Εγχειρίδιο ενεργειών για την προστασία παιδιών σε κίνδυνο (για Εισαγγελικούς και Κοινωνικούς Λειτουργούς)

Η προστασία των παιδιών σε κίνδυνο απαιτεί συντονισμένες και σαφείς ενέργειες από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Στην Ελλάδα, όμως, η κατανομή των αρμοδιοτήτων γύρω από τον σχεδιασμό, την οργάνωση και την εφαρμογή πολιτικών για την προστασία της οικογένειας, καθώς και την παρακολούθηση και αξιολόγησή τους, παραμένει κατακερματισμένη.

Επιπλέον, η παροχή υπηρεσιών παιδικής προστασίας εμπίπτει σε πολλαπλά διοικητικά επίπεδα και υπουργεία, γεγονός που επηρεάζει την αποτελεσματικότητα των αρχών στην εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού [1] και την παροχή παιδικής προστασίας.

Οι Εισαγγελικές Αρχές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων για την προστασία παιδιών σε κίνδυνο. Οι Κοινωνικοί/-ές Λειτουργοί αποτελούν βασικό επιχειρησιακό πυλώνα στον τομέα της παιδικής προστασίας. Ενώ ο ρόλος των Εισαγγελέων είναι θεσμικά κατοχυρωμένος, οι Κοινωνικές Υπηρεσίες – κυρίως σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης – συχνά καλούνται να υλοποιήσουν Eισαγγελικές Εντολές χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο αρμοδιοτήτων.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο, το παρόν Εγχειρίδιο σχεδιάστηκε για να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των Εισαγγελικών Αρχών και των Κοινωνικών Υπηρεσιών στη διαχείριση και διερεύνηση περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης. Το Εγχειρίδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα και καλές πρακτικές, βασισμένες στην υπάρχουσα εμπειρία και καθιερωμένη πρακτική συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων φορέων και παρέχει προτάσεις ως προς τις ενέργειες και τα βήματα που θα ήταν χρήσιμο να ακολουθήσουν για να εξασφαλιστεί στο μέγιστο δυνατό η προστασία και η ευημερία των παιδιών.

Συγκεκριμένα το Εγχειρίδιο Ενεργειών επιδιώκει να:

• Εξοικειώσει του επαγγελματίες με τη βασική νομική και επιστημονική ορολογία για τα ζητήματα της κακοποίησης και της παραμέλησης.
• Αποσαφηνίσει, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, τους ρόλους καθώς και τις ενέργειες των υπηρεσιών και των επαγγελματιών από τη στιγμή που η Εισαγγελία λαμβάνει μια αναφορά για παιδί σε κίνδυνο και εκδίδει Εισαγγελική Εντολή προς Κοινωνική Υπηρεσία.
• Προάγει ένα αποτελεσματικό πλέγμα προστασίας και ανταπόκρισης από μέρους υπηρεσιών και επαγγελματιών σε μια πιθανή ή αποδεδειγμένη κακοποίηση/παραμέληση παιδιού, το οποίο θα είναι σύμφωνο με το βέλτιστο συμφέρον του.

Η UNICEF και η Τράπεζα Πειραιώς εγκαινίασαν μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας των αρμόδιων εμπλεκόμενων αρχών στις περιπτώσεις παιδικής κακοποίησης και παραμέλησης, μέσω της ανάπτυξης κοινών διαδικασιών με επίκεντρο το παιδί.

Πρόκειται για μια συνεργασία η οποία αναπτύσσεται σε δύο άξονες:

1. Υποστήριξη των Εισαγγελικών Αρχών και των κοινωνικών υπηρεσιών με κοινά πρωτόκολλα και εργαλεία που θα διασφαλίζουν ενιαίο τρόπο διαχείρισης υποθέσεων παιδικής παραμέλησης/κακοποίησης. Επιμορφώσεις που απευθύνονται σε 600 επαγγελματίες για την εξοικείωσή τους με το Πρωτόκολλο συνεργασίας και τα αντίστοιχα εργαλεία.
2. Ενίσχυση της συλλογής δεδομένων για τα παιδιά που έχουν υποστεί παραμέληση και κακοποίηση, ώστε οι αρμόδιες αρχές να διευκολύνονται στη λήψη αποφάσεων και την άσκηση πολιτικής που θα διασφαλίζει υψηλού επιπέδου προστασία για όλα τα παιδιά.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

 Αρχείο καταγραφής υποθέσεων_υπόδειγμα

[1] https://www.ohchr.org/en/treaty-bodies/crc