Συρία: Η ιστορία της σύγκρουσης

Μετάφραση – Απόδοση: Ελένη Τομπέα

Περισσότεροι από 250.000 Σύριοι έχουν χάσει τη ζωή τους στα 4,5 χρόνια της ένοπλης σύγκρουσης, η οποία ξεκίνησε από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις και κλιμακώθηκε σε εμφύλιο πόλεμο. Πάνω από 11 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, καθώς δυνάμεις πιστές στον πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ και άλλες αντικυβερνητικές πολεμούν μεταξύ τους – όπως και μαχητές τζιχάντ από το λεγόμενο ισλαμικό κράτος.

Αυτή είναι η ιστορία του εμφυλίου πολέμου στη Συρία μέχρι σήμερα, σε οκτώ σύντομα κεφάλαια.

  1. Η εξέγερση γίνεται βίαη

_78732108_1_protests_getty_624

Διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας ξέσπασαν τον Μάρτιο του 2011 στη νότια πόλη του Deraa μετά τη σύλληψη και τον βασανισμό μερικών εφήβων που ζωγράφισαν επαναστατικά συνθήματα σε σχολικό τοίχο. Όταν δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών, σκοτώνοντας πολλούς, περισσότεροι διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους.

Η αναταραχή προκάλεσε πανεθνική διαμαρτυρία απαιτώντας την παραίτηση του προέδρου Άσαντ. Η χρήση βίας της κυβέρνησης για να πνίξει τις διαμαρτυρίες μεγάλωσε ακόμα περισσότερο την αποφασιστικότητα των διαδηλωτών. Μέχρι τον Ιούλιο του 2011, εκατοντάδες χιλιάδες είχαν βγει στους δρόμους σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι υποστηρικτές της αντιπολίτευσης άρχισαν να παίρνουν όπλα, πρώτα για να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους και στη συνέχεια για να διώξουν τις δυνάμεις ασφαλείας από τις τοπικές περιοχές τους.

2. Η κλιμάκωση: εμφύλιος πόλεμος

_78732243_2_man_child_getty_976

Η βία κλιμακώθηκε και η χώρα οδηγήθηκε σε εμφύλιο πόλεμο, καθώς οι αντάρτες διαμορφώθηκαν σε ταξιαρχίες που μάχονταν τις κυβερνητικές δυνάμεις για τον έλεγχο των πόλεων, κωμοπόλεων και της υπαίθρου. Οι πολεμικές συγκρούσεις προσέγγισαν την πρωτεύουσα, Δαμασκό,  και τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη το Χαλέπι, το 2012.

Μέχρι τον Ιούνιο του 2013, όπως αναφέρει ο ΟΗΕ, 90.000 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί στις συγκρούσεις. Μέχρι τον Αύγουστο του 2015, ο αριθμός αυτός είχε ανέβει στους 250.000 ανθρώπους, σύμφωνα με ακτιβιστές και τον ΟΗΕ.

Η σύγκρουση πλέον είναι κάτι περισσότερο από μια μάχη μεταξύ εκείνων που είναι υπέρ ή κατά του Άσαντ. Έχει αποκτήσει θρησκευτική χροιά, με την σουνιτική πλειοψηφία της χώρας να είναι εναντίον της αίρεσης των σιιτών του προέδρου,  με την συμμετοχή περιφερειακών αλλά και παγκόσμιων δυνάμεων. Η άνοδος της ομάδας των τζιχάντ του Ισλαμικό Κράτος (IS) έχει προσθέσει επίσης μια επιπλέον διάσταση.

_85835148_syria_control_map_624_v6

3. Εγκλήματα πολέμου

_78746694_3_barrel_bombs_getty_624

Η Επιτροπή Διερεύνησης των Ηνωμένων Εθνών έχει αποδείξεις ότι όλα τα μέρη της σύγκρουσης έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου – δολοφονίες, βασανιστηρία, βιασμούς και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις. Έχουν επίσης κατηγορηθεί για την χρησιμοποίηση των αμάχων  – παρεμποδίζοντας την πρόσβαση τους σε τρόφιμα, νερό και υπηρεσίες υγείας μέσω πολιορκιών – ως μέθοδο πολέμου.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ζήτησε από όλα τα μέρη να τερματίσουν την αδιάκριτη χρήση των όπλων σε κατοικημένες περιοχές, αλλά οι άμαχοι συνεχίζουν να πεθαίνουν κατά χιλιάδες. Πολλοί έχουν σκοτωθεί από τις βόμβες-βαρέλια που έριξαν τα κυβερνητικά αεροσκάφη σε περιοχές όπου συγκεντρώνονταν και έλεγχαν οι αντάρτες – επιθέσεις που σύμφωνα με τον ΟΗΕ αποτελούν σφαγές.

Το Ισλαμικό Κράτος έχει επίσης κατηγορηθεί από τον ΟΗΕ για εκστρατεία τρομοκρατίας, καθώς επιβάλει σκληρές τιμωρίες σε όσους παραβιάζουν ή αρνούνται να αποδεχθούν τους κανόνες του, μεταξύ των οποίων εκατοντάδες δημόσιες εκτελέσεις και ακρωτηριασμούς. Οι μαχητές του έχουν επίσης διαπράξει μαζικές δολοφονίες σε αντίπαλες ένοπλες ομάδες, σε μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και σε θρησκευτικές μειονοτήτες, και αποκεφαλισμούς ομήρων, μεταξύ των οποίων και πολλών Δυτικών.

4. Χημικά όπλα

_78732242_4_students_masks_getty_976

Εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν τον Αύγουστο του 2013, μετά την εκτόξευση ρουκετών γεμισμένες με τον νευροτοξικό παράγοντα σαρίν, σε διάφορα προάστια της Δαμασκού. Οι δυτικές δυνάμεις θεωρούν ότι μόνο η κυβέρνηση της Συρίας θα μπορούσε να πραγματοποιήσει κάτι τέτοιο, όμως η κυβέρνηση κατηγόρησε τις δυνάμεις των ανταρτών.

Αντιμετωπίζοντας την προοπτική της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης, ο Πρόεδρος Άσαντ συμφώνησε με την πλήρη αφαίρεση και καταστροφή του οπλοστάσιου χημικών όπλων της Συρίας.

Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε την επόμενη χρονιά, όμως ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) συνέχισε να τεκμηριώνει τη χρήση τοξικών χημικών ουσιών στις συγκρούσεις. Οι ερευνητές βρήκαν πως χρησιμοποιήθηκε χλώριο συστηματικά και κατ ‘επανάληψη σε φονικές επιθέσεις στις περιοχές των ανταρτών, που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ του Απριλίου και του Ιουλίου του 2014.

Το Ισλαμικό Κράτος κατηγορήθηκε επίσης για τη χρήση αυτοσχέδιων χημικών όπλων, όπως το αέριο Sulfur mustard. Ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων ανέφερε ότι ο παράγοντας αυτός χρησιμοποιήθηκε σε μια επίθεση στη βόρεια πόλη της Marea, τον Αύγουστο του 2015 και σκότωσε ένα μωρό.

5. Ανθρωπιστική Κρίση

_78746696_5_refugees_turkey_epa_624

Περισσότεροι από 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τη Συρία από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης, με τους περισσότερους από αυτούς να είναι γυναίκες και παιδιά. Οι γειτονικές χώρες όπως ο Λίβανος, η Ιορδανία και η Τουρκία αγωνίζονταν να αντιμετωπίσουν μια από τις μεγαλύτερες εξόδους προσφύγων στην πρόσφατη ιστορία. Περίπου το 10% των προσφύγων από τη Συρία αναζήτησαν ασφάλεια στην Ευρώπη, σπαίρνοντας πολιτικές διαμάχες καθώς οι χώρες διαφωνούν για την κατανομή των βαρών.

Επιπλέον 6,5 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της Συρίας, με 1,2 εκατομμύρια να έχουν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους το 2015. Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι θα χρειαστεί 3,2 δισ δολάρια για να βοηθήσει τα 13, 5 εκατομμύρια ανθρώπων (μεταξύ των οποίων 6 εκατομμύρια παιδιά) που θα χρειάζονται κάποια μορφή ανθρωπιστικής βοήθειας, στο εσωτερικό της Συρίας το 2016. Περίπου το 70% του πληθυσμού είναι χωρίς πρόσβαση σε επαρκές πόσιμο νερό, 1 στους 3 ανθρώπους δεν είναι σε θέση να καλύψει τις βασικές του διατροφικές ανάγκες, περισσότερα από 2 εκατομμύρια παιδιά δεν πηγαίνουν στο σχολείο, και 4 στους 5 ανθρώπους ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Οι αντιμαχόμενες πλευρές έχουν επιδεινώσει την κατάσταση των αμάχων, αρνούμενοι στις ανθρωπιστικές οργανώσεις να έχουν πρόσβαση στους πολίτες που έχουν ανάγκη. Έως και 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι στη Συρία ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων περίπου 400.000 ανθρώπων που βρίσκονται σε 15 πολιορκημένες περιοχές και δεν έχουν πρόσβαση σε σωτήρια βοήθεια.

_88056683_syrian_refugees_all_02022016

6. Οι αντάρτες και η άνοδος των τζιχαντιστών

Η ένοπλη εξέγερση έχει εξελιχθεί σημαντικά από την έναρξή της. Οι κοσμικοί μετριοπαθείς είναι τώρα λιγότεροι από τους ισλαμιστές και τους τζιχαντιστές, των οποίων η βάναυση τακτική προκάλεσε παγκόσμια κατακραυγή.

Το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος εκμεταλλεύτηκε το χάος και πήρε τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων της Συρίας και του Ιράκ, όπου και διακήρυξε τη δημιουργία ενός «χαλιφάτου”, τον Ιούνιο του 2014. Οι πολλοί ξένοι μαχητές του, συμμετέχουν σε έναν “πόλεμο μέσα σε έναν πόλεμο” στη Συρία, όπου μάχονται τους αντάρτες και τους αντίπαλους τζιχαντιστές Nusra Front που συνδέονται με την αλ-Κάιντα, καθώς και την κυβέρνηση και τις κουρδικές δυνάμεις.

Τον Σεπτέμβριο του 2014 ένας συνασπισμός με επικεφαλής τις ΗΠΑ ξεκίνησε αεροπορικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Συρίας, σε μια προσπάθεια να αποδυναμώσει και ουσιαστικά να καταστρέψει τον ΙSIS. Όμως ο συνασπισμός έχει αποφύγει τις επιθέσεις που θα μπορούσαν να ωφελήσουν τις δυνάμεις του Ασάντ. Η Ρωσία άρχισε αεροπορική εκστρατεία με στόχο τους «τρομοκράτες» στη Συρία, ένα χρόνο αργότερα, αλλά ακτιβιστές της αντιπολίτευσης λένε πως τα χτυπήματα σκότωσαν ως επί το πλείστον δυτικές δυνάμεις που υποστήριζαν τους αντάρτες και άμαχο πληθυσμό.

Στην πολιτική αρένα, οι ομάδες της αντιπολίτευσης είναι επίσης βαθύτατα διχασμένες, με αντίπαλες συμμαχίες να μάχονται για την υπεροχή. Η επικρατέστερη συμμαχία είναι αυτή του Εθνικού Συνασπισμού για την Επανάσταση της Συρίας και Δυνάμεις της αντιπολίτευσης, που υποστηρίζεται από πολλές δυτικές δυνάμεις και αραβικά κράτη. Ωστόσο, η εξόριστη ομάδα έχει μικρή επιρροή επί του εδάφους στη Συρία και η υπεροχή της απορρίπτεται από πολλούς αντιπάλους του Άσαντ.

_87951560_syria_us_russian_airstrikes_624_27_01_16

7. Ειρηνευτικές προσπάθειες

_78748846_7_peace_talks_getty_624

Η διεθνής κοινότητα εδώ και πολύ καιρό κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μόνο μια πολιτική λύση θα μπορούσε να τελειώσει τη σύγκρουση στη Συρία. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ζήτησε την εφαρμογή του Ανακοινωθέντος της Γενεύης του 2012, το οποίο προβλέπει ένα μεταβατικό διοικητικό όργανο με πλήρεις εκτελεστικές εξουσίες ” σχηματισμένο στη βάση της αμοιβαίας συναίνεσης”.

Οι συνομιλίες στις αρχές του 2014, γνωστές και ως Γενεύη ΙΙ, σταμάτησαν μετά από μόλις δύο γύρους, με τον ειδικό απεσταλμένο τότε του ΟΗΕ Lakhdar Brahimi να κατηγορεί την άρνηση της συριακής κυβέρνησης να συζητήσει τα αιτήματά της αντιπολίτευσης.

Ο διάδοχος του Brahimi, Staffan de Mistura, επικεντρώθηκε στην ίδρυση μιας σειράς τοπικών εκεχειριών. Το σχέδιό του για μια “ελεύθερη ζώνη” στο Χαλέπι απορρίφθηκε, αλλά μια τριετή πολιορκία του προαστίου al-Wair τερματίστηκε τον Δεκέμβριο του 2015.

Την ίδια στιγμή, η σύγκρουση με το Ισλαμικό Κράτος έδωσε μια νέα ώθηση στην αναζήτηση μιας πολιτικής λύσης στη Συρία. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία ηγήθηκαν προσπαθειών για να φέρουν τους εκπροσώπους της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης σε συνομιλίες στη Γενεύη τον Ιανουάριο του 2016, και να ενστερνιστούν έναν δρόμο προς την είρηνη του Συμβουλίου ασφαλείας, συμπεριλαμβάνοντας κατάπαυση του πυρός και μια μεταβατική περίοδο που θα λήξει με εκλογές.

8. Πόλεμος «δι’ αντιπροσώπων»

_78731962_6_opposition_fighter_getty_

Αυτό που ξεκίνησε ως μια άλλη αραβική άνοιξη κατά ενός αυταρχικού κυβερνήτη έχει πολλαπλασιαστεί σε ένα βάναυσο πόλεμο «δι’ αντιπροσώπων» που έχει προσελκύσει περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις.

Το Ιράν και η Ρωσία στήριξαν την κυβέρνηση Alawite υπό την ηγεσία του Προέδρου Άσαντ αυξάνοντας σταδιακά την υποστήριξή τους. Η Τεχεράνη πιστεύεται ότι δαπανεί δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο για να υποστηρίξει τον Άσαντ, παρέχοντας στρατιωτικούς συμβούλους και όπλα, καθώς και οικονομική ενίσχυση και μεταφορές πετρελαίου. Η Ρωσία είχε εν τω μεταξύ ξεκινήσει αεροπορική εκστρατεία εναντίον των αντιπάλων του Άσαντ.

Η κυβέρνηση της Συρίας έχει επίσης την υποστήριξη των Σιιτών ισλαμιστών του κινήματος της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, του οποίου οι μαχητές έχουν παράσχει σημαντική υποστήριξη  στο πεδίο της μάχης από το 2013.

Η αντιπολίτευση που κυριαρχείται από Σουνίτες, έχει εν τω μεταξύ,  προσελκύσει διαφορετικού βαθμού στήριξη από τους διεθνής υποστηρικτές της, την  Τουρκία, Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και την Ιορδανία, μαζί με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.

Μέχρι τα τέλη του 2015, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους, απέρριψαν τις εκκλήσεις των επαναστατών για αντιαεροπορικά όπλα ώστε να σταματήσουν τις καταστροφικές κυβερνητικές αεροπορικές επιθέσεις, εκφράζοντας ανησυχίες ότι θα μπορούσαν να καταλήξουν στα χέρια των τζιχαντιστών. Ένα πρόγραμμα των ΗΠΑ που θα εκπαίδευε 5.000 αντάρτες να αναλάβουν τον αγώνα κατα του ISIS, αναβλήθηκε πολλές φορές προτού εγκαταλειφθεί τελείως.

Πηγή: bbc.com (3 /2/2016)

socialpolicy.gr

Save

Κράτα το

Διαβάστε Επίσης  Παγκόσμια Ημέρα Νερού & Παγκόσμια Ημέρα Μετεωρολογίας: Νερό και Κλιματική Αλλαγή

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!