Προσφυγικό: Κοινωνική Πολιτική σε δοκιμασία;

 

Του Αθανασόπουλου Γεώργιου,

Απόφοιτος Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου

Ανέκαθεν το προσφυγικό ζήτημα και ό,τι αφορούσε σε αυτό απασχολούσε τόσο την Ευρωπαϊκή όσο και την Παγκόσμια Κοινότητα. Δεν είναι σύγχρονο γεγονός αλλά διαχρονικό. Προτού αναλύσουμε το εν προκειμένω ζήτημα και δούμε τις κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόζονται για αυτό, θα ήταν σκόπιμο να γίνει μια κατά το δυνατόν αντιπροσωπευτική εννοιολογική προσέγγιση αυτού του φαινομένου.

Πρόκειται, λοιπόν, για την κατάσταση στην οποία μεγάλος πληθυσμιακός αριθμός μετακινείται μέσω εξαναγκασμού, για να αποφύγει δίωξη για πολιτικούς ή θρησκευτικούς λόγους. Τα αίτια που προκαλούν την κατά περιόδους έξαρση του φαινομένου είναι διαφορετικής φύσεως και ποικίλουν από χώρα σε χώρα. Μιλώντας για την σημερινή εποχή, τα αίτια είναι κυρίως οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά. Η παγκόσμια οικονομική κρίση που μαστίζει πολλές περιοχές της Υφηλίου είναι ένας από τους κύριους λόγους που αναγκάζει πολλούς ανθρώπους να μετακινούνται σε άλλη χώρα και να προσαρμόζονται σε νέα περιβάλλοντα. Παρόλο, ωστόσο, που ζούμε σε μια εποχή εκσυγχρονισμού και ειρήνης δεν είναι λίγες οι φορές που η απειλή ενός πολέμου ή ακόμα και η εμπόλεμη κατάσταση στις χώρες των προσφύγων τους ωθεί στην απομάκρυνση από την χώρα τους, όπως το πρόσφατο παράδειγμα της Συρίας, όπου χιλιάδες Σύριοι βρήκαν καταφύγιο σε ελληνικά εδάφη.

Αναμφισβήτητα, το γεγονός αυτό προκαλεί κοινωνικές ή οικονομικές αναταραχές στα εσωτερικά των κρατών. Οι συνεχείς μεταναστευτικές ροές δημιουργούν ολοένα και περισσότερες ανάγκες για πολιτικές παρεμβάσεις και ρυθμίσεις που, έστω, και επιφανειακά αποβλέπουν στην μερική επίλυση του προβλήματος. Όμως, η έλλειψη οργάνωσης και συντονισμού μεταξύ των χωρών οδηγεί στην μη ύπαρξη μιας ενιαίας μεταναστευτικής πολιτικής.  Εξαιτίας της διεθνούς πολιτικής, το προσφυγικό πρόβλημα εξαπλώνεται και διογκώνεται όλο και περισσότερο. Ειδικότερα από το 2001 πήρε δραματικές διαστάσεις, καθώς οι δυτικές εισβολές στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ εκτόπισαν εκατομμύρια ανθρώπων και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στις δύο χώρες κατευθύνει το ρεύμα των προσφύγων προς την Ευρώπη. Έτσι, κράτη με οικονομική κρίση, όπως η Ελλάδα, βρέθηκαν αντιμέτωπα με χιλιάδες πρόσφυγες, ενώ οι κυβερνήσεις που προκάλεσαν τις ανθρώπινες τραγωδίες δε στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων.

Από την άλλη πλευρά, η Συρία, ιστορικά, ίσως είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που δέχτηκε τόσους πολλούς πρόσφυγες και μετανάστες. Όσον αφορά στις συνθήκες που ζουν στα κέντρα κράτησης κρατούνται  πρόσφυγες που ζητούν διεθνή προστασία, αιτούνται δηλαδή ασύλου γιατί διώκονται στις χώρες τους για πολιτικούς, θρησκευτικούς ή ιδεολογικούς λόγους ή είναι πρόσφυγες πολέμου και ζητούν επικουρικό καθεστώς προστασίας, παράτυποι αλλοδαποί, που είτε δεν διαθέτουν χαρτιά, και θέλουν να φύγουν προς άλλη χώρα της Ευρώπης, είτε είχαν χαρτιά, και λόγω της γενικευμένης ανεργίας εξέπεσαν από τη νομιμότητα, είτε τέλος βρίσκονται στη χώρα μας πολλά χρόνια χωρίς να διαθέτουν χαρτιά, αφού η τελευταία νομιμοποίηση έγινε το 2005.

Οι παρεμβάσεις των κοινωνικών πολιτικών των χωρών στα εσωτερικά κοινωνικά προβλήματα των κρατών είναι αδύναμες και λόγω των δύσκολων οικονομικά συγκυριών αλλά και λόγο της υπονόμευσης του ρόλου τους. Γενικότερα, συμφωνίες, όπως αυτές που υπογράφησαν στο Δουβλίνο δεν απέφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ενώ μηχανισμοί, όπως η Frontex δεν ήταν αποτελεσματικοί για την λύση του προσφυγικού.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε πως το προσφυγικό είναι ένα ζήτημα που υπάρχει παντού και ταλανίζει κάθε κοινωνία. Η ανακάλυψη μιας κοινής παγκόσμιας πολιτικής που θα σχετίζεται με το κομμάτι των προσφύγων, θα μπορούσε να βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό ακόμα και τις σχέσεις μεταξύ των κρατών.  

Διαβάστε Επίσης  Ερώτηση του Κώστα Αρβανίτη στην Κομισιόν για την κατάργηση του αυτοδιοίκητου του ΚΕΘΕΑ από την κυβέρνηση

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!