Ρατσισμός και ευάλωτες ομάδες: Μετανάστες

Ρατσισμός είναι η πεποίθηση ότι υπάρχουν ανθρώπινες ομάδες με ιδιαίτερα (συνήθως φυσικά) χαρακτηριστικά που τις καθιστούν ανώτερες ή κατώτερες από άλλες. Η ρατσιστική συμπεριφορά μπορεί να είναι φανερή, όπως το να συμπεριφέρεται κανείς σε κάποιους με βάση τη φυλή ή το χρώμα τους, αλλά μπορεί επίσης να είναι και συγκεκαλυμμένη, όταν η κοινωνία αντιμετωπίζει συστηματικά ομάδες σύμφωνα με κάποια μορφή διάκρισης.

Κάποιες ομάδες ανθρώπων που είναι πιο ευάλωτοι από τους άλλους και γίνονται συχνά τα θύματα μιας ή περισσοτέρων μορφών διακρίσεων, είναι οι:

Μετανάστες

Η διεθνής μετανάστευση παραδοσιακά τίθονταν προς συζήτηση κυρίως όσον αφορά το κοινωνικο-οικονομικό κόστος και τα οφέλη της. Ολοένα και περισσότερο, ωστόσο, το ανθρώπινο κόστος έρχεται στο προσκήνιο, μεταξύ άλλων μέσω καθημερινών δημοσιευμάτων για ανθρώπινες τραγωδίες που αφορούν ανθρώπους που διακινούνται παράνομα μέσω διεθνών συνόρων. Η κλίμακα της διεθνούς μετανάστευσης έχει αυξηθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και έχει καταστεί ένα πραγματικά παγκόσμιο φαινόμενο με περισσότερα από 210 εκατομμύρια άτομα, να εκτιμάται πως ζούν εκτός της χώρας καταγωγής τους.

Διακρίσεις κατά των μεταναστών

Σε πολλές περιπτώσεις οι μετανάστες εντάσσονται καλά στην οικονομία και την κοινωνία της χώρας προορισμού. Ωστόσο, εκείνοι που εργάζονται σε άτυπες μορφές εργασίας και εκείνοι που βρίσκονται σε μια παράτυπη κατάσταση, είναι συχνά μεταξύ των πιο ευάλωτων. Η διαχείριση της παγκόσμιας μετανάστευσης απαιτεί μια προσέγγιση που να έχει ως βάση της τα ανθρώπινα δικαιώματα, για να διασφαλίζει την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των μεταναστών και των οικογενειών τους.

Θέματα που σχετίζονται με την απόλαυση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας για πολλούς μετανάστες. Πολύ συχνά, έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρές διακρίσεις όσον αφορά τη στέγαση, εκπαίδευση, υγεία, εργασία ή κοινωνική ασφάλιση. Νόμοι που εισάγουν διακρίσεις εις βάρος αλλοδαπών, μαζί με τα προγράμματα και τις πολιτικές που αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένες ανάγκες τους και ευαλωτότητες τους, συχνά έχουν ως αποτέλεσμα για τους μετανάστες και τις οικογένειές τους να μην έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες ή να είναι μόνο σε θέση να το πράξουν σε επίπεδα που δεν πληρούν τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για τους μετανάστες σε παράτυπη κατάσταση, η ευαλωτότητά τους επιδεινώνεται επειδή η πρόσβαση σε μέσα είναι συχνά μη διαθέσιμη λόγω της κατάστασης τους.

Επιπτώσεις της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Εξαιτίας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η αύξηση της ξενοφοβίας, των ρατσιστικών αισθημάτων και των πρακτικών διάκρισης είναι πιθανό να επηρεάσουν τα ατομικά, πολιτιστικά, οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα των μεταναστών. Διακινούμενοι εργαζόμενοι — εκείνοι που μετανάστευσαν νόμιμα καθώς και εκείνοι που βρίσκονται σε παράτυπη κατάσταση — θα είναι, και έχουν ήδη γίνει, οι πρώτοι που θα χάσουν τις δουλειές τους, και  όχι μόνο επειδή η κατάστασή τους είναι υπό αμφισβήτηση, αλλά επίσης επειδή απασχολούνται σε τομείς που επηρεάζονται ιδιαίτερα από την κρίση. Λόγω της αυξανόμενης ανεργίας και της συρρίκνωσης των κρατικών πόρων, είναι περισσότερο πιθανό να γίνονται περικοπές στις δημόσιες δαπάνες για την υγεία, την εκπαίδευση και την κοινωνική προστασία.  Αυτές οι περικοπές μπορούν να είναι εις βάρος, ή να έχουν δυσανάλογο αντίκτυπο, στους διακινούμενους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους.

Μετανάστευση και νόμοι περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Ενώ τα κράτη μέλη μπορούν να αρνηθούν σε ένα άτομο την είσοδο στο έδαφός τους ή να απελάσουν ή να απομακρύνουν μετανάστες σε παράτυπη κατάσταση, όλοι όσοι διαμένουν στο έδαφός ενός κράτους, ανεξαρτήτως της μεταναστευτικής τους κατάστασης, δικαιούνται τις γενικές εγγυήσεις για την κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το κράτος πρέπει να εξασφαλίζει ότι όλοι οι μετανάστες στο έδαφός του είναι σε θέση να ασκούν τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά τους δικαιώματά.

Μετανάστες που φθάνουν παράτυπα σε μια νέα χώρα συχνά κρατούνται σε διοικητικά κέντρα ή σε φυλακές. Αν και η στέρηση της ελευθερίας πρέπει να αποτελεί την έσχατη λύση υπό το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι μετανάστες κρατούνται συχνά ως μια διαδικασία ρουτίνας και χωρίς σωστές νομικές δικλείδες ασφαλείας. Οι συνθήκες κράτησης εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα. Τα κέντρα κράτησης μεταναστών συχνά έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, ανεπαρκή σίτιση, υγιεινή ή ασφαλές πόσιμο νερό και έλλειψη εγκαταστάσεων αποχέτευσης χωριστά για άνδρες και γυναίκες. Ομοίως, υπάρχει μια αυξανόμενη τάση ποινικοποιήσης των αδικημάτων μετανάστευσης (σε αντίθεση με την αντιμετώπιση τους ως διοικητικές παραβάσεις) που έχει, σε ορισμένες περιπτώσεις, οδηγήσει σε παραβιάσεις των δικαιωμάτων των μεταναστών.

Οι αρχές της ισότητας και της απαγορεύσεως των διακρίσεων είναι θεμελιώδεις στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι διεθνείς συνθήκες αναγνωρίζουν ρητώς ότι παράγοντες όπως η φυλή, το χρώμα και η εθνική καταγωγή συχνά συμβάλλουν στη διάκριση, τον αποκλεισμό και το μειονέκτημα. Εξαιτίας αυτού, έχουν συνταχθεί ειδικά θεσμικά όργανα για τα ανθρώπινα δικαιώματα ώστε να ενισχύσουν την προστασία αυτών των ομάδων. Η Διεθνής Σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων των μεταναστών εργαζομένων και των μελών των οικογενειών τους, για παράδειγμα, παρέχει καθοδήγηση για τις εγγυήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αφορούν τη συγκεκριμένη κατάσταση των μεταναστών εργαζομένων και των οικογενειών τους.

Η διακήρυξη Ντέρμπαν (σ.σ. Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Ρατσισμό για την αντιμετώπιση των διακρίσεων,  οι εργασίες της οποίας κινδύνεψαν να διακοπούν εξαιτίας του Μεσανατολικού), αναγνωρίζει ότι η ξενοφοβία εναντίον μη υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών, αποτελεί μία από τις πιο κύριες πηγές του σύγχρονου ρατσισμού και ότι υπάρχουν συχνές και εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεταξύ των μελών αυτών των ομάδων.

Μηχανισμοί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών και η Επιτροπή για τους Εργαζόμενους Μετανάστες, έχουν δηλώσει σαφώς ότι, αν και οι χώρες έχουν κυριαρχικό δικαίωμα να καθορίσουν τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής στο έδαφός τους, έχουν επίσης την υποχρέωση να σέβονται, να προστατεύουν και να εκπληρώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των ατόμων υπό τη δικαιοδοσία τους , ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή καταγωγή τους και ανεξάρτητα από το καθεστώς μετανάστευσης τους.

Πηγή: un.org/en/letsfightracism/

Απόδοση/Επιμέλεια : Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr

Διαβάστε Επίσης  Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά περισσότερες δράσεις για την καταπολέμηση της εμπορίας παιδιών και των καταναγκαστικών γάμων

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!