κοινωνική θεωρία

Ο WEB Du Bois και η έννοια της διπλής συνείδησης (double consciousness)

Ο WEB Du Bois (1868-1963) ήταν ένας σπουδαίος Αφροαμερικανός διανοούμενος, σοσιαλιστής, ακτιβιστής πολιτικών δικαιωμάτων και ένας από τους ιδρυτές της Εθνικής Ένωσης για την Πρόοδο των Έγχρωμων Ανθρώπων (National Association for the Advancement of Colored People), ο οποίος ανέπτυξε μια θεωρητική προσέγγιση για την κατανόηση των φυλετικών ανισοτήτων και τη γεφύρωση του φυλετικού χάσματος.


Το τρίτο τεύχος του περιοδικού φεμινιστιqά

Το ηλεκτρονικό περιοδικό φεμινιστιqά δημοσιεύει κείμενα που αφορούν τη φεμινιστική/queer θεωρία και πολιτική, καθώς και τη συνομιλία της με την αντι-αποικιακή/μετααποικιακή θεωρία, την αντιρατσιστική σκέψη και δράση, και άλλες κριτικές επιστημολογίες. 


Προσεγγίσεις του κοινωνικού φύλου και η θεωρία της έμφυλης ταυτότητας σύμφωνα με την Judith Butler

Το κοινωνικό φύλο (gender) είναι μια κοινωνική και πολιτισμική κατασκευή και διαφέρει από το βιολογικό φύλο. Το κοινωνικό φύλο είναι μια οροθεσία που αναφέρεται σε πολιτισμικές ή κοινωνικές διακρίσεις συμπεριφορών. Μελετά τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, τους ρόλους που τους αποδίδονται, τις διακρίσεις που γίνονται με το να είσαι άνδρας ή γυναίκα καθώς και στις σεξιστικές προκαταλήψεις που αφορούν την αρρενωπότητα και την θηλυκότητα.


Η τυφλή υπακοή στην εξουσία: Το πείραμα του Milgram

O Milgram υποστήριξε πως εάν κανείς ενταχθεί σε μια κατάσταση παθητικού υποκειμένου, εάν δηλαδή εισέλθει νοητά σε μια κατάσταση κατά την οποία η προσωπική ευθύνη μεταφέρεται στο άτομο που δίνει τις διαταγές, εύκολα μπορεί να απαλλαχθεί από κάθε ευθύνη, όσο και αν αυτή αντιβαίνει της προσωπικής του συνείδησης.


Ευρωπαϊκά Προγράμματα και σύγχρονη κοινωνία: αναδεικνύοντας τη συνθετότητα

Ένα κοινωνικό ζήτημα, όπως για παράδειγμα η κοινωνική ένταξη των Ρομά ή η καταπολέμηση των διακρίσεων σε σχέση με τους ΛΟΑΤΚΙ, ξεφεύγει των στενών, όπως κατανοείται σήμερα, ορίων της απλότητας και μετατρέπεται σε ένα ζήτημα σύνθετο το οποίο χρήζει διεπιστημονικής διαχείρισης και αντιμετώπισης. Παρ’ όλα αυτά, τέτοιου είδους ζητήματα δεν αποτελούσαν πάντοτε στόχο αλλαγής, όχι γιατί δεν υπήρχαν, αλλά γιατί δεν φαίνονταν.



Γλωσσάρι για τις μορφές διαδικτυακής έμφυλης βίας

Ένα γλωσσάρι ορισμών με τις πιο συχνές μορφές έμφυλης βίας στο διαδίκτυο ή μέσω χρήσης νέων τεχνολογιών. Σημειώνεται ότι ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός και επικεντρώνεται στις βασικές μορφές.


‘Ισχύς Νόμου’: Jacques Derrida

Στην περίπτωση του βιβλίου του Γάλλου φιλοσόφου Jacques Derrida που φέρει τον τίτλο ‘Ισχύς Νόμου,’ έχουμε να κάνουμε μία με μία ουσιώδη πραγματεία που εν προκειμένω πραγματεύεται το ζήτημα του Νόμου και περαιτέρω του Δικαίου και της Δικαιοσύνης. Ο Βαγγέλης Μπιτσώρης παρέδωσε μία πολύ καλή και διεισδυτική μετάφραση που παραμένει κοντά στο πνεύμα του συγγραφέα, αφήνοντας, την ίδια στιγμή τον Ντερριντιανό να ‘ρέει’ προς την δυνατότητα απόδοσης και ερμηνείας της Δικαιοσύνης. Το τέλος όμως αυτής της πραγματείας δεν σημασιοδοτεί και το τέλος του βιβλίου και του αναγνωστικού εγχειρήματος.


Στερεότυπα και προκαταλήψεις για μειονοτικές ομάδες

Ως “στερεότυπα”, ορίζονται οι ευρέως διαδεδομένες, υπεραπλουστευμένες, προκατασκευασμένες εικόνες ή ιδέες αναφορικά με τα χαρακτηριστικά μιας συγκεκριμένης κατηγορίας ανθρώπων ή αντικειμένων (Ufkes, 2010, οπ.αναφ. Ασημακοπούλου, 2018). Σύμφωνα με τον Tajfel (1969), τα στερεότυπα αποσκοπούν στην απόδοση των εικόνων που υιοθετούν οι άνθρωποι για τον κόσμο, προκειμένου να διευκολυνθεί η καθημερινότητά τους (Ασημακοπούλου, 2018).


Τι είναι η Ριζοσπαστική Κοινωνική Εργασία;

Το Δίκτυο Δράσης Κοινωνικών Λειτουργών στην Ελλάδα έχει μεταφράσει στα ελληνικά 2 βίντεο στα οποία ο Michael Lavalette Καθηγητής Κοινωνικής Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής στο Hope University μιλά για την Ριζοσπαστική Κοινωνική Εργασία, την ιστορία της, την σημερινή της πρακτική αλλά μιλά και για Social Work Action Network.


Δοκιμές ανάλυσης της ιολογικής κατάστασης εκτάκτου ανάγκης μέσα από τη θεωρία του φινιτισμού | Η Κοινωνιολογία της Γνώσης και η σχέση της με την Ιστορία

Ποιοι ιστορικοθεσμικοί μηχανισμοί επιτελούν μια φαινομενικά αντιφατική συμμετρία μεταξύ ενός ειδικοπροληπτικού και επιβεβλημένου σκοπού καθεστώτος επιστημονικής γνώσης, με την έννοια της σωτηρίας, όπως η τελευταία διανοίγονταν στις νεωτερικές πειθαρχικές κοινωνίες του χθες;


Μαρξιστική Θεωρία και Παγκοσμιοποίηση: Το Μέλλον του Διεθνούς Περιβάλλοντος

Κάποιοι ισχυρίζονται ότι η εμφάνιση της παγκοσμιοποίησης αποτελεί απόδειξη της αποτυχίας του Μαρξισμού. Βασίζουν την άποψη τους στο γεγονός πως όχι μόνο δεν προέκυψε η προβλεπόμενη επανάσταση του Μαρξ αλλά και στην υπόθεση ότι ο καπιταλισμός εδραιώθηκε παγκοσμίως και είναι πλέον αδύνατο να καταλυθεί. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους επικριτές του Μαρξ, η θεωρία του απέτυχε. Ωστόσο, αυτό δεν είναι αλήθεια. Ο Βλαντιμίρ Λένιν εξήγησε πώς ο ιμπεριαλισμός κατάφερε να παρατείνει την κυριαρχία του καπιταλισμού.


Για το ζήτημα της πολιτισμικής μεροληψίας στη σύγχρονη ψυχολογία

Η επιστήμη της ψυχολογίας, μολονότι έχει αποκτήσει έναν διαμορφωτικό ρόλο στη φυσιογνωμία των σύγχρονων κοινωνιών, έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει προς το άνοιγμά της σε μια διαπολιτισμική κατανόηση και την αναγνώριση της πολλαπλότητας των τρόπων οργάνωσης της ανθρώπινης ψυχικής εμπειρίας σε διαφορετικές κοινωνίες και πολιτισμούς, αλλά και εντός τους.


Μετανάστευση: Ατομική επιλογή ή αποτέλεσμα κοινωνικών παραγόντων;

Σχεδόν όλοι οι ερευνητές, συμφωνούν στο ότι τα αίτια που προκαλούν τις σύγχρονες μετακινήσεις, είναι κατά κύριο λόγο οικονομικά. Ωστόσο, υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές όσον αφορά το εάν η μετανάστευση προκαλείται από εξωγενείς παράγοντες ή εάν αυτή αποτελεί μία ατομική επιλογή.


Οι μητέρες της κοινωνιολογίας | Charlotte Perkins Gilman και η «ανδροκεντρική κοινωνία»

Ήταν μία ουτοπική φεμινίστρια και εξέχουσα Αμερικανίδα κοινωνιολόγος, κατά την διάρκεια μίας περιόδου στην οποία τα επιτεύγματά της ήταν εξαιρετικά για τις γυναίκες, αποτελώντας πρότυπο για τις μελλοντικές γενιές φεμινιστριών. Στο βιβλίο της «the Man-Made World» ήταν που πραγματοποίησε την δριμεία κριτική της απέναντι στην «ανδροκεντρική κουλτούρα». Ανέλυσε με διαύγεια και ενδελεχώς τις πολλές αρνητικές συνέπειες της αντρικής κυριαρχίας, όχι μόνο ειδικά για τις γυναίκες αλλά και για την ευημερία της ανθρωπότητας συνολικότερα.


4ος Κύκλος Σεμιναρίων «H δίωξη του λιμπιντινικού πληθυσμού» | Ομάδα Μελέτης Φύλου και Δημοκρατίας τμήματος ΠΕΔΔ (ΕΚΠΑ)

Εργαστήριο Ελληνικής Πολιτικής του τμήματος ΠΕΔΔ (ΕΚΠΑ) – Ομάδα Μελέτης Φύλου και Δημοκρατίας | 4ος Κύκλος Σεμιναρίων: «H δίωξη του λιμπιντινικού πληθυσμού».


Ο Ζίμελ και η ψυχική ζωή στην σύγχρονη Μητρόπολη

Ο Ζίμελ αναφέρει πως ο άνθρωπος βρίσκεται σε έναν συνεχή πόλεμο. Παλεύει να διατηρήσει την ανεξαρτησία του και την προσωπική του ταυτότητα ενάντια στις πολύ ισχυρές κοινωνικές δυνάμεις που μπορούν να τον αλλοιώσουν. Πώς θα ήταν εφικτό, λοιπόν, ο άνθρωπος να αντιμετωπίσει τα εμπόδια της ζωής στην μητρόπολη;


Το ‘Αόρατο Χέρι’ του Άνταμ Σμιθ

Ο Άνταμ Σμιθ ενώ τασσόταν υπέρ της ελεύθερης αγοράς και του ανταγωνισμού, δεν ήταν υπέρμαχος ενός απόλυτου laissez-faire. Ήταν υπέρ των ίσων ευκαιριών και εναντίον της δημιουργίας μονοπωλίων. Πίστευε πως σε μερικές περιπτώσεις είναι αναγκαίο το κράτος να παρεμβαίνει στην αγορά ώστε να διατηρείται αυτή η ισότητα και να αποτρέπεται η δημιουργία μονοπωλίων.


Ο Ρουσσώ και το Κοινωνικό Συμβόλαιο

Ο Ζαν-Ζακ Ρουσσώ είναι ένας από τους πιο ένθερμους επικριτές της θεωρίας των κοινωνικών συμβολαίων. Είναι επίσης ένας από τους πιο παθιασμένους υποστηρικτές της. Εν αντιθέσει με όσα πιστεύουν πολύ, αυτό δεν είναι καθόλου αντιφατικό καθότι ασκεί κριτική στις θεωρίες των προκατόχων του (Χομπς, Λοκ), αλλά προτείνει το δικό του κοινωνικό συμβόλαιο το οποίο κατά την άποψη του μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να απελευθερωθεί από την υποδούλωση που δημιουργεί η κοινωνία.



Μαρξισμός, ιστορικός υλισμός και ιδεολογία

Ο Καρλ Μαρξ όχι μόνο δεν αγνοούσε την σημασία των ιδεών και των αντιλήψεων, αλλά τις ενέταξε στην θεωρία του και πίστευε πως η κατάλυση διαιρετικών ιδεολογιών όπως είναι η πατριαρχία και ο ρατσισμός είναι απαραίτητη για την επίτευξη πραγματικής ισότητας.


Ο Φεμινισμός στις Διεθνείς Σχέσεις

Ο ρεαλισμός και ο φιλελευθερισμός είναι οι δυο κυρίαρχες θεωρίες των διεθνών σχέσεων. Καθότι και οι δύο χαρακτηρίζονται έντονα από αρρενωπά χαρακτηριστικά, το ίδιο συμβαίνει και για τις διεθνείς σχέσεις. Η Αν Τίκνερ ισχυρίζεται πως ο ρεαλισμός τρέφει λανθασμένα στερεότυπα σχετικά με τους ανθρώπους και το κοινωνικό φύλο.


Η ιστορία συγκρότησης της ψυχικής πραγματικότητας κατά τον Καστοριάδη

Στόχος του κειμένου αυτού είναι να παρουσιάσει τη διαδικασία συγκρότησης της υποκειμενικής πραγματικότητας μέσα από την ανάλυση της ιστορίας των αλλεπάλληλων ρήξεων που επιβάλλει στην ψυχή το άνοιγμά της σε έναν κόσμο κοινό ή, με άλλα λόγια, η κοινωνική θέσμιση του ατόμου.


error: Content is protected !!