8 πράγματα που πρέπει να κάνουμε για την αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών κρίσεων το 2019

REUTERS/Jon Nazc

Peter Maurer, Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ICRC)

Το άρθρο αποτελεί τμήμα του World Economic Forum Annual Meeting (22—25 Ιανουαρίου 2019)

 

Στο Timbuktu του Μάλι, συναντήθηκα αυτό το μήνα (Ιανουάριος 2019) με οικογένειες που δεν είχαν τρόφιμα, των οποίων οι σοδειές καταστράφηκαν και τα παιδιά σκοτώθηκαν από αυτοσχέδιες εκρηκτικές συσκευές (IED). Δεν μπορούσα να μην συγκινηθώ από τα βαθιά δεινά των ανθρώπων – πάρα πολλοί ζουν στην κόψη του ξυραφιού. 

Από τη Δυτική Αφρική ταξιδεύω κατευθείαν στο Νταβός της Ελβετίας ώστε να επισημάνω στους ηγέτες στην ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, την πραγματικότητα των ανθρώπινων δεινών στο Σαχέλ (η στεπική λωρίδα γης νότια της ερήμου Σαχάρα στην Αφρική). 

Σήμερα, ένας κολοσσιαίος αριθμός ανθρώπων παγκοσμίως -120 εκατομμύρια- χρειάζονται βοήθεια μόνο για να επιβιώσουν, εξαιτίας της βίας και των συγκρούσεων. Η Υεμένη, η Συρία και το Νότιο Σουδάν είναι συνώνυμες με τα δεινά. 

Στο Σαχέλ εμφανίζεται νέο μέτωπο: η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τις ήδη καταστροφικές συνέπειες των συγκρούσεων, της φτώχειας και της υπανάπτυξης. Οι άνθρωποι στην περιοχή των σπάνιων πόρων βαδίζουν ήδη πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί επιβίωσης. Με τις θερμοκρασίες να φτάνουν σχεδόν στο διπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου, μπορούμε μόνο να περιμένουμε ότι αν δεν αναληφθεί δράση, η ευπάθεια και η ανασφάλεια θα κλιμακωθούν, όπως και οι ανάγκες του πληθυσμού.

Δεν υπάρχει σύντομη οδός για την ανταπόκριση ή την πρόληψη των βλαβών από αυτές τις πολύπλοκες και περίπλοκες δυναμικές. Θα χρειάζεται πάντοτε η ανθρωπιστική βοήθεια έκτακτης ανάγκης, αλλά δεν αρκεί για να ανταποκριθεί στις μεγάλες απαιτήσεις.

Πρόκειται για ένα έτος σημείο τομής για την ανθρωπιστική δράση, επειδή οι μακροπρόθεσμες πολιτικές «σταθερές» παραμένουν ακόμη αόριστες σε πάρα πολλά μέρη. Ένας πιο θεμελιώδης αναπροσανατολισμός της ανθρωπιστικής δράσης – αυτός που βλέπει και απαντάει σε μακροπρόθεσμη κλιμακα- είναι κρίσιμος. Φέτος, πιστεύω ότι η πρόοδος σε οκτώ τομείς θα μετατοπίσει την εστίαση στις ανθρωπιστικές ανάγκες.

  1. Εστίαση στα Hotspots

Είκοσι από τις πιο βίαιες κρίσεις στον κόσμο αποτελούν την αιτία για πάνω από το 80% των εκτοπισμών και των ανθρωπιστικών αναγκών.

Το αδιέξοδο / τέλμα πρέπει να αντικατασταθεί από αποφασιστική πολιτική δράση για να σπάσει ο κύκλος της βίας και να υποστηριχθούν οι αβέβαιες προσπάθειες σταθεροποίησης.

Η Συρία, το Ιράκ, η Υεμένη, το Κέρας της Αφρικής, η Λίμνη Τσαντ και το Σαχέλ, το Αφγανιστάν και οι κρίσεις των Μιανμάρ / Μπανγκλαντές θα εξακολουθήσουν να είναι hotspots το 2019.

2. Συγκέντρωση απόψεων, δεξιοτήτων και πόρων

Κανένας τομέας δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί μόνος του στο βάθος και το εύρος των ανθρωπιστικών κρίσεων: για να υπάρξει πρόοδος θα χρειαστεί ισχυρή υποστήριξη από τα κράτη, τους διεθνείς οργανισμούς και την κοινωνία των πολιτών γενικότερα.

Ενώ ο ουδέτερος, αμερόληπτος και ανεξάρτητος ανθρωπιστικός χώρος εξακολουθεί να είναι ο καλύτερος χώρος για την αποκατάσταση της ζωής και τη συμφιλίωση, οι ανθρωπιστικοί φορείς μπορούν να ηγηθούν των προσπαθειών στην πρώτη γραμμή και να καθοδηγήσουν τους άλλους μέσα στο τοπίο των κατακερματισμένων κοινωνιών, των προκλήσεων ασφάλειας και των πολύπλευρων αναγκών.

Οι τοπικοί και διεθνείς οργανισμοί μπορούν να αλληλοσυμπληρώνονται. Ο ακαδημαϊκός χώρος φέρνει κριτική σκέψη και μετρησιμότητα, ενώ ο ιδιωτικός τομέας έχει τη μοναδική ικανότητα να αναβαθμίζει τις οικονομίες και να υποστηρίζει τις κοινότητες στην ανάπτυξη επιχειρήσεων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων.

Το Διεθνές Κίνημα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου είναι μοναδικά εξοπλισμένο για να συνδέει τις διεθνείς και τοπικές προσπάθειες και να ενεργοποιεί κλιμακούμενες ανταποκρίσεις σε περισσότερες από 190 χώρες. Το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών έχει μια μοναδική δύναμη σύγκλησης για να φέρει τα κράτη μαζί ώστε να ανταποκριθούν πιο γενναιόδωρα.

Το Famine Action Mechanism που αναπτύχθηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα, την Google, το Amazon, το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης και τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού είναι μια ιδέα που μπορεί να φέρει αλλαγές, συγκεντρώνοντας νέες προοπτικές και εμπειρογνωμοσύνη για την αντιμετώπιση ενός παλιού και απειλητικού για τη ζωή προβλήματος.

3. Απελευθέρωση νέων επενδύσεων για βιώσιμη δράση

Το παραδοσιακό μοντέλο ανθρωπιστικής χρηματοδότησης βασίζεται στη συγκέντρωση κεφαλαίων για ανθρωπιστικές δαπάνες έκτακτης ανάγκης. Με πιο παρατεταμένες μακροπρόθεσμες κρίσεις και τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ αναγκών και αντίδρασης, η παραδοσιακή βοήθεια θα πρέπει να συνοδεύεται από περισσότερο στοχοθετημένες και βιώσιμες επενδύσεις σε ανθρώπους, δεξιότητες και έσοδα για τις κοινότητες.

Το μεγάλο ερώτημα για το 2019 είναι εάν οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα προχωρήσουν και θα αυξήσουν τις επενδύσεις σε εύθραυστα περιβάλλοντα, όπως το Humanitarian Impact Bond, ενώ θα μοιράζονται τους κινδύνους με τρόπους που καθιστούν την καινοτόμο χρηματοδότηση περισσότερο κλιμακωτή.

 

4. Υποστήριξη αυτάρκειας όχι εξάρτησης

Οι κοινότητες που έχουν πληγεί από τον πόλεμο έχουν εγγενή ικανότητα αντιμετώπισης της κρίσης. Αντί να ενθαρρύνουμε την εξάρτηση από την βοήθεια, πρέπει να βοηθήσουμε τα άτομα που πλήττονται να μεταβούν γρήγορα από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην παραγωγή εισοδήματος.

Οι μεταβιβάζεις σε χρήμα αντικατέστησαν την παροχή υλικής βοήθειας σε ορισμένες περιοχές, ενώ οι μικροπιστώσεις άνοιξαν μονοπάτια για την ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα. Η βοήθεια έκτακτης ανάγκης είναι ακόμα απαραίτητη σε μεγάλη κλίμακα, αλλά είναι καιρός για πιο εξελιγμένες, ανθεκτικές και επεκτάσιμες λύσεις.

5. Σχεδίαση νέων ανθρωπιστικών αποκρίσεων

Δεδομένης της αυξανόμενης συνδεσιμότητας του κόσμου, οι ανθρωπιστικοί φορείς πρέπει να είναι πιο κοντά, πιο αφοσιωμένοι και πιο υπεύθυνοι απέναντι στους πληγέντες πληθυσμούς. Πρέπει να υποστηρίζουν περισσότερο τις προσπάθειες των ίδιων των ανθρώπων ως πρώτων ανταποκριτών και να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι για τον σχεδιασμό μιας διεθνούς απόκρισης,  υποστηρίζοντας τους τοπικούς φορείς. Αυτό απαιτεί μια αλλαγή μακριά από προκατασκευασμένες λύσεις σε πιο προσαρμοσμένες, συγκειμενοποιημένες και τελικά σε εξατομικευμένη υποστήριξη. 

6. Αξιοποίηση των ψηφιακών ευκαιριών και πρόληψη της βλάβης

Τα ψηφιακά εργαλεία έχουν ήδη μεταμορφώσει την παροχή βοήθειας και την αλληλεπίδραση με τους πληγέντες πληθυσμούς και θα το κάνουν και στο μέλλον. Τα ζητήματα για το 2019 κυμαίνονται από την πληροφορία ως ανθρωπιστικό όφελος έως την εφαρμογή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στον κυβερνοπόλεμο. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί μια ευκαιρία – βελτιωμένη ανάλυση και αλυσίδες εφοδιασμού – και μια πρόκληση. Απαιτείται νέα συναίνεση σχετικά με την ψηφιακή ταυτότητα και την προστασία των δεδομένων, ιδίως σε περιοχές συγκρούσεων.

7. Αντιμετώπιση του αόρατου τραύματος

Στις μέρες μας ερχόμαστε όλο και περισσότερο αντιμέτωποι με τα αόρατα τραύματα. Τα θέματα ψυχικής υγείας και η ψυχική οδύνη που προκαλείται από τη σεξουαλική βία αποτελούν εξέχοντα παραδείγματα. Εκτιμάται ότι μετά από ξαφνικές, σοβαρές ανθρωπιστικές κρίσεις, περίπου το 10-15% των ανθρώπων θα αναπτύξουν ήπιες ή μέτριες ψυχικές ασθένειες και έως 4% θα αναπτύξουν σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Επομένως, η ψυχική υγεία θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανθρωπιστικής βοήθειας και να λαμβάνεται εξίσου σοβαρά όσο και η σωματική υγεία. Η υποστήριξη της ψυχικής υγείας των ανθρώπων μπορεί να αποτελέσει σωτήρια σε περιόδους πολέμου και βίας, ακριβώς όπως η επούλωση πληγών ή η παροχή καθαρού νερού.

8. Σεβασμός στον νόμο, χωρίς δικαιολογίες

Καθώς οι Συμβάσεις της Γενεύης γίνονται 70 ετών το 2019, αναγνωρίζουμε ότι κατά τη διάρκεια των δεκαετιών έχουν σώσει αναμφισβήτητα εκατομμύρια ζωές και ελαχιστοποίησαν τον αντίκτυπο των συγκρούσεων στους αμάχους, δημιουργώντας παράλληλα συνθήκες για περισσότερη σταθερότητα και βιώσιμη ειρήνη.

Χρειάζονται όμως ερμηνεία και εφαρμογή εν όψει των σύγχρονων προκλήσεων. Το 2019 θέλω να επαναλάβουμε τη δέσμευση μας για τη χρήση της βίας με βάση το νόμο, την ανθρώπινη μεταχείριση των κρατουμένων και την προστασία του άμαχου πληθυσμού. Ο σεβασμός των βασικών αρχών αποτελεί προτεραιότητα ακόμη και στις ένοπλες συγκρούσεις που περιλαμβάνουν αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, ασύμμετρο πόλεμο και καταστάσεις ευρείας δημόσιας ανασφάλειας ή ενδοκοινοτικής βίας.

 

Πηγή: weforum.org

Μετάφραση/Επιμέλεια: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr 

 

Διαβάστε Επίσης  Για την υπαγωγή του ασύλου, της μετανάστευσης και του σωφρονιστικού συστήματος στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!