Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής βίας: Αποτελέσματα Έκθεσης και Βασικές Συστάσεις

«Να προκληθεί διάλογος στα αρμόδια όργανα της Βουλής με βάση τα αποτελέσματα της έκθεσης του Δικτύου». Με αυτή την πρόταση από τον Γιώργο Σταυρόπουλο, Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ξεκίνησε η χτεσινή συνέντευξη τύπου. Για μια ακόμα χρονιά δεκάδες οργανώσεις καταγράφουν με συστηματικό τρόπο τη βία σε πολλές εκφάνσεις της. Δίνουν την εικόνα του προς τα πού πάει η κοινωνία μας, τι πρέπει να αποφύγει και σύμφωνα με τις δηλώσεις της Βασιλικής Γεωργιάδου, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας του Παντείου Πανεπιστημίου που ήταν επίσης στο πάνελ της χτεσινής εκδήλωσης, παρέχουν στον ακαδημαϊκό χώρο ένα πολύτιμο εργαλείο για μελέτη και εξαγωγή συμπερασμάτων.

Το «Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας» κατέγραψε μείωση των επιθέσεων με ρατσιστικό κίνητρο σε σχέση με το 2015, αλλά και επανεμφάνιση οργανωμένων ομάδων και αύξηση των σοβαρών επιθέσεων. Ωστόσο επισημαίνει ότι η μείωση καταγραφής περιστατικών οφείλεται στην αποδυνάμωση των υπηρεσιών υποστήριξης και των εκστρατειών ενημέρωσης, στο ότι τα μέλη του βρίσκονται πλέον στην «πρώτη γραμμή» του προσφυγικού με αποτέλεσμα να δίνεται έμφαση στις κατεπείγουσες ανάγκες και στη πλαισίωση και στέγαση μέρους του προσφυγικού πληθυσμού σε αξιοπρεπείς συνθήκες, η οποία έχει λειτουργήσει προληπτικά και προστατευτικά για τα θύματα.

Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2016, το Δίκτυο κατέγραψε μέσω συνεντεύξεων με τα θύματα 95 περιστατικά ρατσιστικής βίας με περισσότερα από 130 θύματα. Σε 31 περιστατικά στοχοποιήθηκαν μετανάστες-ριες ή πρόσφυγες λόγω εθνικής ή εθνοτικής προέλευσης, θρησκείας ή χρώματος και σε 1 περιστατικό στοχοποιήθηκε το προσωπικό οργάνωσης και το κτίριο που προοριζόταν για την φιλοξενία προσφύγων. Καταγράφηκε 1 περιστατικό κατά δημοσιογράφου που στοχοποιήθηκε λόγω της κάλυψης του προσφυγικού. Σε 57 περιστατικά στοχοποιήθηκαν ΛΟΑΤKI άτομα και άτομα που συνδέονται με κάποιο άτομο ΛΟΑΤΚΙ. Σε 5 περιστατικά στοχοποιήθηκαν ιεροί ή συμβολικοί χώροι και η εβραϊκή κοινότητα. Σε 31 περιστατικά στοχοποιήθηκαν περισσότερα του ενός θύματος, ενώ σε 54 περιστατικά η επίθεση τελέστηκε από ομάδα (τουλάχιστον 2 ατόμων).

Κατά δήλωση των θυμάτων, οι δράστες είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία Έλληνες (78 περιστατικά). Καταγράφονται  επίσης 4 περιστατικά στα οποία οι 9 δράστες ήταν αλλοδαποί και 1 περιστατικό από ομάδα μικτών εθνικοτήτων. Στην πλειονότητα των επιθέσεων αναφέρθηκαν περισσότεροι θύτες. Οι 54 επιθέσεις έγιναν από ομάδες των 2-10 ατόμων, ενώ σε 38 επιθέσεις αναφέρεται ένας μόνο θύτης.

Στα περιστατικά που καταγράφηκαν περιλαμβάνονται και αυτά που ευδοκίμησαν λόγω της συγκέντρωσης μεγάλου αριθμού προσφύγων και μεταναστών στα νησιά. Οι τάσεις που ξεχωρίζουν είναι επιθέσεις από ομάδες κατά μικρών ομάδων προσφύγων στα νησιά που έχουν ως στόχο τον εκφοβισμό, η κακομεταχείριση ασυνόδευτων ανηλίκων κυρίως σε χώρους κράτησης, οι σποραδικές επιθέσεις σε οικογένεια Σύριων ή κατά Σύριων ανηλίκων από προσωπικό του ΚΤΕΛ, αλλά και η επίθεση κατά προσωπικού οργάνωσης και χώρου φιλοξενίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επίθεση αυτή στον χώρο φιλοξενίας, πραγματοποιήθηκε πορεία διαμαρτυρίας κατά της στέγασης προσφύγων στο συγκεκριμένο κτίριο, στην οποία είχε ηγετικό ρόλο βουλευτής της Χρυσής Αυγής.

Υπάρχει δηλαδή μια δυναμική, όπου την αντίδραση πολιτών την οικειοποιούνται ομάδες οι οποίες είτε πυροδοτούν αντιδράσεις, είτε δράττονται της ευκαιρίας προκειμένου να προσελκύσουν υποστηρικτές. Το Δίκτυο σημειώνει ότι το πλέγμα της αλληλεγγύης που έχει δημιουργηθεί ανατρέπει τη δυναμική αυτή σε αρκετές περιπτώσεις, όπως στην περίπτωση του Ωραιοκάστρου με αφορμή την ένταξη των παιδιών προσφύγων στο σχολικό σύστημα, αν και οποιαδήποτε αλλαγή στον κυρίαρχο πολιτικό λόγο δύναται να αποσταθεροποιήσει την κατάσταση και να αποθρασύνει τις ομάδες με ακραίες ρατσιστικές ιδεολογίες. Οι καταγραφές του Δικτύου ενισχύουν την άποψη ότι η ομαλή κοινωνική ένταξη των προσφύγων, ιδίως δε η καταπολέμηση της εικόνας του ανεπιθύμητου εγκλωβισμένου ο οποίος διαμένει και διαβιεί σε ακατάλληλες συνθήκες, λειτουργεί προληπτικά κατά της ενίσχυσης των στερεοτύπων και της αύξησης της ρατσιστικής βίας.

Οι καταγραφές επιθέσεων κατά ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων σε σχέση με το 2015 μειώθηκαν, αλλά ο αριθμός  τους παραμένει υψηλός. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι εμφανίζεται σταθερά στις καταγραφές η βία που βιώνουν τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ στο σχολικό/εκπαιδευτικό τους περιβάλλον. Τέλος, εκτός από τα άτομα που στοχοποιούνται λόγω ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, το Δίκτυο κατέγραψε δύο περιστατικά στα οποία στοχοποιήθηκαν άνδρες λόγω της σύνδεσής  τους με τρανς γυναίκα.

Σε σχέση με τα περιστατικά που εμπλέκονται ένστολοι δράστες παρατηρείται μείωση των καταγραφών. Εντούτοις, στην πλειοψηφία των περιστατικών, ένστολοι σύμφωνα με τον ισχυρισμό των θυμάτων κακομεταχειρίστηκαν ασυνόδευτους ανηλίκους. Από τις περιγραφές των ασυνόδευτων ανηλίκων, προκύπτει ένα μοτίβο στερεοτυπικής βίας κατά ανηλίκων ηλικίας 15-17 ετών σε χώρους κράτησης στους οποίους διαμένουν μέχρι τη μεταφορά τους σε δομή φιλοξενίας.

Η αδυναμία διαχείρισης παρόμοιων ζητημάτων συμπυκνώνεται στα λόγια των δραστών. Σε μία περίπτωση, ο αστυνομικός αφού χτύπησε τον ανήλικο, του φώναξε χαρακτηριστικά: «Για ποιο λόγο ήρθες στην Ελλάδα αφού θες να πας Γερμανία; να πας κατευθείαν εκεί!».

Το Δίκτυο αναφέρεται στο ρόλο των μαρτύρων και τονίζει ότι η ειρηνική παρέμβαση των αυτοπτών  μαρτύρων δύναται να δράσει αποτρεπτικά για τους δράστες και προστατευτικά για το θύμα. Τα περιστατικά στα οποία οι μάρτυρες δείχνουν ανοχή κατά τη διάρκεια επιθέσεων και δεν αντιδρούν προκειμένου να βοηθήσουν τα θύματα ή έστω να δείξουν την αντίθεσή τους σε αυτό που συμβαίνει, αποτυπώνουν μια σχεδόν αναπόφευκτη εξοικείωση με τη βία. Επιπλέον, γίνεται αντιληπτό ότι οι δράστες ενδυναμώνονται σημαντικά διά της σιωπής των μαρτύρων.

Το «Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας» συντονίζεται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και συμμετέχουν ως μέλη 37 οργανώσεις.

Στα σημαντικά που ειπώθηκαν ήταν η ανακοίνωση – εκ μέρους του Υπουργείου Δικαιοσύνης, σειράς μέτρων για την επιμόρφωση των Εισαγγελέων και η πρόταση της ΕΕΔΑ να γίνει συζήτηση στη Βουλή για τα αποτελέσματα της έκθεσης.

Συστάσεις προς την Πολιτεία προκύπτουν από την επεξεργασία των ευρημάτων.

Διαβάστε Επίσης  Επικαιροποιημένα στατιστικά στοιχεία για την ισότητα των φύλων στην Ε.Ε. στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 (EUROSTAT, Νοέμβριος 2017)

Πιο συγκεκριμένα, συστήνεται:

Στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης:

Α. Εννιά συστάσεις ως προς τη διαχείριση του ρατσιστικού εγκλήματος

  1. Η υιοθέτηση ειδικού επιχειρησιακού σχεδίου πρόληψης και αντιμετώπισης των ρατσιστικών εγκλημάτων με ειδική πρόβλεψη για τις περιφερειακές αστυνομικές διευθύνσεις και τα αστυνομικά τμήματα.
  2. Ενίσχυση των Τμημάτων Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας: κατάλληλη στελέχωση, μη μετακίνηση των Διοικητών και υπηρετούντων σε αυτά τα Τμήματα με μεγάλη συχνότητα και αποχή από ταυτόχρονη μετακίνηση μεγάλου τμήματος των υπηρετούντων.
  3. Διεξαγωγή εκπαιδευτικού προγράμματος, με συνδρομή από διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς με εξειδίκευση και εμπειρία στην εκπαίδευση των σωμάτων ασφαλείας και δικαιοσύνης, σταδιακά για το σύνολο των υπηρετούντων της ΕΛ.ΑΣ.
  4. Ενημέρωση των αστυνομικών σχετικά με την υποχρέωση συνδρομής των θυμάτων, παρέμβασης για τη διάσωσή τους και μέριμνας για την παραπομπή τους στις κατάλληλες υπηρεσίες.
  5. Κατάλληλη διάχυση εντός του σώματος των υποχρεώσεων που απορρέουν από την Εγκύκλιο «Η αντιμετώπιση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων κατά την αστυνομική δράση» (8/11/2014). Ρητή επιφόρτιση των Διοικητών των αστυνομικών τμημάτων με τη διάδοση του περιεχομένου της εγκυκλίου.
  6. Κατάλληλη διάχυση της απαγόρευσης επιστροφής αλλοδαπού που είναι θύμα ή ουσιώδης μάρτυρας εγκλήματος με ρατσιστικά χαρακτηριστικά ή ρητορικής του μίσους (ν. 927/1979) και προσέρχεται προς υποβολή καταγγελίας ή αναφορά του περιστατικού στις αρμόδιες αστυνομικές αρχές (άρθρο 41 του Ν. 3907/2011).
  7. Συνεργασία των αστυνομικών τμημάτων όλης της επικράτειας με κυβερνητικούς ή μη κυβερνητικούς φορείς και μεταναστευτικές κοινότητες για την παροχή ιατρο-κοινωνικής βοήθειας, νομικής συνδρομής και διερμηνείας ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση του θύματος στην αστυνομία.
  8. Έκδοση ειδικής εγκυκλίου για την αξιοπρεπή μεταχείριση ΛΟΑΤΚΙ ατόμων προκειμένου οι αστυνομικοί να έχουν σαφείς οδηγίες και να αποφεύγεται η δευτερογενής θυματοποίηση.
  9. Προστασία των δικαιωμάτων των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δηλαδή όσων ατόμων και φορέων προωθούν και προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Β. Ως προς την αντιμετώπιση της αστυνομικής βίας με ρατσιστικό κίνητρο: Υπάρχει ανάγκη για την πρόβλεψη ειδικής διαδικασίας στο πλαίσιο του πειθαρχικού ελέγχου εντός της ΕΛ.ΑΣ. για την ταχύτερη εξέταση αυθαιρεσιών με ρατσιστικό κίνητρο.

Συστάσεις προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης:

  1. Εκπαίδευση των εν ενεργεία εισαγγελικών και δικαστικών αρχών ως προς τη διαχείριση του εγκλήματος μίσους.
  2. Περιορισμός της ύλης των Ειδικών Εισαγγελέων σε συναφή μόνο εγκλήματα και διασφάλιση της εξειδικευμένης διαχείρισης της υπόθεσης από την προανάκριση μέχρι και την έκδοση της απόφασης.
  3. Νομοθετική πρόβλεψη για την προστασία των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  4. Επικύρωση της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.
  5. Νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου δεδομένου ότι η μη αναγνώριση συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία στερεοτύπων και αποτελεί εμπόδιο στην πρόσβαση των θυμάτων στη δικαιοσύνη.

Συστάσεις προς το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων:

  1. Εκπόνηση οδηγού για την σχολική κοινότητα σχετικά με την κατανόηση και τη διαχείριση περιστατικών βίας με ρατσιστικό, ομοφοβικό και τρανσφοβικό κίνητρο.
  2. Ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου καταπολέμησης της ενδοσχολικής ρατσιστικής, ομοφοβικής και τρανσφοβικής βίας με την έμπρακτη συμμετοχή των εκπαιδευτικών, των μαθητών και των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων.
  3. Προώθηση διαπολιτισμικού και διαθρησκευτικού διαλόγου με σκοπό την άρση στερεοτύπων και προκαταλήψεων.

Προς το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων:

  1. Εκπόνηση οδηγού για τους εργαζομένους στα ΜΜΜ (συμπεριλαμβανομένων των ΚΤΕΛ) για την κατανόηση των υποχρεώσεων σεβασμού κάθε επιβάτη ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.
  2. Πρόβλεψη ειδικών σχετικών ρητρών στις συμβάσεις παραχώρησης δρομολογίων.

Τέλος προς το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής:

Ανάληψη πρωτοβουλιών και λήψη μέτρων που (πέραν των άλλων ευεργετικών τους επιπτώσεων) μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των εντάσεων μεταξύ προσφυγικών/μεταναστευτικών πληθυσμών, στον περιορισμό των πιέσεων που δέχονται οι τοπικές κοινωνίες (ιδίως των νησιών-σημείων εισόδου), και επομένως στην πρόληψη ή ελαχιστοποίηση των κοινωνικών εντάσεων, που με τη σειρά τους δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για ξενοφοβικές εκδηλώσεις και ρατσιστική συμπεριφορά. Τέτοια μέτρα, ενδεικτικά, είναι:

  1. Σημαντική βελτίωση των συνθηκών υποδοχής και λήψη κατάλληλων μέτρων για τα ευάλωτα άτομα, καθώς και δημιουργία συνθηκών ουσιαστικής ασφάλειας σε όλους τους χώρους φιλοξενίας χωρίς τη μετατροπή τους σε κλειστά κέντρα και δομές.
  2. Ταχύτερη καταγραφή και διαχείριση των αιτημάτων ασύλου όλων των εθνικοτήτων.
  3. Σημαντική αύξηση του αριθμού των ατόμων που μεταφέρονται προς την ενδοχώρα σε κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έκθεση του Δικτύου για το 2016 εδώ.

 

Πηγές: Pressenza Athens

              praksis.gr

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!