Η αποστομωτική αλήθεια της ιστορίας και η προσωπική ευθύνη

Της Ελένης Τομπέα

 

Για άλλη μια φορά βρισκόμαστε σε μια καμπή της ιστορίας όπου κινδυνεύουμε να επαναληφθεί…

Έχουμε ακούσει πάρα πολλές φορές τα τελευταία χρόνια για την άνοδο της ακροδεξιάς και τους κινδύνους που αυτή ελλοχεύει.  Καμιά φορά όμως δεν ήταν τόσο ξεκάθαρη και τόσο αποστομωτική όσο η σύγκριση αυτής της πραγματικότητας με την καταγεγραμμένη ιστορία της γηραιάς ηπείρου.  

Μέσα από τη ζωή της Μπρουνχίλντε Πόµζελ και όσα η ίδια εξιστορεί για τις ημέρες που έζησε στη ναζιστική Γερμανία, βρισκόμαστε σε απόσταση αναπνοής από την εποχή της. Οι καταστάσεις που οδήγησαν έναν ολόκληρο λαό να στραφεί στα χέρια ενός απολυταρχικού καθεστώτος βρίσκονται ήδη στα θεμέλια των χωρών της Ευρώπης και τα όπλα των εθνικιστών είναι και πάλι ακονισμένα: λαϊκισμός, προπαγάνδα, πατριδοκαπηλία.  

Το βιβλίο «Δεν θέλαμε να ξέρουμε» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, κατάφερε να με σοκάρει –όχι τόσο με την ειλικρίνεια της Πόµζελ (αφού παρά το γεγονός ότι υπήρξε βαθιά μέσα στο ναζιστικό καθεστώς ως γραμματέας του Γκέμπελς, εκείνη αρνείται να παραδεχθεί πως γνώριζε τις φρικαλεότητες που διέπραττε η κυβέρνηση που η ίδια υπηρετούσε τόσο τυφλά), αλλά με την ομοιότητα των γεγονότων και καταστάσεων στην πολιτική και οικονομική σκηνή της τότε εποχής με την εποχή που ζούμε σήμερα. Ανεργία, εθνική ταπείνωση και ένα πολιτικό σύστημα να παρατηρεί αμήχανο τις κινήσεις των ακραίων δυνάμεων να στρώνουν τον δρόμο προς την εξουσία.

Ο εξαιρετικός επίλογος του Thore D. Hansen (Γερμανού πολιτικού αναλυτή και συγγραφέα) για το τι μας διδάσκει η ιστορία της Μπρουνχίλντε Πόµζελ για το παρόν, αποτελεί ένα κομμάτι του βιβλίου που θα πρέπει κανείς να διαβάσει με μεγάλη προσοχή. Δεν αρκούν μονάχα τα αυταρχικά συστήματα που χειραγωγούν τις μάζες για να κλείσει ένας ολόκληρος λαός τα μάτια. Όταν μια κοινωνία έχει ως οδηγό τον ατομικισμό ως τρόπο επιβίωσης, τότε πολύ εύκολα μπορεί να αποδεχθεί τις κοινωνικές αδικίες και τις διακρίσεις εις βάρος των «Άλλων».

 Άριστα αναρωτιέται ο Hansen για το πόσο όλοι μας λίγο ή πολύ φέρουμε μια Πόµζελ μέσα μας. Πόσο έτοιμοι είμαστε να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας λέγοντας σαν και εκείνη «Δεν θέλαμε να ξέρουμε»;

«Είναι δύσκολο να έχεις ζήσει σε μια τέτοια εποχή, σε τέτοια κατάπτωση. Σε τελική ανάλυση όμως αυτό που μου απομένει είναι μόνο η ζωή μου, η μοίρα μου, και σε τελική ανάλυση πάντα ο καθένας σκεφτόταν τον εαυτό του. Γι’αυτό καμιά φορά νιώθω κάπως άσχημα, ότι κατά κάποιον τρόπο φταίω εγώ προσωπικά. Αλλά μετά σκέφτομαι: Μια χαρά τα κατάφερες με όλα αυτά. Γιατί εγώ βέβαια έτυχε να βιώσω λίγο περισσότερo απ’όλα εκείνα τα τρομακτικά, απαίσια πράγματα απ’ότι οι συνηθισμένοι άνθρωποι. Όμως πάντα τα υπέμενα». Μπρουνχίλντε Πόµζελ

Από το παραπάνω απόσπασμα μπορεί κανείς εύκολα να καταλάβει την προσωπικότητα της γραμματέως. Τόσο εγωκεντρική, ικανή να εθελοτυφλεί μπροστά στα «τρομακτικά και απαίσια» όπως η ίδια κατονομάζει.  Που όμως ξεκινά και που σταματά η προσωπική ευθύνη του καθενός; Είναι προφανές πως εκείνη δεν μπόρεσε να επωμιστεί το βάρος της δικής της ευθύνης. 

 

Διαβάστε Επίσης  Χ. Κουλούρη: "H συμφιλίωση μεταξύ των λαών δεν μπορεί να επιτευχθεί ούτε με σιωπές ούτε με διαστρεβλώσεις"

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!