Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων: Κατάθεση Σχεδίου νόμου για την Ουσιαστική Ισότητα των Φύλων

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ

Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Σκοπός του παρόντος νόμου είναι να εξειδικεύσει τους κανόνες που απορρέουν από την αρχή της ισότητας των φύλων και να εξασφαλίσει την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών όλων των μελών του κοινωνικού συνόλου, καθώς και την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας των φύλων.

H ισότητα των φύλων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για όλους και όλες. Στις 18 Δεκεμβρίου 1979 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Σύμβαση για την Εξάλειψη όλων των Μορφών Διακρίσεων σε βάρος των Γυναικών (CEDAW), η οποία ορίζει την υποχρέωση όλων των συμβαλλομένων κρατών–μελών να λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών, σε όλους τους τομείς, πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό, για να εξασφαλίσουν την πλήρη ισότητα, ανάπτυξη και πρόοδο των γυναικών. Η Ελλάδα έχει επικυρώσει τη Σύμβαση αυτή με το νόμο 1342 του 1983 και το Προαιρετικό Πρωτόκολλο με το νόμο 2952 του 2001.

Στην 4η Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ στο Πεκίνο εγκρίθηκαν η Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης του Πεκίνου, όπου διατυπώνονται οι στρατηγικοί στόχοι και οι δράσεις που πρέπει να υλοποιηθούν, για να αρθούν τα εμπόδια σε βάρος των γυναικών. Το Πρόγραμμα Δράσης του Πεκίνου συνιστά το πρώτο επίσημο διεθνές κείμενο που υιοθετεί τη στρατηγική και τον όρο ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές (gender mainstreaming).

Ταυτόχρονα, η ισότητα αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την έναρξη της ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου του 1999, η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και η εξάλειψη των ανισοτήτων μεταξύ των δύο φύλων αποτελούν στόχους που πρέπει να συμπεριλαμβάνονται σε όλες τις πολιτικές και της δράσεις της Ένωσης και των μελών της. Με βάση το πρώην άρθρο 111 της συνθήκης της Ρώμης, αναπτύχθηκε κοινοτικό κεκτημένο σημαντικών διαστάσεων για την ισότητα των δύο φύλων και ο παρόν νόμος αποσκοπεί σε μεγάλο βαθμό στην ορθή ενσωμάτωση του στην εθνική νομοθεσία.

Με τον νόμο αυτό η Ελλάδα ανταποκρίνεται στις διεθνείς και ενωσιακές της υποχρεώσεις για την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας των φύλων θεσπίζοντας ένα πλέγμα διατάξεων που εξασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή της στην πράξη.

Β. ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Ο παρών νόμος διαρθρώνεται σε τέσσερα μέρη (που καλούνται κεφάλαια) και αποτελείται από 48 άρθρα, με συνεχή αρίθμηση. Στο πρώτο μέρος (άρθρα 1-11) θεσπίζονται διατάξεις σχετικά με την αρχή της ίσης μεταχείρισης και την προστασία κατά των διακρίσεων, με έμφαση στις πολλαπλές διακρίσεις. Στο δεύτερο μέρος (άρθρα 12-24) θεσπίζονται διατάξεις σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις δημόσιες πολιτικές. Στο τρίτο μέρος (άρθρα 25-46) θεσπίζονται διατάξεις για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις σχέσεις μεταξύ των ιδιωτών. Τέλος, στο  τέταρτο μέρος (άρθρα 47-48) περιλαμβάνονται οργανωτικές διατάξεις.

Το κεφάλαιο Ι φέρει τον τίτλο «Αρχή της ίσης μεταχείρισης και προστασία κατά των διακρίσεων, με έμφαση στις πολλαπλές διακρίσεις» και περιλαμβάνει τα άρθρα 1-11.

Με το  άρθρο 1 προβλέπεται η υποχρέωση της Πολιτείας για τον σεβασμό της αρχής της ισότητας των φύλων και η εφαρμογή της ουσιαστικής ισότητας των φύλων.

Στα άρθρα 2 και 3 ορίζονται ο σκοπός και το πεδίο εφαρμογής του νόμου.

Στο  άρθρο 4 εισάγεται ο ορισμός της αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Στο  άρθρο 5 προβλέπονται τα θετικά μέτρα και οι θετικές δράσεις προκειμένου να εξαλειφθούν οι ανισότητες σε βάρος των γυναικών και κάθε αναπαραγωγή τους στο μέλλον.

Στα άρθρα 6 ,7 , 8, και 9 εισάγονται οι ορισμοί της άμεσης και έμμεσης διάκρισης, των πολλαπλών διακρίσεων, λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας και σεξουαλικής παρενόχλησης ή παρενόχλησης λόγω φύλου.

Στο  άρθρο 10 ορίζονται ως καταστατικές αρχές της έννομης τάξης κατά τη σύνταξη, ερμηνεία και την εφαρμογή κάθε νόμου οι αρχές των ίσων ευκαιριών, της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών και της εξάλειψης των ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Στο  άρθρο 11 προβλέπεται η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στη δημόσια πολιτική υγείας κατά το σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγησή της. 

Το  κεφάλαιο ΙΙ τιτλοφορείται  «ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις δημόσιες πολιτικές» και περιλαμβάνει τα  άρθρα 12-24.

Με τα  άρθρα 12-14 προβλέπονται αναλυτικά οι υποχρεώσεις του Κράτους και της Κυβέρνησης για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, σε όλες τις δημόσιες πολιτικές και τα μέτρα εφαρμογής τους. 

Με το  άρθρο 15 προστίθεται στο άρθρο 107 του νόμου 3528/2007 «Κύρωση του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» όπως σήμερα ισχύει, περίπτωση λγ πειθαρχικού παραπτώματος, το οποίο συντελείται με υπαίτια πράξη ή παράλειψη υπαλλήλου και μπορεί να του καταλογισθεί σε περίπτωση παραβίασης 2 διάταξης του νόμου για την ουσιαστική ισότητα των φύλων κατά την άσκηση των καθηκόντων του. 

Το  άρθρο 16 προβλέπει την ισότητα των φύλων στα δημόσια έγγραφα. Από έρευνα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων πρόεκυψαν ευρήματα που πιστοποιούν πως η συντριπτική πλειοψηφία των εγγράφων διατυπώνεται γραμματολογικά και συντακτικά με τρόπο που αναπαράγει, έστω και ακούσια, την άνιση θέση των γυναικών στο λόγο και κατά συνέπεια αναπαράγει το πλήθος των αναχρονιστικών στερεοτύπων και αντιλήψεων επί των οποίων βασίζεται η ασύμμετρη σχέση μεταξύ των κοινωνικών φύλων, των γυναικών και των ανδρών. Ως εκ τούτου διαμορφώθηκε ένας οδηγός για την υπέρβαση του γλωσσικού σεξισμού που χαρακτηρίζει τα δημόσια έγγραφα. Ο Οδηγός αποτελεί εξειδικευμένο και εύχρηστο εργαλείο καταρχήν για την ίδια την αναγνώριση και κατανόηση του γλωσσικού σεξισμού. Περιλαμβάνει οδηγίες, παρατηρήσεις, συστάσεις, πρακτικές συμβουλές και συγκεκριμένες προτάσεις για τη χρήση μη σεξιστικής γλώσσας, με σκοπό την προώθηση και την εφαρμογή της ισότητας των φύλων στα διοικητικά έγγραφα. Περιλαμβάνει επίσης προτάσεις με εναλλακτικές χρήσεις λέξεων, για την αποτροπή του γλωσσικού σεξισμού και αποπειράται να αναθεωρήσει όρους, με παράλληλη αναφορά σε συγκεκριμένα παραδείγματα.

Με τα  άρθρα 17-19 βελτιώνονται διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας, σχετικά με την συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. 

Με τα  άρθρα 20-23 διασφαλίζεται η ισότητα των φύλων κατά την πρόσβαση και την συμμετοχή στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής κατάρτισης, της επανακατάρτισης και της δια βίου μάθησης. Ορίζεται ότι το εκπαιδευτικό υλικό πρέπει να είναι απαλλαγμένο από στερεότυπα λόγω φύλου. 

Στο  άρθρο 24 ορίζεται ο σχεδιασμός και η εφαρμογή κατάλληλων προγραμμάτων προαγωγής υγείας, έπειτα από συλλογή και ανάλυση στατιστικών στοιχείων κατά φύλο και προώθηση της έρευνας για την υγεία των γυναικών. Επίσης προβλέπεται η κατάρτιση του προσωπικού των υγειονομικών φορέων, ώστε να είναι σε θέση διακρίνει και να παρέχει φροντίδα σε περιπτώσεις έμφυλης βίας. Ακόμη, το άρθρο προβλέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού και δομές ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Περαιτέρω ορίζονται η αναγκαστική στείρωση και η κλειτοριδεκτομή ως βαριές σωματικές βλάβες και προβλέπεται η υποστήριξη των θυμάτων.

Το  κεφάλαιο ΙΙΙ τιτλοφορείται  «Ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις σχέσεις μεταξύ των ιδιωτών», και περιλαμβάνει τα  άρθρα 25-46. 

Με τα  άρθρα 25-38 προβλέπεται η λήψη ειδικών θετικών μέτρων για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας στην εργασία και την απασχόληση. Ειδικότερα, προβλέπονται θέματα εναρμόνισης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, παρενόχλησης και βίας στην εργασία και ορίζεται η υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη/τριας και πρόληψης των κινδύνων που σχετίζονται με διακρίσεις λόγω φύλου και την εξάλειψη των πολλαπλών διακρίσεων κατά την εργασία. 

Προβλέπεται ότι το κράτος προωθεί τον κοινωνικό διάλογο μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας των φύλων στην εργασία και επίσης σχέδια ισότητας περιλαμβάνονται σε ΣΣΕ, Κανονισμούς Εργασίας. Επίσης, προβλέπεται η επιβράβευση επιχειρήσεων που εφαρμόζουν πολιτικές ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων τους και οι προϋποθέσεις για την επιβράβευση.

Το  άρθρο 39 «Ίση πρόσβαση ανδρών και γυναικών σε αγαθά και υπηρεσίες» προβλέπει επέκταση εφαρμογής του ν.3769/2009 και την κατάργηση των παραγράφων (α) και (β) της παραγράφου 4, του άρθρου 3 του ίδιου νόμου.

Με τα  άρθρα 40 -45 θεσμοθετείται η προώθηση της αρχής της ισότητας των φύλων στα ΜΜΕ. Ειδικότερα ορίζονται οι υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων και προβλέπονται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσής τους, αρνητικές συνέπειες στις υποψηφιότητες τους για την χορήγηση αδειών λειτουργίας και επιβράβευση σε περιπτώσεις που με τα προγράμματα τους συμβάλλουν στην άρση των διακρίσεων λόγω φύλου.

Στο  άρθρο 46 ορίζεται η προώθηση της συμμετοχής γυναικών στο Δ.Σ της ΕΡΤ και η υποχρέωση του ΕΣΡ να περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο, σχετικά με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του παρόντος νόμου στην ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων του.

Το κεφάλαιο ΙV τιτλοφορείται «Οργανωτικές διατάξεις» και περιλαμβάνει τα άρθρα 47-48.

Με το άρθρο 47 προβλέπεται η ίδρυση γραφείου Ισότητας των Φύλων, σε κάθε υπουργείο και σε κάθε περιφέρεια, η δομή του και οι αρμοδιότητές του. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου σε κάθε Υπουργείο, καθώς επίσης και σε περιφερειακό επίπεδο. Με το άρθρο 47 προβλέπονται οι στόχοι της Εθνικής Επιτροπής για την ισότητα ανδρών και γυναικών, η συγκρότησή της και ο τρόπος λειτουργίας της.

isotita.gr

Διαβάστε Επίσης  Δείκτης Ισότητας των Φύλων 2020: η εργασία στον ψηφιακό κόσμο

There are no comments

Join the conversation

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*


error: Content is protected !!