Η κυκλική κατανάλωση και η σχεδιασμένη αχρηστία

Το οικονομικό μας σύστημα βασίζεται στην κατανάλωση – όσο περισσότερο αγοράζουμε, τόσα περισσότερα χρήματα κινούνται στην οικονομία, και ως εκ τούτου, τόσο περισσότερο η οικονομία αναπτύσσεται. Εάν τα χρήματα σταματήσουν να κινούνται, το οικονομικό σύστημα είναι βέβαιο ότι θα καταρρεύσει, δεδομένου ότι οι άνθρωποι δεν θα πληρώνονται ή δεν θα έχουν χρήματα για να πληρώσουν για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που χρειάζονται ή θέλουν.

Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι με τους οποίους η κοινωνία καταφέρνει να βάζει τους ανθρώπους να αγοράζουν συνεχώς:

Πρώτον, μέσω της διαφήμισης. Είμαστε εκτεθειμένοι σε χιλιάδες διαφημίσεις κάθε μέρα, που έχουν μοναδικό σκοπό να μας πείσουν να συνεχίζουμε να αγοράζουμε με την υπόσχεση ότι κάτι τέτοιο θα κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Μέσω της διαφήμισης, οι εταιρείες έχουν καταφέρει να μας μπερδέψουν ώστε να συγχέουμε τις ανάγκες μας με τις επιθυμίες μας, δημιουργώντας μας έτσι την επιθυμία να αποκτούμε πράγματα που στην πραγματικότητα δεν χρειαζόμαστε.

Δεύτερον, μέσω της σχεδιασμένης αχρηστίας. Η σχεδιασμένη αχρηστία είναι μια τεχνική παραγωγής που αναγκάζει τους ανθρώπους να αγοράζουν όλο και περισσότερα πράγματα δίχως λόγο, παρέχοντας τους καταναλωτές προϊόντα με μικρή διάρκεια ζωής. Αντί της δημιουργίας προϊόντων με την πρόθεση να διαρκούν για όσο χρονικό διάστημα είναι τεχνικά δυνατόν – λαμβάνοντας υπόψη ότι ζούμε σε ένα πεπερασμένο πλανήτη με πεπερασμένους πόρους, καθώς και τη σημασία της εξοικονόμησης υλικών και ανθρώπινης ενέργειας – οι εταιρείες, των οποίων το αποκλειστικό συμφέρον είναι οι πωλήσεις, σχεδιάζουν σκόπιμα προϊόντα χαμηλής ποιότητας, που θα χαλάσουν σύντομα, προκειμένου να διασφαλίσουν την επανάληψη των αγορών.

The Phoebus Light Bulb Cartel

Στις αρχές του 20ου αιώνα, η τεχνική αποτελεσματικότητα που επέφερε η βιομηχανική ανάπτυξη στις ΗΠΑ αυξήθηκε δραματικά, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή προϊόντων υψηλότερης ποιότητας σε πολύ γρηγορότερο ρυθμό. Παρά το γεγονός ότι ήταν μια μεγάλη επιτυχία από τεχνολογικής άποψης, το γεγονός ότι τα προϊόντα που παράγονταν είχαν αυξημένη διάρκεια ζωής βρέθηκαν να επιβραδύνουν την κατανάλωση – ως εκ τούτου ήταν ανάθεμα για την οικονομία.

Προκειμένου να αποτραπεί αυτό ακόμη περισσότερο, οι άνθρωποι ενθαρρύνονταν να κάνουν περισσότερες αγορές, αλλά διαπιστώθηκε ότι αυτό από μόνο του δεν θα μπορούσε να κάνει μια σημαντική διαφορά. Η «λύση» που δόθηκε στη δεκαετία του 1930 ήταν δεσμευτούν νομικά όλες οι βιομηχανίες να παράγουν αγαθά χαμηλότερης διάρκεια ζωής, το οποίο θεωρήθηκε πως θα βοηθούσε στη μείωση της ανεργίας και στην αύξηση της κατανάλωσης.

Αυτό μας φέρνει στην περίπτωση του Phoebus Light Bulb Cartel.  Στη δεκαετία του 1930, μια μόνο λάμπα θα μπορούσε να διαρκέσει έως και 25.000 ώρες, αλλά το καρτέλ ανάγκασε όλες τις εταιρείες να παράγουν λαμπτήρες με περιορισμένη μέγιστη διάρκεια ζωής τις 1.000 ώρες, προκειμένου να αυξηθεί η ζήτηση. Το παρακάτω βίντεο είναι το τρέιλερ του The Light Bulb Conspiracy, ντοκιμαντέρ που ερευνά την εξέλιξη και τις επιπτώσεις της σχεδιασμένης απαξίωσης.

Για να είναι βέβαιοι ότι οι καταναλωτές  θα προβούν σε επαναλαμβανόμενες αγορές, οι περισσότεροι κατασκευαστές σήμερα δημιουργούν προϊόντα που έχουν μικρή διάρκεια ζωής. Με άλλα λόγια, τα προϊόντα που πωλούνται από τις περισσότερες εταιρείες έχουν σκόπιμα σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να χαλούν γρηγορότερα, και έτσι παροτρύνεται το κοινό να αγοράζει περισσότερα από αυτά τα προϊόντα στο μέλλον.

Αποδοτικότητας της αγοράς – Τεχνική αποδοτικότητα

Στο οικονομικό μας σύστημα που βασίζεται στην κυκλική κατανάλωση, η τεχνική αποδοτικότητα είναι επιζήμια για την αποδοτικότητα της αγοράς – και τα δύο δεν μπορούν να συνυπάρξουν με οποιοδήποτε τρόπο. Η αυξημένη τεχνική αποδοτικότητα μειώνει την αποδοτικότητα της αγοράς, η οποία διαταράσσει τη ροή της οικονομίας.

Είναι ένα ξεπερασμένο οικονομικό σύστημα, τεχνικά αναποτελεσματικό, με τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις στην κοινωνία και το περιβάλλον. Με τη χρήση της τρέχουσας επιστημονικής γνώσης θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα οικονομικό σύστημα που να βασίζεται στην τεχνική αποδοτικότητα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Πηγή: theunboundedspirit.com

Απόδοση/Επιμέλεια : Ελένη Τομπέα

socialpolicy.gr

Διαβάστε Επίσης  Σημεία παρέμβασης Ε. Αχτσιόγλου στο Συμβούλιο Απασχόλησης και Κοινωνικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!