Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας 2017: Η ψυχική υγεία στον χώρο της εργασίας

Τομπέα Ελένη

Η ψυχική υγεία στο χώρο εργασίας είναι το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας για το 2017. Η Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία εορτάζεται στις 10 Οκτωβρίου κάθε χρόνο, με γενικό στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα ψυχικής υγείας και την κινητοποίηση προσπαθειών για την υποστήριξη της βελτίωσης της ψυχικής υγείας.

Κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής μας, ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μας δαπανάται στην εργασία. Η εμπειρία μας στο χώρο εργασίας αποτελεί έναν από τους παράγοντες που καθορίζουν τη γενική μας ευημερία. Οι εργοδότες και οι διευθυντές που θέτουν σε εφαρμογή πρωτοβουλίες στο χώρο εργασίας για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και για την υποστήριξη εργαζομένων με ψυχικές διαταραχές, βλέπουν ωφέλη όχι μόνο στην υγεία των εργαζομένων τους αλλά και στην παραγωγικότητα τους. Από την άλλη, ένα αρνητικό εργασιακό περιβάλλον μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας, επιβλαβή χρήση ουσιών ή αλκοόλ, αυξημένους δείκτες απουσιών από την εργασία και απώλεια παραγωγικότητας.

Η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές είναι οι συνήθεις ψυχικές διαταραχές που επιδρούν στην ικανότητά μας για εργασία και ιδιαίτερα για παραγωγική εργασία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότεροι από 300 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από κατάθλιψη, την κύρια αιτία αναπηρίας. Περισσότεροι από 260 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με αγχώδεις διαταραχές. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους πάσχουν και από τα δύο. Μια πρόσφατη μελέτη που διεξήχθη από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, εκτιμά πώς η κατάθλιψη και οι διαταραχές άγχους κοστίζουν στην παγκόσμια οικονομία 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως σε όρους απώλειας παραγωγικότητας.

Παράγοντες κινδύνου για την υγεία που σχετίζονται με την εργασία

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες κινδύνου για την ψυχική υγεία που μπορεί να υφίστανται σε ένα εργασιακό περιβάλλον. Οι περισσότεροι κίνδυνοι σχετίζονται με τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του τύπου εργασίας, του οργανωτικού και του διοικητικού περιβάλλοντος, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των εργαζομένων και της υποστήριξης που παρέχεται στους υπαλλήλους για την εκτέλεση των εργασιών τους. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να έχει τις δεξιότητες για να ολοκληρώσει τα καθήκοντά του, αλλά μπορεί να έχει πολύ λίγους πόρους για να κάνει ό, τι απαιτείται, ή μπορεί να υφίστανται μη-υποστηρικτικές διοικητικές ή οργανωτικές πρακτικές.

Στους κινδύνους για την ψυχική υγεία περιλαμβάνονται:

  • ανεπαρκείς πολιτικές για την υγεία και την ασφάλεια
  • κακές πρακτικές επικοινωνίας και διοίκησης
  • περιορισμένη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων ή χαμηλός έλεγχος επί του τομέα εργασίας / καθηκόντων
  • χαμηλά επίπεδα υποστήριξης για τους εργαζόμενους
  • αυστηρό – μη ευέλικτο ωράριο εργασίας
  • και ασαφή καθήκοντα ή οργανωτικοί στόχοι

Οι κίνδυνοι μπορεί επίσης να σχετίζονται με το περιεχόμενο της εργασίας, όπως ακατάλληλα καθήκοντα για τις ικανότητες του ατόμου ή υψηλός και αμείωτος φόρτος εργασίας. Ορισμένες θέσεις εργασίας ενδέχεται να οδηγούν σε μεγαλύτερο ατομικό κίνδυνο σε σχέση με άλλες (π.χ. ομάδες άμεσης επέμβασης και εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις), οι οποίες μπορεί να έχουν αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και να αποτελέσουν αιτία συμπτωμάτων ψυχικών διαταραχών ή να οδηγήσουν σε επιβλαβή χρήση αλκοόλ ή ψυχοδραστικών φαρμάκων. Ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί σε περιπτώσεις όπου υπάρχει έλλειψη συνοχής μεταξύ ομάδων ή έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης.

Ο εκφοβισμός και η ψυχολογική παρενόχληση (γνωστά και ως «mobbing») αποτελούν συχνές αναφερόμενες αιτίες του εργασιακού άγχους από τους εργαζόμενους και οδηγούν σε κινδύνους για την υγεία των εργαζομένων. Συνδέονται τόσο με ψυχολογικά όσο και με σωματικά προβλήματα. Αυτές οι συνέπειες για την υγεία μπορεί να έχουν κόστος για τους εργοδότες από την άποψη της μειωμένης παραγωγικότητας και της αύξησης των λαθών του προσωπικού. Μπορούν επίσης να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις οικογενειακές και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.

Δημιουργώντας ένα υγιές περιβάλλον εργασίας

Σημαντικό στοιχείο για την επίτευξη ενός υγιούς χώρου εργασίας είναι η ανάπτυξη κυβερνητικής νομοθεσίας, στρατηγικών και πολιτικών, όπως τονίζεται στις πρόσφατες εργασίες της Ευρωπαϊκής πυξίδας δράσης στον τομέα αυτό. Ένας υγιής χώρος εργασίας μπορεί να περιγραφεί ως ένας χώρος όπου οι εργαζόμενοι και οι διευθυντές συμβάλλουν ενεργά στο εργασιακό περιβάλλον προάγοντας και προστατεύοντας την υγεία, την ασφάλεια και την ευημερία όλων των εργαζομένων. Ένας πρόσφατος οδηγός από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ υποδεικνύει ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να ακολουθήσουν μια προσέγγιση με τρεις κατευθύνσεις:

  1. Προστασία της ψυχικής υγείας με την μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με την εργασία
  2. Προαγωγή της ψυχικής υγείας με την ανάπτυξη των θετικών στοιχείων της εργασίας και των ιδιαίτερων ικανοτήτων των εργαζόμενων
  3. Αντιμετώπιση των προβλημάτων ψυχικής υγείας ανεξάρτητα από τις αιτίες τους

Ο οδηγός υπογραμμίζει τα βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν οι οργανισμοί προκειμένου να δημιουργήσουν έναν υγιή χώρο εργασίας, συμπεριλαμβανομένων:

  • Συνειδητοποίηση του περιβάλλοντος στο χώρο εργασίας και του τρόπου με τον οποίο μπορεί να προσαρμοστεί για την καλύτερη υποστήριξη της ψυχικής υγείας για πολλούς διαφορετικούς υπαλλήλους.
  • Εκμάθηση μέσα από τους τρόπους κινητοποίησης των στελεχών από τους οργανωσιακούς ηγέτες και από τους υπαλλήλους που ανέλαβαν «δράση».
  • Κατανόηση των μέτρων που έχουν λάβει άλλες εταιρίες για την επίτευξη αυτού του σκοπού
  • Kατανόηση των ευκαιριών και των αναγκών για τον κάθε ένα εργαζόμενο, για τη βοήθεια ανάπτυξης καλύτερων πολιτικών που σχετίζονται με την ψυχική υγεία στην εργασία
  • Συνειδητοποίηση των πηγών υποστήριξης – κατεύθυνση των εργαζομένων προς μέρη όπου μπορούν να αναζητήσουν βοήθεια

Οι παρεμβάσεις και οι ορθές πρακτικές που προστατεύουν και προάγουν την ψυχική υγεία στο χώρο εργασίας περιλαμβάνουν:

  • την εφαρμογή και την επιβολή πολιτικών και πρακτικών στον τομέα της υγείας και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού των κινδύνων, της επιβλαβούς χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών και των ασθενειών και της παροχής πόρων για τη διαχείρισή τους
  • την ενημέρωση του προσωπικού αναφορικά με τη διαθεσιμότητα υποστήριξης
  • την συμμετοχή των εργαζομένων στη λήψη αποφάσεων, μεταφέροντας ένα συναίσθημα ελέγχου και συμμετοχής, οργανωτικές πρακτικές που υποστηρίζουν την υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
  • προγράμματα επαγγελματικής εξέλιξης για τους εργαζόμενους
  • και αναγνώριση και ανταμοιβή της συμβολής των εργαζομένων.

Οι παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία πρέπει να παρέχονται στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την υγεία και την ευημερία που να καλύπτει την πρόληψη, τον έγκαιρο εντοπισμό, την υποστήριξη και την αποκατάσταση. Οι υπηρεσίες επαγγελματικής υγείας ή οι επαγγελματίες μπορούν να υποστηρίξουν τους οργανισμούς στην υλοποίηση αυτών των παρεμβάσεων όπου είναι διαθέσιμες, αλλά ακόμη και όταν δεν είναι, μπορούν να γίνουν ορισμένες αλλαγές που να μπορούν να προστατεύσουν και να προάγουν την ψυχική υγεία. Το κλειδί της επιτυχίας είναι η συμμετοχή των ενδιαφερομένων και του προσωπικού σε όλα τα επίπεδα κατά την παροχή παρεμβάσεων προστασίας, προώθησης και υποστήριξης και κατά την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους.

Υποστήριξη ατόμων με ψυχικές διαταραχές στην εργασία

Οι οργανισμοί έχουν την ευθύνη να υποστηρίζουν τα άτομα με ψυχικές διαταραχές να συνεχίζουν να εργάζονται ή να επιστρέψουν στην εργασία. Οι έρευνες δείχνουν ότι η ανεργία, ιδιαίτερα η μακροχρόνια ανεργία, μπορεί να έχει επιζήμιες επιπτώσεις για την ψυχική υγεία. Πολλές από τις πρωτοβουλίες που περιγράφονται παραπάνω μπορούν να βοηθήσουν άτομα με ψυχικές διαταραχές. Ειδικότερα, οι ευέλικτες ώρες εργασίας, ο επανασχεδιασμός της εργασίας, η αντιμετώπιση αρνητικών δυναμικών στο χώρο εργασίας και η υποστηρικτική και εμπιστευτική επικοινωνία με τη διοίκηση μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με ψυχικές διαταραχές να συνεχίσουν ή να επιστρέψουν στην εργασία. Η πρόσβαση σε τεκμηριωμένες θεραπείες έχει αποδειχθεί ότι είναι επωφελής για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και άλλες ψυχικές διαταραχές. Εξαιτίας του στίγματος που συνδέεται με τις ψυχικές διαταραχές, οι εργοδότες πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα άτομα αισθάνονται ότι υποστηρίζονται και μπορούν να ζητήσουν υποστήριξη για να συνεχίσουν ή να επιστρέψουν στην εργασία τους και ότι διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να εκτελούν τα καθήκοντα της εργασίας τους.

Το άρθρο 27 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (CRPD) παρέχει ένα νομικά δεσμευτικό παγκόσμιο πλαίσιο για την προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες (συμπεριλαμβανομένων των ψυχοκοινωνικών αναπηριών). Αναγνωρίζει ότι κάθε άτομο με αναπηρία έχει το δικαίωμα να εργάζεται, να τυγχάνει ισότιμης μεταχείρισης και να μην υφίσταται διακρίσεις, όπως και το δικαίωμα να του παρέχεται υποστήριξη στο χώρο εργασίας.

Πηγές: Π.Ο.Υ., World Federation for Mental Health

socialpolicy.gr

Διαβάστε Επίσης  Παγκόσμια Ημέρα Αγρότισσας 2017 : Ισότητα των φύλων και ενδυνάμωση των γυναικών και κοριτσιών της υπαίθρου

Κράτα το

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!