Διεθνής Ημέρα Αλφαβητισμού 2018: Αλφαβητισμός και Ανάπτυξη Δεξιοτήτων

Το θέμα της φετινής Διεθνούς Ημέρας Αλφαβητισμού (2018) είναι «Αλφαβητισμός και Ανάπτυξη Δεξιοτήτων». Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, οι προκλήσεις σχετικά με τον αλφαβητισμό εξακολουθούν να υφίστανται και ταυτόχρονα οι απαιτήσεις για δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την εργασία, εξελίσσονται ταχύτατα. Το φετινό θέμα διερευνά ολοκληρωμένες προσεγγίσεις που υποστηρίζουν ταυτόχρονα την ανάπτυξη του αλφαβητισμού και των δεξιοτήτων, για να βελτιώσουν στο σύνολο τη ζωή και την εργασία των ανθρώπων και να συμβάλουν σε ισόνομες και βιώσιμες κοινωνίες. Η ημέρα εστιάζει στις δεξιότητες και τις ικανότητες που απαιτούνται για την απασχόληση, τη σταδιοδρομία και τα μέσα διαβίωσης, ιδιαίτερα τις τεχνικές και επαγγελματικές δεξιότητες, μαζί με μεταβιβάσιμες δεξιότητες και ψηφιακές δεξιότητες.

Το σημερινό παγκόσμιο γλωσσικό πλαίσιο για ολοκληρωμένες προσεγγίσεις: νέες προοπτικές και απαιτήσεις

Η ανανεωμένη εστίαση στις ολοκληρωμένες προσεγγίσεις στηρίζεται, αφενός, στις συνεχιζόμενες προκλήσεις γραμματισμού και δεξιοτήτων, και, αφετέρου, στις νέες απαιτήσεις για δεξιότητες και στην ώθηση που δημιουργείται από το σημερινό πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, της ψηφιοποίησης και της Ατζέντας για την Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2030.

Το επίπεδο του αλφαβητισμού και των δεξιοτήτων των νέων και των ενηλίκων, το οποίο είχε σχετικά παραμεληθεί μεταξύ των έξι στόχων της Εκπαίδευσης για Όλους που επιδιώχθηκαν μεταξύ του 2000 και του 2015, απαιτεί μεγαλύτερη πολιτική προσοχή. Σε παγκόσμια κλίμακα, έχει σημειωθεί σταθερή πρόοδος στον τομέα της παιδείας με την αύξηση του ποσοστού του γραμματισμού των ενηλίκων (15 έτη) από 81% το 2000 σε 86% το 2016. Ωστόσο,  εξακολουθούν να υπάρχουν στον κόσμο 750 εκατομμύρια ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων 102 εκατομμυρίων νέων (15- 24 ετών), οι οποίοι δεν διαθέτουν τις βασικές δεξιότητες γραμματισμού. Επιπλέον, έξι στα δέκα παιδιά και οι έφηβοι (617 εκατομμύρια) δεν επιτυγχάνουν τα ελάχιστα επίπεδα επάρκειας στην ανάγνωση και τα μαθηματικά. Εάν δεν αναληφθεί δράση, πολλά από τα εκτιμώμενα 267 εκατομμύρια παιδιά και νέοι που βρίσκονται εκτός σχολείου θα αποτελέσουν μέρος των μελλοντικών αναλφάβητων ενήλικων πληθυσμών. Αυτή η έλλειψη δεξιοτήτων γραμματισμού επηρεάζει επίσης τους εκπαιδευόμενους της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η UNESCO σημειώνει ότι πολλοί νέοι που εισέρχονται σε μαθητεία στερούνται τις δεξιότητες που απαιτούνται. 

Όσον αφορά τις τεχνικές και επαγγελματικές δεξιότητες, τα κενά και οι αναντιστοιχίες μεταξύ των δεξιοτήτων εξακολουθούν να αποτελούν ζήτημα το οποίο σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, όπως η ανεπαρκής οικονομική ανάπτυξη και η ταχεία τεχνολογική ανάπτυξη, οδηγούν σε προβλήματα ανεργίας και βιοπορισμού που αφορούν ιδιαίτερα τους νέους, τις γυναίκες και άλλες μειονεκτούσες ομάδες. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (2018), το παγκόσμιο ποσοστό ανεργίας ανήλθε σε 5,6% το 2017, ενώ το ποσοστό για τη νεολαία είναι 13%. Επιπλέον, οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να συμμετάσχουν στην αγορά εργασίας με λιγότερες πιθανότητες να βρουν θέσεις εργασίας. Σε πολλές χώρες, η έλλειψη πληροφόρησης σχετικά με τη ζήτηση για δεξιότητες στην αγορά εργασίας και τα πραγματικά επίπεδα δεξιοτήτων του πληθυσμού επιδεινώνουν την κατάσταση και προσθέτουν ένα ακόμα επίπεδο προκλήσεων στη διαχείριση των πολιτικών και των προγραμμάτων. 

Αυτές οι προκλήσεις των χασμάτων δεξιοτήτων και αναντιστοιχιών αντιμετωπίζονται τόσο από τις αναπτυσσόμενες όσο και από τις ανεπτυγμένες χώρες. Για παράδειγμα, η Παγκόσμια Έκθεση Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης του 2018 σημειώνει ότι μόνο το 2% έως 4% των ενηλίκων που ερωτήθηκαν στην Αίγυπτο, το Ιράν, την Τζαμάικα και το Πακιστάν μπορούσε να χρησιμοποιήσει βασικούς αριθμητικούς τύπους σε ένα υπολογιστικό φύλλο. Οι διεθνείς έρευνες, όπως το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Φοιτητών του ΟΟΣΑ (PISA), το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης των Ικανοτήτων των Ενηλίκων (PIAAC), καθώς και το πρόγραμμα STEP για τις Δεξιότητες προς την Απασχολησιμότητα και την Παραγωγικότητα, δείχνουν ανησυχητικό κενό στον αλφαβητισμό και τις ψηφιακές δεξιότητες μεταξύ μεγάλων πληθυσμών ενηλίκων ακόμη και στις ανεπτυγμένες χώρες. Για παράδειγμα, ένας στους δέκα ενήλικες σε χώρες του ΟΟΣΑ και των εταίρων χωρών, δεν είχε προηγούμενη εμπειρία σε υπολογιστή, ενώ το 4.7% των ενηλίκων δεν διέθετε βασικές δεξιότητες ΤΠΕ, όπως την ικανότητα χρήσης του ποντικιού ή κύλισης σε μια ιστοσελίδα. 

Εκτός από αυτές τις προκλήσεις γραμματισμού και δεξιοτήτων, η παγκοσμιοποίηση και η ταχεία εξέλιξη της ψηφιακής τεχνολογίας μετασχηματίζουν τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι εργάζονται, ζουν και μαθαίνουν και δημιουργούν νέες απαιτήσεις δεξιοτήτων και ανάγκες διά βίου μάθησης. Επηρεάζουν επίσης τους τρόπους οργάνωσης και διοίκησης της εκπαίδευσης και της μάθησης, περιλαμβάνοντας πολλούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων, των ΜΚΟ, των κοινοτήτων και του ιδιωτικού τομέα. Πολλές χώρες υιοθετούν προσεγγίσεις για τη διά βίου μάθηση με έμφαση στις διαδρομές μάθησης που ενθαρρύνονται από πολλούς παράγοντες, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις υπηρεσίες, τα κίνητρα και τις σταδιοδρομίες των μαθητών. Αυτές οι προκλήσεις διά βίου μάθησης απαιτούν δράση σε πολλούς τομείς, κυρίως:

  1. Πολιτικές και στρατηγικές (π.χ. εστίαση πολιτικής, ομάδες-στόχοι, τομεακές προτεραιότητες),
  2. Μέτρα πολιτικής που σχετίζονται με τη διασφάλιση της ποιότητας και την προώθηση των οδών μάθησης με συντονισμένο τρόπο (π.χ. ανάπτυξη εθνικών πλαισίων προσόντων, συστήματα αναγνώρισης, επικύρωσης και διαπίστευσης, μηχανισμούς διασφάλισης της ποιότητας),
  3. Οργάνωση και παροχή (π.χ. αξιολόγηση των αναγκών, τύποι προγραμμάτων, οργάνωση, ρυθμίσεις μάθησης, χρήση ψηφιακής τεχνολογίας),
  4. Διακυβέρνηση (π.χ. θεσμικά όργανα, νομικά πλαίσια, αποκέντρωση, διατομεακή συνεργασία, συνεργασία δημόσιων και ιδιωτικών εταίρων, συμμετοχή της κοινότητας),
  5. Διδασκαλία και μάθηση (π.χ. περιεχόμενο, παιδαγωγική, υλικά, γλώσσα) 
  6. και Παρακολούθηση και αξιολόγηση (π.χ. συστήματα πληροφοριών, μέτρηση επιπέδων δεξιοτήτων, αξιολόγηση της αγοράς εργασίας, κοινωνικά αποτελέσματα).

Επιπλέον, οι Στόχοι για την Βιώσιμη Ανάπτυξη (SDGs) έδωσαν νέα ώθηση στις συλλογικές προσπάθειες αντιμετώπισης των προκλήσεων των δεξιοτήτων και της αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων ως παγκόσμια ζητήματα. Ο αδιαίρετος χαρακτήρας των στόχων απαιτεί ολοκληρωμένες προσεγγίσεις και διατομεακή συνεργασία, τα οποία συμβάλλουν στη βελτίωση όχι μόνο των ολοκληρωμένων προγραμμάτων αλλά και στη βελτίωση των συνθηκών και των περιβαλλόντων που απαιτούνται για τους εκπαιδευόμενους για να αποκτήσουν, να χρησιμοποιήσουν και να προωθήσουν τον αλφαβητισμό και άλλες δεξιότητες ώστε να οδηγήσουν σε καλύτερα γνωστικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά αποτελέσματα. Επιπλέον, η έντονη εστίαση στην ισότητα και την ένταξη των στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης, απαιτεί αυξημένες επενδύσεις στη μάθηση για άτομα με χαμηλή ειδίκευση. Από την άποψη αυτή, δύο στόχοι είναι ιδιαίτερα κατάλληλοι, ο Στόχος 4 για την «Διασφάλιση της ελεύθερης, ισότιμης και ποιοτικής εκπαίδευσης προάγοντας τις ευκαιρίες για δια βίου μάθηση» και ο Στόχος 8  για την «Προώθηση της διαρκούς, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης και της πλήρους απασχόλησης και αξιοπρεπούς εργασίας για όλους ». Οι στόχοι και οι προτεινόμενες στρατηγικές για τον Στόχο 4 που περιλαμβάνονται στην Εκπαίδευση 2030, και συγκεκριμένα τα σημεία 4.3, 4.4, 4.5 και 4.6, ανταποκρίνονται στους παραπάνω τομείς πολιτικής. Εν τω μεταξύ, ο Στόχος 8 τονίζει τη σπουδαιότητα των αποτελεσμάτων της αγοράς εργασίας όσον αφορά τα προγράμματα αλφαβητισμού και ανάπτυξης δεξιοτήτων, ιδίως για τις μειονεκτούσες ομάδες-στόχους, συμπεριλαμβανομένων των νέων εκτός  εκπαίδευσης, απασχόλησης και κατάρτισης (NEETs).

Τελικώς, για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τη διεθνή κοινότητα που θέλει να επενδύσει σε ολοκληρωμένες προσεγγίσεις, είναι σημαντικό να αποδειχθεί ότι αυτές οι προσεγγίσεις έχουν την ικανότητα να ανταποκρίνονται σε πολλαπλές απαιτήσεις και να οδηγούν σε καλύτερες επιδόσεις στην αγορά εργασίας και κοινωνικά αποτελέσματα για τα άτομα και, ευρύτερα, αναπτυξιακά αποτελέσματα για τις κοινότητές τους. 

Πηγές: unesco.org , un.org

Απόδοση/Επιμέλεια: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr

 

Διαβάστε Επίσης  Διεθνής Ημέρα Αγρότισσας 2018: Βιώσιμες υποδομές, υπηρεσίες και κοινωνική προστασία για την ισότητα των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών και κοριτσιών της υπαίθρου

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!