Θεωρίες Προσωπικότητας III: Οι θεωρίες χαρακτηριστικών των Cattell & Allport

Η θεωρία προσωπικότητας του Cattel

Ο Cattell (1965) διαφώνησε με την άποψη του Eysenck ότι η προσωπικότητα μπορεί να γίνει κατανοητή με την εξέταση μόνο δύο ή τριών διαστάσεων της συμπεριφοράς. Αντ ‘αυτού, υποστήριξε ότι ήταν απαραίτητο να εξεταστεί ένας μεγαλύτερος αριθμός χαρακτηριστικών ώστε να υπάρχει μια πλήρη εικόνα της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Ενώ ο Eysenck βάσισε τη θεωρία του στις απαντήσεις νοσηλευόμενων στρατιωτών, ο Cattell συνέλεξε δεδομένα από ένα ευρύ φάσμα ανθρώπων μέσα από τρεις διαφορετικές πηγές δεδομένων:

 

L-data – ένα αρχείο καταγραφής δεδομένων ζωής, όπως σχολικές επιδόσεις, απουσία από την εργασία κ.λπ.

Q-data – ένα ερωτηματολόγιο που σχεδιάστηκε για να αξιολογεί την προσωπικότητα του ατόμου.

T-data – δεδομένα υποκειμενικών tests σχεδιασμένα ώστε να «συνταιριάζουν» με μία συγκεκριμένη δομή προσωπικότητας.

 

Ο Cattell ανέλυσε τα T-data και Q-data χρησιμοποιώντας μια μαθηματική τεχνική, την παραγοντική ανάλυση ώστε να εξετάσει ποιοί τύποι συμπεριφοράς τείνουν να συνομαδώνονται στα ίδια άτομα. Προσδιόρισε 16 χαρακτηριστικά προσωπικότητας / τύπους που ήταν κοινά σε όλους τους ανθρώπους.

Ο Cattell διαχώρισε τα πηγαία χαρακτηριστικά (source traits) από τα επιφανειακά χαρακτηριστικά. Τα επιφανειακά χαρακτηριστικά είναι πολύ προφανή και μπορούν να προσδιοριστούν εύκολα από τους άλλους ανθρώπους, ενώ τα πηγαία χαρακτηριστικά είναι λιγότερο ορατά σε άλλους ανθρώπους και φαίνεται να αποτελούν τη βάση για πολλές διαφορετικές πτυχές της συμπεριφοράς. Σύμφωνα με τον Catell τα πηγαία χαρακτηριστικά είναι πιο σημαντικά για την περιγραφή της προσωπικότητας από ότι τα επιφανειακά χαρακτηριστικά.

catell_%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%ba%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ac_%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%cf%89%cf%80%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1%cf%82_socialpolicy-gr

Ο Cattell παρήγαγε ένα τεστ προσωπικότητας παρόμοιο με το EPI που μετράει κάθε ένα από τα 16 χαρακτηριστικά. Το τεστ 16PF (16 παράγοντες προσωπικότητας) έχει  συνολικά 160 ερωτήσεις, με 10 ερωτήσεις να αφορούν τον κάθε ένα παράγοντα προσωπικότητας.

H θεωρία προσωπικότητας του Allport

H θεωρία της προσωπικότητας του Allport τονίζει τη μοναδικότητα του ατόμου και τις εσωτερικές γνωσιακές και παρακινητικές διεργασίες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά. Για παράδειγμα, η νοημοσύνη, η ιδιοσυγκρασία, οι συνήθειες, οι ικανότητες, οι συμπεριφορές και τα χαρακτηριστικά.

Ο Allport (1937) πιστεύει ότι η προσωπικότητα καθορίζεται κατά τη γέννηση και διαμορφώνεται από τις περιβαλλοντικές εμπειρίες ενός ατόμου.

References

Allport, G. W. (1937). Personality: A psychological interpretation. New York: H. Holt and. Company.

Cattell, R. B. (1965). The scientific analysis of personality. Baltimore: Penguin Books.

Πηγή: McLeod, S. A. (2014). Theories of Personality. Retrieved from www.simplypsychology.org/personality-theories.html

Μετάφραση/Απόδοση: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!