριού, συμπεριλαμβανομένων των μόνων γονέων με εξαρτώμενα τέκνα και κατά δείκτες αεργίας ανά ηλικία και βιολογικό φύλο.

A .1.
Ανασκόπηση, υιοθέτηση και διατήρηση των μακροοικονομικών πολιτικών και αναπτυξιακών στρατηγικών που αντιμετωπίζουν τις ανάγκες και τις προσπάθεις των γυναικών σε κατάσταση φτώχειας.
A.2.
Αναθεώρηση νομοθεσιών και διοικητικών πρακτικών για την διασφάλιση της ισότητας των δικαιωμάτων των γυναικών και της πρόσβασής τους στους οικονομικούς πόρους.
A.3.
Παροχή πρόσβασης προς τις γυναίκες στην αποταμίευση, στους πιστωτικούς μηχανισμούς και στα πιστωτικά ιδρύματα .
A.4.
Ανάπτυξη μεθοδολογιών με βάση το κοινωνικό φύλο και διεξαγωγή ερευνών για την αντιμετώπιση της θηλυκοποίησης της φτώχειας.

(Η βάση δεδομένων, Γυναίκες και Άνδρες στην ΕΕ  — δεδομένα και στατιστικά, που αναπτύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων παρέχει τα πιο πρόσφατα δεδομένα και πληροφορίες για αυτούς τους δείκτες, όντας προσβάσιμη στο url: http://eige.europa.eu/content/women-and-men-in-the-eu-facts-and-figures)

Ευρήματα δεδομένων σε Πανευρωπαϊκό Επίπεδο

–> Αύξηση του κινδύνου φτώχειας

Το 2012, το 17 % του πληθυσμού στην ΕΕ αντιμετώπιζε τον κίνδυνο φτώχειας,  με τις γυναίκες να αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας από ότι οι άνδρες. Αυτό εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι, σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι γυναίκες λαμβάνουν χαμηλότερες αμοιβές και εργάζονται υπό χειρότερες συνθήκες εργασίας από ότι οι άνδρες, και εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα εργασίας σε θέσεις μερικής απασχόλησης, με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου ή να απομακρύνονται από το εργατικό δυναμικό εξαιτίας υποχρεώσεων φροντίδας.

Σε συνδυασμό με μία μικρή άνοδο του ποσοστού της φτώχειας τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άντρες  (κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες) από το 2007, το έμφυλο χάσμα έχει μικρύνει μόλις κατά περίπου 1% – μέτρηση το 2012. Αν και η μέση αύξηση της φτώχειας είναι μέτρια σε επίπεδο ΕΕ, εντούτοις υφίσταται μία σημαντική αύξηση στον κίνδυνο φτώχειας στα δύο-τρίτα των κρατών-μελών, και ειδικότερα σε όσα έχουν πληγεί εντονότερα από την κρίση, όπως η Ελλάδα.

Η μέτρηση του κινδύνου φτώχειας σχετίζεται με τα διάμεσα εισοδήματα. Ως αποτέλεσμα, ενδέχεται ως μέτρο να αποτυγχάνει να λαμβάνει υπόψιν του το επίπεδο φτώχειας σε Κράτη-Μέλη όπου έχει υπάρξει μείωση στα εισοδήματα.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 – ΠΟΣΟΣΤΟ ΓΥΝΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΔΡΩΝ ΣΕ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΕ, 2007 – 2012

ποσοστό-της-φτώχειας_1_γυναίκες_φτώχεια

Η ηλικία αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τον κίνδυνο φτώχειας

Οι νέοι άνθρωποι ηλικίας μεταξύ 16 και 24 ετών αντιμετωπίζουν τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας (24 % το 2012 σε επίπεδο ΕΕ), ποσοστό που έχει αυξηθεί από το 2007 στην πλειονότητα των κρατών-μελών. Οι νέες γυναίκες της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδες εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας (έμφυλο χάσμα 1,6 ποσοστιαίων μονάδων το 2012), ποσοστό που αντιπροσωπεύει ένα κατα τι υψηλότερο έμφυλο χάσμα από αυτό του συνολικού πληθυσμού.

Ο κίνδυνος φτώχειας των γυναικών ηλικίας μεταξύ 25 και 49 ετών – η κυριότερη ηλικιακή περίοδος ανατροφής τέκνων – υπερβαίνει αυτόν των ανδρών σε 19 κράτη-μέλη, ενώ οι διαφορές μεταξύ των γυναικών και ανδρών είναι σχετικά χαμηλές στην ΕΕ ως σύνολο.

Η ηλικία σχετίζεται με ένα αυξανόμενο έμφυλο χάσμα στον κίνδυνο φτώχειας. Οι γηραιότερες γυναίκες (άνω των 65 ετών) αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας από ότι οι γηραιότεροι άντρες  (16 % εν συγκρίσει με 12 % – στοιχεία μέτρησης έτους 2012). Περισσότερα από τα μισά Κράτη-Μέλη (17) εμφανίζουν έμφυλα χάσματα στις συντάξεις μεγαλύτερα από 30% (39 % στην Ευρωπαϊκή Ένωση). Το μεγάλο αυτό έμφυλο χάσμα μπορεί να αποδοθεί στην συνδυασμένη επίδραση των χαμηλότερων απολαβών των γυναικών καθόλη τη διάρκεια του βίου και στις μικρότερες ή διακεκομμένες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης που σχετίζονται με το έμφυλο χάσμα αμοιβών, την μεγαλύτερη επικράτηση του καθεστώτος της μερικής απασχόλησης και τις διακεκομμένες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και εξαιτίας των υποχρεώσεων φροντίδας.

Η μονογονεϊκότητα αυξάνει τον κίνδυνο φτώχειας

Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 25 % των ανύπαντρων ανθρώπων αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο φτώχειας με τις ανύπαντρες γυναίκες να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας από αυτό τον ανδρών (26% και 25%) για το 2012. Το έμφυλο χάσμα κινδύνου φτώχειας έχει «κλείσει» από το 2007, οφειλόμενο κατά μεγάλο μέρος στην επίδραση της χειροτέρευσης των συνθηκών μεταξύ των ανύπαντρων αντρών στον άξονα του κινδύνου φτώχειας (από 22% το 2007 στο 25% το 2012), ειδικότερα εντός δέκα κρατών-μελών.

Ο κίνδυνος φτώχειας εμφανίζεται μόλις υπάρχουν εξαρτώμενα παιδιά στο νοικοκυριό και αυξάνεται με την αύξηση του αριθμού των εξαρτώμενων τέκνων. Το 2012, ο δείκτης κινδύνου φτώχειας μεταξύ των μόνων γονέων, οι περισσότερες εκ των οποίων ήταν γυναίκες, έφτασε στο 34% συνεχίζοντας να θέτει τους μόνους γονείς σε υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας εν συγκρίσει με τα ανύπαντρα άτομα δίχως εξαρτημένα μέλη. Πολλοί μόνοι γονείς θα πρέπει να συνδυάσουν τον ρόλο του γονέα και την φροντίδα του παιδιού με την απασχόληση που μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερο επισφαλή, χαμηλά αμειβόμενη απασχόληση με χαμηλότερο επίπεδο κοινωνικής προστασίας. Το χαμηλότερο εισόδημα για τις γυναίκες όπως υποδεικνύεται από το έμφυλο χάσμα αμοιβών, καθιστά τις μόνες μητέρες/ φροντίστριες περισσότερο εκτεθειμένες στην φτώχεια.

Ορισμένες ομάδες στην ΕΕ εκτίθενται σε μεγαλύτερο βαθμό στην φτώχεια, όπως οι μόνες μητέρες, οι γυναίκες εθνικών μειονοτήτων, οι μετανάστριες, οι νέες και γηραιότερες γυναίκες. Για αυτές τις γυναίκες απαιτούνται ειδικά μέτρα για την καταπολέμηση της φτώχειας.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 – ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΜΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΠΟ 15 – 64 ΕΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΕ, 2012

not_seeking_employment

Τα Χαμηλότερα Επίπεδα Οικονομικής Δραστηριότητας  των Γυναικών Αποτελούν Σημαντικό Παράγοντα Μεγαλύτερης Έκθεσης στον Κίνδυνο Φτώχειας

Αναλογικά, περισσότερες γυναίκες από ότι άντρες είναι οικονομικά μη-ενεργές στα κράτη-μέλη. Από το 2007, το ποσοστό των οικονομικά μη-ενεργών γυναικών και αντρών ηλικίας 15 έως 64 ετών έχει μειωθεί στα κράτη-μέλη. Αυτή η μείωση ήταν μεγαλύτερη για τις γυναίκες, μειώνοντας εν μέρει το σχετικό έμφυλο χάσμα σε επίπεδο ΕΕ για τη συγκεκριμένη περίοδο. Πάντως, το ποσοστό των οικονομικά μη-ενεργών γυναικών για το 2012 ήταν σημαντικά υψηλότερο από αυτό των αντρών με τις γυναίκες να αντιμετωπίζουν κατά έξι φορές μεγαλύτερη πιθανότητα από τους άντρες να είναι οικονομικά μη-ενεργές εξαιτίας υποχρεώσεων φροντίδας ή οικογενειακών υποχρεώσεων.

ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ Α : ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ

ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

  • Ολοένα και περισσότερες γυναίκες είναι οικονομικά ενεργές.
  • Συνολικότερο κλείσιμο του έμφυλου χάσματος σε οικονομικά μη-ενεργούς πληθυσμούς.
  • Οι μόνες μητέρες και οι περιθωριοποιημένες ομάδες γυναικών λαμβάνουν επιπρόσθετη υποστήριξη και πόρους.
  • Οι μεταρρυθμίσεις στις συντάξεις αναμένεται να συμπλεύσουν με τα διαφορετικά μοτίβα καριέρας για γυναίκες και άντρες.

ΕΜΠΟΔΙΑ

  • Οι γυναίκες βρίσκονται σταθερά σε μεγαλύτερη πιθανότητα να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο φτώχειας από ότι οι άντρες.
  • Ο κίνδυνος φτώχειας για τα μονογονεικά νοικοκυριά έχει αυξηθεί στην ΕΕ και οι γυναίκες συνεχίζουν να υπερεκπροσωπούν την κατηγορία των μονογονεικών νοικοκυριών.
  • Οι γυναίκες είναι πολύ πιο πιθανόν να είναι οικονομικά μη-ενεργές από ότι οι άνδρες εξαιτίας των οικογενειακών υποχρεώσεων φροντίδας.
  • Η αεργία και τα μοτίβα διακεκομμένης απασχόλησης αυξάνουν τον κίνδυνο φτώχειας για τις γυναίκες.

advancements_obstacles_women_poverty

 

Διαβάστε Επίσης  Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας 2018

Πηγή: Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Για την Ισότητα των Φύλων

socialpolicy.gr

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!