Παιδική Φτώχεια: Είναι Κοινωνικό Πρόβλημα;

Αθανασόπουλος Γιώργος,

Απόφοιτος Κοινωνικής Πολιτικής

Παντείου Πανεπιστημίου

 

Παιδική φτώχεια. Θα μπορούσε να ακούγεται λίγο παράξενο που μιλάμε στην σημερινή εποχή για ένα τέτοιο φαινόμενο, μια τέτοια κατάσταση. Και αυτό επειδή στις μέρες μας υπάρχει αφθονία μέσων και μεθόδων μέσω των οποίων έχουμε την δυνατότητα να εμποδίσουμε κάθε είδους απειλή ή να λύσουμε οποιασδήποτε φύσεως πρόβλημα. Κι όμως οι κοινωνίες, όντας ευάλωτες, έρχονται αντιμέτωπες με μια πλειάδα κοινωνικών, κυρίως, προβλημάτων που θέτουν σε κίνδυνο τις δομές τους.

Παιδική φτώχεια, λοιπόν. Παρότι δεν υπάρχει πλήρης συναίνεση ως προς τον ορισμό της γίνονται αρκετές προσπάθειες για την εύρεση μια δυνητικά ακριβούς έννοιας. Ως φαινόμενο παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον λόγω των ιδιαιτεροτήτων, των διαφορετικών στοιχείων και της πολυμορφίας που έχει σε διάφορες χώρες.

Θα επικεντρωθούμε, κατά κόρον, σε χώρες όπου η οικονομική αρχικά και μετέπειτα κοινωνική κρίση έκανε πιο αισθητή την παρουσία της τα τελευταία 10 χρόνια περίπου.

Τοποθετώντας, ωστόσο, τα πράγματα σε μια λογική σειρά, υπό την στενή της έννοια, η «παιδική φτώχεια» νοείται ως η αποστέρηση ακόμα και βασικών αγαθών και πόρων για τα παιδιά που εντάσσονται στην ηλικιακή ομάδα μεταξύ 0-17 ετών. Με άλλα λόγια ορίζεται ως το ποσοστό των παιδιών που ζουν σε οικογένειες με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα χαμηλότερο του 60% του αντίστοιχου εθνικού διάμεσου εισοδήμστος.

Θα μπορούσε κανείς να συμπληρώσει σε αυτό το σημείο πως το μέγεθος, η σύνθεση και τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε νοικοκυριού στο οποίο μεγαλώνει το παιδί επηρεάζουν την εισοδηματική του κατάσταση. Η παρατηρούμενη διαγενεακή εξέλιξη του φαινομένου ενισχύεται από τη γενική απαξίωση του αγαθού της εκπαίδευσης. Η αλλοίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης συμβάλλει στην χειροτέρευση του μορφωτικού επιπέδου των νέων.

Συνεπώς, οι γονείς, έχοντας ένα χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, δεν καταφέρνουν πολλές φορές να ασκήσουν ένα επάγγελμα με καλές προοπτικές, με άμεση συνέπεια την μη ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών τους. Συχνά, τα παιδιά ακολουθούν το παράδειγμα των γονιών τους και στις δικές τους οικογένειες.

Οι πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής και η επιβολή μέτρων λιτότητας σε αρκετές χώρες έχουν επιφέρει σοβαρές επιπτώσεις στον τρόπο λειτουργίας των κρατών όσον αφορά στην επιβίωση τους και στην επακόλουθη δραματική συρρίκνωση των κοινωνικών παροχών που ενισχύουν τους ενδοκρατικούς μηχανισμούς και σημαντικούς θεσμούς, όπως η οικογένεια και η παιδεία.

Επομένως, η κατάσταση των παιδιών διαμορφώνεται σε ταραχώδεις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να διαφαίνονται αλλαγές τόσο στην υγεία, όσο και στην ψυχολογία, εκπαίδευση και γενικότερα στην συμμετοχή τους στις κοινές δραστηριότητες των συνομήλικών τους.  Η συνεχιζόμενη επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης των παιδιών είναι ένα μόνιμο στοιχείο πολλών κοινωνιών. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα μπορούσε παρά να είναι ανησυχητική.

Ενδεικτικά, το 2014 η παιδική φτώχεια σκαρφάλωσε στο 25,3% στην Ευρώπη. Τα συστήματα κοινωνικής προστασίας ιδιαίτερα στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου χρήζουν εκσυγχρονισμού και εξορθολογισμού. Η αντιμετώπιση αυτού του είδους φτώχειας αποτελεί βασικό άξονα της κοινωνικής πολιτικής στην Γηραιά Ήπειρο. Οι διάφορες πολιτικές απόπειρες για την καταπολέμηση του φαινομένου δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα.  

Στο πεδίο της παιδικής προστασίας οι ανάγκες που διαπιστώνονται αφορούν την ίδρυση ενός σαφώς δομημένου φορέα, οποίος θα συντονίζει την εφαρμογή πολιτικών και των προγραμμάτων με αντικείμενο τα δικαιώματα των μεταξύ των εμπλεκόμενων Υπουργείων και φορέων των κρατών.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η παιδική φτώχεια έχει ξεκινήσει να απασχολεί πολλούς τόσο από τον χώρο των Επιστημών, όσο και της Πολιτικής λόγω των εκρηκτικών διαστάσεων που παρουσιάζει σε αρκετές χώρες. Αυτό που θα πρέπει να γίνει είναι η εύρεση αποτελεσματικών πολιτικών που δεν προσβλέπουν μόνο στην επιφανειακή ή λογιστική-αριθμητική εξουδετέρωση του προβλήματος αυτού αλλά και στην κοινωνική εξουδετέρωση.

Δηλαδή τα αποτελέσματα να μην έχουν ανταπόκριση μόνο στα νούμερα αλλά και στην κοινωνική πραγματικότητα.

 

Διαβάστε Επίσης  Συνέδριο για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των παιδιών | Στρασβούργο 13-14 Νοεμβρίου 2019

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!