Το ΤΙ & ΓΙΑΤΙ των Ψυχομετρικών εργαλείων αξιολόγησης και διάγνωσης δυσκολιών μάθησης

 

Δρ. Σωτηρία Τζιβινίκου
Επίκουρος Καθηγήτρια
Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Επικοινωνία: sotitzivi@uth.gr
Στοιχεία βιογραφικού: http://www.sed.uth.gr/index.php/gr/people/staff/35-tzivinikou-gr

 

Σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες, η διάγνωση-διαφοροδιάγνωση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών βασίζεται σε σταθμισμένες, έγκυρες και αξιόπιστες δοκιμασίες (τεστ/διαγνωστικά εργαλεία). Η συμμετοχή των επαγγελματιών στις διαγνωστικές αυτές ομάδες, προϋποθέτει την πιστοποιημένη εξειδίκευσή τους στα αντίστοιχα τεστ.

Στην Ελλάδα, παρά την μεγάλη βελτίωση των επαγγελματικών δεξιοτήτων των εξειδικευμένων εκπαιδευτικών και του ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού, η απουσία σταθμισμένων εργαλείων, συνέβαλε στη διαμόρφωση και ευρεία χρήση άτυπων διαδικασιών αξιολόγησης, οι οποίες διαφέρουν από διαγνωστική σε διαγνωστική ομάδα και υπηρεσία. Η έλλειψη κοινών κριτηρίων αξιολόγησης έχουν σοβαρή επίδραση στην εγκυρότητα των γνωματεύσεων που εκδίδονται.

Για την άρση των παραπάνω προβλημάτων, πολύ πρόσφατα, έχουν αναπτυχθεί στη χώρα μας και σταθμιστεί ψυχομετρικά εργαλεία-τεστ, για την αξιολόγηση και διάγνωση/διαφοροδιάγνωση των μαθησιακών και των άλλων δυσκολιών μάθησης. Η χρήση των εργαλείων αυτών απαιτεί υψηλή γνώση και εξειδίκευση τόσο για τη χορήγηση, όσο και κυρίως για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων τους, στο πλαίσιο των διαγνωστικών διαδικασιών, αλλά της εκπαιδευτικής αξιολόγησης στα σχολικά πλαίσια.

ΕΤΗΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μαθησιακές Δυσκολίες: εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία και το σχεδιασμό παρεμβάσεων – 60 ECTS

Σκοπός του επιμορφωτικού προγράμματος «Μαθησιακές Δυσκολίες: εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων» αποτελεί η εξειδίκευση (ως προς τη χορήγηση και την ερμηνεία) στα ψυχομετρικά εργαλεία-τεστ, που σχετίζονται με την μαθησιακή επάρκεια, την εκτίμηση του προφορικού λόγου, και την εκτίμηση της μαθηματικής επάρκειας, που είναι απολύτως απαραίτητα για την αξιολόγηση και διάγνωση-διαφοροδιάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών στο γενικό πλαίσιο των δυσκολιών μάθησης.  Επιπλέον, βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων σχετικά με τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων για παιδιά με μαθησιακές και άλλες δυσκολίες μάθησης, με την αξιοποίηση των δεδομένων που προκύπτουν από τη χορήγηση των ψυχομετρικών αυτών εργαλείων.

Στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος

Βασικός στόχος του παρόντος προγράμματος είναι η επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών και όλων των επαγγελματιών που έχουν σχέση ή επιθυμούν να έχουν σχέση με τις διαδικασίες αξιολόγησης, διάγνωσης και υποστήριξης των μαθητών με δυσκολίες μάθησης, όλων των ηλικιών, δίνοντάς τους την ευκαιρία της εμβάθυνσης σε θέματα διάγνωσης – διαφοροδιάγνωσης των μαθησιακών δυσκολιών, και παρέχοντάς τους εξειδικευμένη γνώση στη χορήγηση των βασικών ψυχομετρικών εργαλείων-τεστ και τον σχεδιασμό αποτελεσματικών εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Ειδικότεροι στόχοι του προγράμματος είναι:

  • Η επικαιροποίηση των γνώσεων που οι συμμετέχοντες έχουν λάβει στις προπτυχιακές ή/και μεταπτυχιακές τους σπουδές, σχετικά με τα θέματα μαθησιακών δυσκολιών και ειδικής αγωγής.
  • Η εμβάθυνση σε εξειδικευμένα θέματα ψυχομετρίας, εκπαιδευτικής αξιολόγησης και διάγνωσης-διαφοροδιάγνωσης.
  • Η εξειδίκευση σε τέσσερα ψυχομετρικά εργαλεία, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο, με βιωματικού τύπου εκπαίδευση και πρακτική άσκηση.
  • Η εμβάθυνση σε θέματα σχεδιασμού εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και η πρακτική άσκηση επί των θεμάτων που πραγματεύεται το πρόγραμμα.

Τα τεστ στα οποία θα πραγματοποιηθεί η εξειδίκευση είναι:

  • Ψυχομετρικό κριτήριο μαθησιακής επάρκειας για παιδιά (μικτό Detroit)
  • Ψυχομετρικό κριτήριο μαθησιακής επάρκειας για εφήβους (μεγάλο Detroit)
  • Ψυχομετρικό κριτήριο γλωσσικής επάρκειας Λ-α-Τ-ω
  • Ψυχομετρικό κριτήριο μαθηματικής επάρκειας της Ουτρέχτης (2 ηλικιακές ομάδες)

 

Δείτε ακόμη: Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα “Ειδική Αγωγή – Μαθησιακές Δυσκολίες: Εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία και το σχεδιασμό παρεμβάσεων” 2019-2020

Αιτήσεις έως 7 Οκτωβρίου 2019

 

Περιγραφή των τεστ

  1. Detroit (μικρό)

Το Detroit Test μαθησιακής επάρκειας είναι η προσαρμογή και στάθμιση στην ελληνική πραγματικότητα των DTLA-P:3 και DTLA-4, τα οποία χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της μαθησιακής επάρκειας των μαθητών και βοηθούν στη δημιουργία παιδαγωγικών παρεμβάσεων για διάφορους τύπους μαθησιακών προβλημάτων. Το DTLA-P:3 προορίζεται για παιδιά 4.0 έως 7.11 χρονών και το DTLA-4 για παιδιά 8.0 έως 15.11 ετών που μπορούν να κατανοήσουν και ανταποκριθούν στο περιεχόμενο των υποδοκιμασιών.

To DTLA-P-3 (μικρό Detroit): αποτελείται από 115 ερωτήσεις και εκτιμά 16 διαφορετικές ικανότητες που οδηγούν σε ένα γενικό πηλίκο επάρκειας, καθώς και σε τυπικούς βαθμούς ανά περιοχή, από τις οποίες προέρχονται οι αντιθετικές συνθέσεις. Οι περιοχές είναι τρεις, η γλωσσική, η κινητική και η περιοχή προσοχής, οι οποίες χωρίζονται αντίστοιχα σε λεκτικό και μη λεκτικό, σε κινητικό και μη κινητικό και σε επαυξημένη προσοχή και περιορισμένη. Οι 16 ικανότητες είναι οι εξής: Άρθρωση, Εννοιολογική συσχέτιση, Αναπαραγωγή Σχεδίου, Ακολουθίες Αριθμών, Σχέδιο Ανθρώπου, Ακολουθίες Γραμμάτων, Κινητικές Δοκιμασίες, Ακολουθίες Αντικειμένων, Προφορικές Δοκιμασίες, Ολοκλήρωση Μορφών,  Αναγνώριση Εικόνων, Αναπαραγωγή Προτάσεων, Συμβολικές Σχέσεις, Οπτική Διάκριση, Αντίθετες  Έννοιες,  Ακολουθίες Λέξεων.

  1. Detroit (μεγάλο)

Το DTLA-4 περιλαμβάνει εννέα υποδοκιμασίες οι οποίες χορηγούνται στο παιδί για να εξεταστεί η επίδοσή του. Οι υποδοκιμασίες αυτές είναι: Αντίθετες έννοιες, Ακολουθία σχεδίου, . Αναπαραγωγή προτάσεων, Αντιστροφή γραμμάτων, Αναπαραγωγή σχεδίου, Βασικές πληροφορίες, Συμβολικές σχέσεις, Ακολουθίες λέξεων, Ακολουθίες ιστοριών.

  1. Λ-α-Τ-ω Ψυχομετρικό κριτήριο γλωσσικής επάρκειας

Το Ψυχομετρικό  Κριτήριο Γλωσσικής Επάρκειας βασίζεται στις θεωρητικές προσεγγίσεις των Bloom (1974) και Lahey  (1978), καθώς και στις προσεγγίσεις των  Rabinowitz  και Glaser (1985) και του Μarkman (1981). Είναι κατάλληλο για παιδιά ηλικίας 4-16 ετών με σκοπό την εκτίμηση επάρκειας των γλωσσολογικών στοιχείων του λόγου. Σε συνάρτηση των θεωριών, που θέτουν οι παραπάνω ειδικοί, τα στοιχεία του λόγου ταξινομούνται σε τρία συστήματα τα οποία εμπεριέχουν τα στοιχεία της μορφής  (φωνολογικό, μορφοσυντακτικό) και του περιεχομένου  (σημασιολογικό) του λόγου.

Το κριτήριο γλωσσικής επάρκειας περιλαμβάνει 17 υποδοκιμασίες που διευθετούνται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο περιλαμβάνει 10 υποδοκιμασίες για παιδιά 4-7.11 ετών, ενώ το δεύτερο επίπεδο 7 υποδοκιμασίες για παιδιά ηλικίας 8-15.11 ετών.

Το πρώτο επίπεδο περιλαμβάνει τις υποδοκιμασίες: Εικονο-λεξιλόγιο, Λεξιλόγιο συσχετισμού, Προσληπτικό λεξιλόγιο, Προφορικό λεξιλόγιο, Άρθρωση, Φωνημική ολοκλήρωση, Φωνημική ανάλυση, Φωνημική διάκριση, Μορφοσυντακτική κατανόηση,  Μορφοσυντακτική ολοκλήρωση.

Το δεύτερο επίπεδο περιλαμβάνει τις υποδοκιμασίες: Προφορικό λεξιλόγιο 2, Λεξιλόγιο συσχετισμού 2, Κατανόηση ανάγνωσης, Ακολουθία προτάσεων, Ανάγνωση και κατανόηση ιστοριών.

  1. Α. Ψυχομετρικό κριτήριο πρώιμης μαθηματικής επάρκειας της Ουτρέχτης

Το ψυχομετρικό κριτήριο πρώιμης μαθηματικής επάρκειας της Ουτρέχτης σχεδιάστηκε από μια ομάδα επιστημόνων του Τμήματος Ειδικής Αγωγής του πανεπιστημίου της Ουτρέχτης στην Ολλανδία και το 2008 πραγματοποιήθηκε η στάθμιση του κριτηρίου στην Ελλάδα από τους Γ. Μπάρμπα και συνεργάτες. Σκοπός του κριτηρίου είναι η εκτίμηση της πρώιμης μαθηματικής επάρκειας παιδιών προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας (4 – 7.05).  Η πρώιμη μαθηματική επάρκεια αναφέρεται στο σύνολο των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποτελούν προϋπόθεση για να εισαχθεί αποτελεσματικά ένα παιδί προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας στα σχολικά μαθηματικά της τυπικής εκπαίδευσης.

Οι κατασκευαστές του εργαλείου βασίστηκαν στον συνδυασμό δύο θεωρητικών προσεγγίσεων σχετικών με τη δημιουργία της έννοιας του αριθμού ή των αριθμητικών εννοιών και σχέσεων.

Η πρώτη θεωρητική προσέγγιση (Piaget) υποστηρίζει ότι η διαμόρφωση της έννοιας του αριθμού στηρίζεται στην εξελικτική πορεία τεσσάρων ικανοτήτων: της σύγκρισης, της ταξινόμησης, της αντιστοίχισης και της σειριοθέτησης.

Η δεύτερη υποστηρίζει ότι η διαμόρφωση του νοήματος του αριθμού συνδέεται με την ανάπτυξη της δεξιότητας της καταμέτρησης η οποία επιμερίζεται στην  ακουστική καταμέτρηση, τη μη συγχρονισμένη καταμέτρηση, τη δομημένη καταμέτρηση, την αποτελεσματική καταμέτρηση και τη συντομευμένη καταμέτρηση.

  1. Β. Ψυχομετρικό κριτήριο μαθηματικής επάρκειας για παιδιά και εφήβους.

Το ψυχομετρικό κριτήριο μαθηματικής επάρκειας 7.06-15.05  ανιχνεύει τις πιθανές αδυναμίες του μαθητή συγκριτικά με τους συνομηλίκους του και γίνεται πιο συγκεκριμένος ο προσδιορισμός των εσωτερικών αδυναμιών και δυνατοτήτων του. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η κατασκευή εξειδικευμένων προγραμμάτων  παρέμβασης. Ένας ακόμα στόχος του κριτηρίου είναι οι αξιολόγηση της πορείας του μαθητή  μετά την εφαρμογή του εξειδικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος. Το κριτήριο μελετά την ικανότητα ανάπτυξης μαθηματικής σκέψης, δηλαδή την επίλυση προβλημάτων σε καταστάσεις της καθημερινής ζωής. Η μαθηματική ικανότητα αποτελεί  συνδυασμό  της επίδοσης  τόσο της εννοιολογικής  γνώσης (θεωρία) όσο και της γνώσης διεργασίας (κανόνες εφαρμογής).

 

Δείτε ακόμη: Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα “Ειδική Αγωγή – Μαθησιακές Δυσκολίες: Εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία και το σχεδιασμό παρεμβάσεων” 2019-2020

Αιτήσεις έως 7 Οκτωβρίου 2019

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Περαιτέρω πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα του Κέντρου Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Τηλέφωνα επικοινωνίας: Γραμματεία: 24210 06367, 24210 06368,

Επιστημονική Υπεύθυνη: Δρ. Σωτηρία Τζιβινίκου, 6977301213, 24210 74884 & 24210 21663. Ηλεκτρονική αλληλογραφία: sotitzivi@uth.gr .

 

***

 

Δείτε Σχετικά: Ετήσιο Εξ’ Αποστάσεως Πρόγραμμα: «Ειδική Αγωγή – Μαθησιακές Δυσκολίες: εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων» | 2018-2019 

 

————– // ————–

Διαβάστε Επίσης  Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Ειδική Αγωγή-Μαθησιακές Δυσκολίες: Από την εκπαιδευτική αξιολόγηση στην αποτελεσματική διδασκαλία»

Be the first to comment on "Το ΤΙ & ΓΙΑΤΙ των Ψυχομετρικών εργαλείων αξιολόγησης και διάγνωσης δυσκολιών μάθησης"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


error: Content is protected !!