Η πολιτική της ΕΕ στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων: Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την εκπαίδευση Ενηλίκων για την περίοδο 2015-2020

Του Αντώνη Πύργου

Η εκπαίδευση ενηλίκων αποτελεί ζωτικής σημασίας συνιστώσα της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δια βίου μάθηση. Είναι απαραίτητο στοιχείο για την απασχολησιμότητα και την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική ένταξη, την ενεργό συμμετοχή του πολίτη και την προσωπική ανάπτυξη. Η πρόκληση είναι να παρέχει ευκαιρίες μάθησης για όλους τους ενήλικες, καθ ‘όλη τη διάρκεια ζωής τους, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις μειονεκτούσες ομάδες.

Η εκπαίδευση ενηλίκων διακρίνεται στην τυπική εκπαίδευση, η οποία περιλαμβάνει τις θεσμοθετημένες, χρονολογικά διαβαθμισμένες και ιεραρχικά δομημένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που παρέχονται μέσα στο επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα – από την πρώτη ένταξη στο σχολείο ως τις πανεπιστημιακές σπουδές, στη μη τυπική εκπαίδευση, η οποία αναφέρεται σε οργανωμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες θέτουν συγκεκριμένους προσδοκώμενους μαθησιακούς στόχους και λαμβάνουν χώρα έξω από το εκπαιδευτικό σύστημα και στην άτυπη εκπαίδευση η οποία αναφέρεται σε δραστηριότητες κατά τις οποίες το άτομο μαθαίνει από καθημερινές εμπειρίες, έξω από εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.

Η ζήτηση για την εκπαίδευση ενηλίκων αυξάνεται και η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να βοηθήσει όλες τις χώρες της ΕΕ να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν συστήματα εκπαίδευσης ενηλίκων που να χαρακτηρίζονται από ευελιξία, υψηλή ποιότητα, άριστη διδασκαλία, με την πλήρη συμμετοχή των τοπικών αρχών, των εργοδοτών, των κοινωνικών εταίρων, της κοινωνίας των πολιτών, και των πολιτιστικών οργανώσεων.

Διαβάστε Επίσης  Κατανοώντας τις κοινωνικές συνέπειες της παχυσαρκίας

Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την εκπαίδευση Ενηλίκων για την περίοδο 2015-2020

Με βάση τα παραπάνω οι προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την εκπαίδευση Ενηλίκων για την περίοδο 2015-2020 συνοψίζονται ως εξής:

  • ενίσχυση του συντονισμού, της αποτελεσματικότητας και της συνοχής με άλλα συναφή πεδία πολιτικής, καθώς και συσχέτιση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας
  • αύξηση των επενδύσεων που αφορούν την εκπαίδευση ενηλίκων και τη Διά Βίου Μάθηση
  • σημαντική αύξηση της παροχής προγραμμάτων κυρίως γραμματισμού, αριθμητισμού και ψηφιακών δεξιοτήτων
  • αύξηση της προσβασιμότητας σε προγράμματα εκπαίδευσης στο χώρο εργασίας και επαρκής χρήση ΤΠΕ
  • ανάπτυξη συστημάτων πιστοποίησης και επαρκής παροχή προγραμμάτων δεύτερης ευκαιρίας
  • ποιότητα, παρακολούθηση και καταγραφή των αποτελεσμάτων των παρεχόμενων προγραμμάτων
  • ποιότητα της αρχικής και συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των εκπαιδευτών ενηλίκων και καταγραφή των αναγκών

Εθνικό Σχέδιο Δράσης

Επιτελικό ρόλο στο σύστημα διά βίου μάθησης έχει η «Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης» (ΓΓΔΒΜ), που ανήκει στο Υπουργείο Παιδείας Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων (ΥΠΔΒΜΘ), και έχει αποστολή να σχεδιάζει τη δημόσια πολιτική της διά βίου μάθησης, να εκπονεί το εθνικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης και να εποπτεύει την εφαρμογή των παραπάνω. Ειδικότερα, μεταξύ των αρμοδιοτήτων της είναι η διαχείριση του συστήματος γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων, η διαμόρφωση του εκπαιδευτικού πλαισίου των μονάδων επαγγελματικής κατάρτισης, η οργάνωση και η λειτουργία των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ), των δημόσιων Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ), των Σχολών Γονέων και η εκπόνηση μελετών για την αναβάθμιση της ποιότητας των δράσεων διά βίου μάθησης. Επιπλέον, στη Γενική Γραμματεία τηρείται Μητρώο Φορέων Διά Βίου Μάθησης, όπου εγγράφονται οι φορείς διοίκησης και υλοποίησης προγραμμάτων διά βίου μάθησης.

Η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης & Νέας Γενιάς έχει οριστεί ως Εθνική Μονάδα Συντονισμού για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Εκπαίδευση Ενηλίκων στην Ελλάδα. Οι δράσεις που θα υλοποιηθούν στα έτη 2015 – 2017 θα λειτουργήσουν τόσο σε εθνικό επίπεδο με τη συμμετοχή υπουργείων, συνδικάτων, της κοινωνίας των πολιτών και των Ενώσεων των τοπικών και περιφερειακών αρχών διοίκησης καθώς και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με την ενεργοποίηση και την επισημοποίηση περιφερειακών δικτύων. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά οι δράσεις:

  • Σύσταση Εθνικής Συντονιστικής Επιτροπής (με τη συμμετοχή εκπροσώπων Υπ. Εσωτερικών, Υπ. Δικαιοσύνης, Υπ. Εργασίας, Ένωση Περιφερειών, Ένωση Δήμων)
  • Δύο κεντρικές Συνδιασκέψεις για ενημέρωση και διάλογο
  • Εθνική καμπάνια ευαισθητοποίησης για την αναβάθμιση δεξιοτήτων
  • 13 ημερίδες ενημέρωσης στις περιφέρειες με συμμετοχή των τοπικών φορέων
  • Πιλοτική εφαρμογή εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας
  • Σεμινάρια για εκπαιδευτές και σωφρονιστικούς υπαλλήλους στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας των καταστημάτων κράτησης και έκδοση οδηγού καλών πρακτικών
  • Σεμινάρια για φορείς – συλλόγους που δραστηριοποιούνται στο χώρο των μεταναστών και έκδοση οδηγού εκπαίδευσης ενηλίκων για μετανάστες
  • Συστάσεις για τη διαμόρφωση πολιτικών που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της εκπαίδευσης ενηλίκων
  • Ανάπτυξη ιστοσελίδων ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για την εκπαίδευση ενηλίκων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο

Αντί επιλόγου [1]

Στη σύγχρονη κοινωνία η λειτουργιστική διά βίου εκπαίδευση εστιάζει στην οικονομική ανάπτυξη όπως αυτή διαμορφώνεται στις συνθήκες παγκοσμιοποίησης. Θέτοντας ως πρόβλημα την απασχολησιμότητα και την παραγωγή κέρδους, η λύση που προτείνει η λειτουργιστική προσέγγιση είναι αυτή της ευελιξίας, η οποία πρέπει να επιτευχθεί μέσω της ανάπτυξης χρηστικών δεξιοτήτων και της συνεχούς ανανέωσης των γνώσεων.

Μια τέτοια αντίληψη διακρίνεται σε κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διά βίου μάθηση (π.χ., Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2001:7) Η κοινωνία της γνώσης, παράλληλα με ευρύτερες οικονομικές τάσεις και τάσεις σε επίπεδο κοινωνίας, όπως η παγκοσμιοποίηση, οι αλλαγές στις οικογενειακές δομές, η δημογραφική αλλαγή και ο αντίκτυπος της ψηφιακής τεχνολογίας, παρουσιάζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τους πολίτες της πολλά πιθανά οφέλη, καθώς και προκλήσεις… Την ίδια στιγμή το συγκριτικό πλεονέκτημα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την επένδυση σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Συνεπώς οι γνώσεις και οι ικανότητες είναι επίσης μια ισχυρή μηχανή οικονομικής ανάπτυξης. Με δεδομένο το παρόν αβέβαιο οικονομικό κλίμα, η επένδυση στους ανθρώπους γίνεται πολύ πιο σημαντική.

Μια πρακτική επίπτωση αυτής της θεωρίας είναι ότι το αναλυτικό πρόγραμμα σχεδιάζεται με βάση τους εξωτερικούς σκοπούς που υπηρετεί και το περιεχόμενο αντικατοπτρίζει κυρίαρχες ιδέες και κοσμοθεωρίες. Οι μαθησιακοί στόχοι των προγραμμάτων προκύπτουν κατά κύριο λόγο από τη διερεύνηση της οικονομίας και της αγοράς και τίθενται προκαταβολικά χωρίς περιθώριο διαπραγμάτευσης με τους εκπαιδευομένους. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, χρησιμοποιούνται συγκεκριμένες τεχνικές, όπως η εισήγηση, η επίδειξη και η πρακτική άσκηση. Τέλος, ο ρόλος του εκπαιδευτή βρίσκεται σε αντιπαράθεση με αυτόν του εκπαιδευομένου και συνίσταται σε ρόλο μεταφορέα της γνώσης, με την ιδιότητα ενός ειδικού που προσφέρει υπηρεσίες προς αυτούς που δεν έχουν γνώσεις στο αντικείμενο.

—————————-

[1] Για μια διεξοδικότερη συζήτηση σχετικά με τις προσαρμογές, στις οποίες υποβάλλεται η εκπαίδευση εξαιτίας της «μετάλλαξης της φύσης της παραγωγής», παραπέμπουμε στο Καραλής Θ., Παπαγεωργίου Η., 2012, Εκπαίδευση εργαζομένων στην εκπαίδευση ενηλίκων. Σχεδιασμός, Υλοποίηση και Αξιολόγηση Προγραμμάτων Διά Βίου Εκπαίδευσης, σελ. 33-42.

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!