Σημαντική νίκη για την ιθαγένεια: το ΣτΕ βάζει φρένο στα εισοδηματικά κριτήρια

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκανε δεκτές τις εφέσεις δύο μεταναστριών από την Αλβανία και την Τουρκία, των οποίων οι αιτήσεις πολιτογράφησης είχαν απορριφθεί βάσει των αλλαγών που επέβαλε την περίοδο 2020-2021, ο τότε Υπουργός Εσωτερικών, Μάκης Βορίδης. Οι θετικές αποφάσεις ανατρέπουν προηγούμενες – προβληματικές αλλά όχι ομόφωνες αποφάσεις των Διοικητικών Εφετείων, που έκριναν ότι βασικές συνταγματικές αρχές δεν ισχύουν στο πεδίο της απονομής ιθαγένειας. Aποτελούν επομένως μια πολύ μεγάλη νίκη, με τη σφραγίδα του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, για τα πολιτικά δικαιώματα, το κράτος δικαίου και την ίδια τη δημοκρατική φυσιογνωμία της ελληνικής κοινωνίας.

Με υπουργικές αποφάσεις που αλλοίωσαν στην πράξη το πνεύμα του Κώδικα Ιθαγένειας και παρά την αντίθετη βούληση του νομοθετικού σώματος, θεσπίστηκαν άκαμπτα, τιμωρητικά και βαθιά ταξικά κριτήρια για την απόδειξη της «οικονομικής ένταξης» των μεταναστών και μεταναστριών. Οι ρυθμίσεις αυτές στόχευσαν κυρίως ανθρώπους της πρώτης γενιάς: ανθρώπους που ζουν και εργάζονται επί χρόνια στην Ελλάδα, συμμετέχουν στα δημόσια βάρη, μεγαλώνουν παιδιά που είναι πλέον Έλληνες πολίτες και αποτελούν οργανικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής της χώρας.

Οι νέοι φραγμοί επιβλήθηκαν, ενώ χιλιάδες αιτήσεις εκκρεμούσαν ήδη με το προηγούμενο και ευνοϊκότερο καθεστώς, προσθέτοντας διαρκώς νέα εμπόδια σε ανθρώπους που είχαν ήδη επενδύσει τη ζωή τους στην ελληνική κοινωνία. Την ίδια στιγμή, οι υποψήφιοι για πολιτογράφηση καλούνταν να ανταποκριθούν σε απαιτητικές εξετάσεις ελληνομάθειας χωρίς καμία ουσιαστική εκπαιδευτική στήριξη, ενώ η πραγματικότητα της άτυπης, επισφαλούς και συχνά ανασφάλιστης εργασίας —μια πραγματικότητα που το ίδιο το κράτος διαχρονικά ανέχεται— χρησιμοποιήθηκε τελικά ως εργαλείο αποκλεισμού τους από την ιθαγένεια.

Ιδιαίτερα προκλητική υπήρξε η απαίτηση να αποδεικνύονται συγκεκριμένα επίπεδα εισοδήματος εν μέσω πανδημίας, σε μια περίοδο όπου μεγάλα τμήματα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής είχαν πρακτικά ανασταλεί. Η επιλογή αυτή δεν συνιστούσε απλώς διοικητική αυστηρότητα, αλλά μια συνειδητή πολιτική αποτροπής και αποκλεισμού εκατοντάδων ανθρώπων από την πρόσβαση σε ίσα πολιτικά δικαιώματα.

Παρότι το πλήρες σκεπτικό των αποφάσεων δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, η έκβασή τους αποτελεί μια καθαρή υπενθύμιση ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με καθεστώτα πολιτών πολλών ταχυτήτων. Η ισότητα απέναντι στον νόμο, η δυνατότητα πολιτικής συμμετοχής και η πρόσβαση στην ιθαγένεια για ανθρώπους που ζουν, εργάζονται και συνδιαμορφώνουν την κοινωνία δεν είναι παραχωρήσεις, είναι θεμελιώδη δημοκρατικά καθήκοντα.

Ο αγώνας των δύο γυναικών, όπως και τόσων ακόμη μεταναστών και μεταναστριών που συνεχίζουν να διεκδικούν ισότιμη αναγνώριση, αναδεικνύει ότι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων αφορά συνολικά την κοινωνία. Σε μια πολυφωνική και πολυσυλλεκτική δημοκρατία, γηγενείς και μετανάστες συνυπάρχουν, δημιουργούν και συνδιαμορφώνουν από κοινού την πολιτική κοινότητα του παρόντος και του μέλλοντος.

Οι υποθέσεις ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας στηρίχθηκαν από την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ), την Πρωτοβουλία Αλβανών Μεταναστών/ριών και αλληλέγγους/ες, αλλά πάνω απ’ όλα από την αποφασιστικότητα των ίδιων των αιτουσών.

Η ΕλΕΔΑ θα επανέλθει με αναλυτικότερη ενημέρωση μόλις δημοσιευθεί το πλήρες σκεπτικό των αποφάσεων και θα συνεχίσει να στηρίζει τον αγώνα μεταναστών και μεταναστριών για ίσα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Πηγή: hlhr.gr