Κοινωνικές Ανισότητες: Πρόβλημα στη χάραξη εκπαιδευτικών πολιτικών;

Του Αθανασόπουλου Γεώργιου,

 Απόφοιτος Κοινωνικής Πολιτικής

Παντείου Πανεπιστημίου

Αναμφισβήτητα η εκπαίδευση είναι ένα δημόσιο αγαθό που συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην εικόνα μιας κοινωνίας. Ιδιαίτερα τα τελευταία 30 χρόνια ο διεθνής οικονομικός ανταγωνισμός στα πλαίσια του καπιταλιστικού συστήματος επέτεινε την προσπάθεια των κρατών να προσαρμόσουν πιο στενά την εκπαίδευση στις ανάγκες της οικονομίας.

Παρόλο που μέσω μιας σειράς διεθνών συμβάσεων και άλλων σχετικών κειμένων (Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού της UNICEF) κατοχυρώνεται το δικαίωμα όλων των ανθρώπων και ιδιαίτερα των παιδιών στην εκπαίδευση χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς, αυτό που επιτυγχάνεται είναι η ανάπτυξη των ανισοτήτων και η εμφάνιση των κοινωνικών διακρίσεων. Οι εκπαιδευτικές ανισότητες στο χώρο του σχολείου αναδύονται είτε λόγω της χαλεπής οικονομικής ή κοινωνικής κατάστασης του ατόμου, είτε λόγω της μη ικανότητας μερικών ανθρώπων να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες στην εκπαίδευση (εισαγωγή της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών), είτε ακόμα και λόγω της φυλετικής τους διάκρισης.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, κατά κύριο λόγο τα παιδιά να μην επιθυμούν να λάβουν ούτε καν την στοιχειώδη εκπαίδευση, όπως η εκμάθηση της αλφαβήτου, και να παρακολουθούν μαθήματα, κάτι που προκαλεί παράλληλα προβλήματα στην κοινωνικοποίησή τους.  Μεταφερόμενοι στην περίπτωση των εκπαιδευτικών πολιτικών εκείνο που διαπιστώνεται είναι ότι οι ακολουθούμενες πολιτικές έχουν αποσπασματικό χαρακτήρα, κατά κανόνα περιορίζονται σε συγκεκριμένες ομάδες του μαθητικού πληθυσμού, (όπως για παράδειγμα για αλλοδαπούς μετανάστες, μειονότητες, κλπ.).

Στο πλαίσιο της γενικότερης ευρωπαϊκής πολιτικής, το Μάρτιο του 2001 το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας ανέλαβε το έργο «Αποτύπωση του Εκπαιδευτικού Συστήματος σε επίπεδο Σχολικών Μονάδων» με στόχο να αναγνωριστούν τα σημεία εκείνα στα οποία επιβάλλεται να παρέμβει η πολιτεία, προκειμένου να εξασφαλιστεί η υποδομή που απαιτείται για την παροχή ίσων ευκαιριών σε όλους τους μαθητές.

Ωστόσο, έχουν γίνει και άλλες προσπάθειες, έτσι ώστε να μην υπάρχουν ανομοιογένειες στο εκπαιδευτικό σύστημα και να δημιουργούνται κοινωνικά προβλήματα, αλλά δεν κρίθηκαν τόσο αποτελεσματικές. Όπως παραδείγματος χάρη, οι Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας στη Γαλλία μείωσαν τα επίπεδα του αναλφαβητισμού με την γενίκευση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όμως δεν κατάφεραν να εξουδετερώσουν τις κοινωνικές ανισότητες στα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα.

Σύμφωνα με όσα είπαμε λίγο παραπάνω, η ύπαρξη ανισοτήτων και τρωτών σημείων στην εκπαίδευση αντανακλά είτε άμεσα είτε έμμεσα αντίστοιχες ανισότητες σε μεγάλο μέρος των κοινωνικών συνόλων. Ουσιωδώς, ενώ οι εφαρμοζόμενες πολιτικές στο συγκεκριμένο πεδίο αποσκοπούν στην εξάλειψη τους, τελικώς πετυχαίνουν το αντίθετο.

Κλείνοντας, αυτό που θα ήταν δέον να γίνει είναι να μελετηθεί εκ νέου ό,τι αφορά στην εκπαίδευση και να βρεθούν εκείνες οι λύσεις όπου θα «χτυπήσουν» το πρόβλημα στις ρίζες του και να τεθούν σε εφαρμογή  στο ακέραιο από τους συμβάλλοντες σε αυτές, αλλά κυρίως και από εμάς τους πολίτες.   

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!