Οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής για την αστική υποδοχή των προσφύγων: Προς τον εντοπισμό των σημείων συμφόρησης και των δυνατοτήτων

Του Αντώνη Πύργου*

Το κοινωνικό περιβάλλον:

Σε ολόκληρη την ιστορία των πληθυσμιακών μετακινήσεων, οι άνθρωποι εξωθούμενοι από παράγοντες όπως ο πόλεμος, οι εμφύλιες συγκρούσεις, οι ακραίες συνθήκες φτώχειας, οι διώξεις, οι βίαιες συνθήκες διαβίωσης και καταπίεσης αναζητούν διαδρομές προς κοινωνίες στις οποίες μπορούν να βρουν κατάλληλες συνθήκες για την οικογενειακή επανένωση, την εργασία, την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, της γνώσης και της εκπαίδευσης.

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά κίνητρα για κάθε μετακίνηση, η διαρκής μετακίνηση πληθυσμιακών ροών αποτελεί μια πολυσύνθετη διαδικασία η οποία συνδέεται με σημαντικούς κοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν τα ίδια τα άτομα, τους προσανατολισμούς τους, τον τρόπο συμπεριφοράς, το κοινωνικό περιβάλλον και τις ομάδες στις οποίες ανήκαν ή ανήκουν ή αισθάνονται ότι ανήκουν οι μετακινούμενοι πληθυσμοί και τις ομάδες τις οποίες συναντούν και με τις οποίες θα συναλλαγούν στη χώρα υποδοχής.

Η έκτακτη κρίση των πληθυσμιακών μετακινήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου ανέδειξε κενά στα εργαλεία, τις προσεγγίσεις και τις πολιτικές διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.

Η πολυπλοκότητα του φαινομένου των πληθυσμιακών μετακινήσεων και των παραγόντων που οδηγούν στην αναζήτηση νέων προορισμών, καθώς και οι συνθήκες που επικρατούν στις χώρες υποδοχής, επιζητούν νέες μεθόδους και εργαλεία προσέγγισης του φαινομένου και νέες πολιτικές ένταξης στη χώρα υποδοχής λαμβάνοντας υπόψη τη μέγιστη κοινωνική ευημερία και αποτελεσματικότητα.

Όσον αφορά το αστικό περιβάλλον της κοινωνίας υποδοχής, το παρόν κείμενο επιχειρεί να  χτίσει μια γέφυρα από την αρχική «φάση απογραφής» στο βήμα δύο, «τον εντοπισμό των προβλημάτων και των δυνατοτήτων», κατά την οποία ένα  μελλοντικό σχέδιο δράσης πρέπει να επικεντρωθεί.

Σύμφωνα με τις αρχές της αλληλεγγύης, της ισότητας και με γνώμονα το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στόχο την ενσωμάτωση και την αξιοποίηση του προσφυγικού πληθυσμού στην κοινωνία της χώρας υποδοχής με ρεαλιστικούς όρους, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μετακινούμενων πληθυσμών (πρόσφυγες /μετανάστες) και τις ευρύτερες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών είναι ηθικά επιβεβλημένο να προετοιμάσουμε το σχεδιασμό, το συντονισμό και την υλοποίηση ισχυρών και καινοτόμων πολιτικών ενσωμάτωσης με κύριους άξονες τις εκάστοτε ανάγκες του τελικού προορισμού μετακίνησης και εγκατάστασης σε συνάρτηση με το κοινωνικό κεφάλαιο των πληθυσμιακών ομάδων.

Αστική υποδοχή και έγκαιρη ενσωμάτωση των προσφυγικών ροών

Ιδιαίτερης σημασίας είναι ο επαναπροσδιορισμός και ο επανασχεδιασμός των παρεμβάσεων στις τοπικές κοινωνίες πρώτης υποδοχής, με βάση τους στόχους και τις ανάγκες των πληθυσμιακών ομάδων, παρέχοντας τα απαραίτητα εφόδια ένταξης στις κοινωνίες και οικονομίες υποδοχής, δίνοντας περισσότερη έμφαση στις γυναίκες και τα παιδιά ως ευάλωτες ομάδες:

Ήδη κατά τη φάση της υποδοχής (δηλαδή όταν οι μετανάστες που φθάνουν ζητούν διεθνή προστασία και περιμένουν την απόφαση σχετικά με την αίτηση ασύλου τους), οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο σε μια σειρά από αλληλένδετες περιοχές από την πρώτη μέρα.

Οι πόλεις πρέπει να:

  1. εφαρμόσουν τα πρότυπα υποδοχής της ΕΕ σχετικά με τη διαμονή και υλική υποστήριξη, όπου και αν έχουν κάποιο ρόλο στη φιλοξενία των αιτούντων άσυλο εντός των εθνικών συστημάτων
  2. συνεργαστούν με τους τοπικούς παρόχους υπηρεσιών υγείας για την παροχή ιατρικής και ψυχοκοινωνικής φροντίδας για τα ενήλικα άτομα και παιδιά που ζητούν διεθνή προστασία
  3. εκπληρώσουν τις άμεσες αρμοδιότητές τους στη φροντίδα και την ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκων και άλλων ευάλωτων ομάδων
  4. δημιουργήσουν μηχανισμό βελτίωσης της ποιότητας συλλογής και ανάλυσης στατιστικών στοιχείων από τις τοπικές δημόσιες αρχές σχετικά με τον αριθμό των ασυνόδευτων παιδιών
  5. συνεργαστούν μαζί με τους φορείς παροχής εκπαίδευσης και τις τοπικές σχολικές μονάδες για το πού, πότε και πώς τα παιδιά των προσφύγων που εγγράφονται
  6. προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για την θετική ενεργοποίηση των πληθυσμιακών ομάδων και την προώθηση της έγκαιρης ολοκλήρωσης, την εκμάθηση γλωσσών και τον προσανατολισμό των αναγκών
  7. συνεργαστούν με τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης για το σχεδιασμό ενεργών προγραμμάτων απασχόλησης για την έγκαιρη ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας και της κοινωνικής ενσωμάτωσης των προσφύγων – μεταναστών (επαγγελματική κατάρτιση, γλωσσική υποστήριξη και απασχόληση).

Αντί επιλόγου

Η καθιέρωση συνεργασιών με ένα ευρύ φάσμα φορέων, ιδιαίτερα τις κυβερνήσεις, άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, διεθνείς οργανισμούς, ΜΚΟ, της κοινωνίας των πολιτών και κοινοτικές οργανώσεις, ακαδημαϊκά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα αποτελεί το πρώτο βήμα για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα ποιοτικών υπηρεσιών για προγράμματα κοινωνικής ένταξης των προσφύγων.

Στο σχεδιασμό των παρεμβάσεων τα μέλη της κοινότητας (των κατοίκων της τοπικής κοινότητας, γηγενών και προσφύγων) πρέπει να συμμετέχουν ενεργά, με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις στην αξιολόγηση, το σχεδιασμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των προγραμμάτων σε αστικές περιοχές.

 

*Ο Αντώνης Πύργος είναι κοινωνικός ερευνητής, απόφοιτος του Τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής με μεταπτυχιακές σπουδές στις «Κοινωνικές Διακρίσεις, Μετανάστευση και Ιδιότητα του Πολίτη»

 

Διαβάστε Επίσης  Πολιτικές για την οικογένεια στην Ευρώπη

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!