Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αστέγων, στις 10 Οκτωβρίου, η κοινωνική λειτουργός του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία» της ΕΔΡΑ γράφει για την έλλειψη στέγης που δεν βλέπουμε.
Η Α ξύπνησε το πρωί στο σπίτι της, έκανε ένα ζεστό ντουζ, έφτιαξε το πρωινό της, φόρεσε τα καθαρά ρούχα της, έβαλε τα ακουστικά της και ξεκίνησε για τη δουλειά της ακούγοντας την αγαπημένη της εκπομπή στο Spotify. Σε αυτό το πρωινό χωράνε πολλά πράγματα που θεωρούμε αυτονόητα.
Ο Β λαγοκοιμήθηκε στο υπνωτήριο μαζί με τους συγκατοίκους του, έκανε στα γρήγορα ένα ντουζ για να προλάβουν να πλυθούν και οι υπόλοιποι, έφαγε ό,τι πρωινό προσέφερε το υπνωτήριο, φόρεσε τα ρούχα που δεν πρόλαβε να πλύνει χθες, γιατί η ουρά για το πλυντήριο ήταν μεγάλη, και έφυγε στις 9 π.μ. ακριβώς, γιατί το υπνωτήριο ξανανοίγει στις 9 μ.μ. Στο πρωινό του Β, ακόμα και τα πιο απλά πράγματα έχουν όρια, ουρές και ωράρια.
Όταν συναντάμε τον Β στον δρόμο, σπάνια σκεφτόμαστε πώς ξεκίνησε η μέρα του. Παραδοσιακά, στην Ελλάδα η έλλειψη στέγης αντιμετωπίζεται με οίκτο ή με καχυποψία. Ακούμε συχνά ότι οι άνθρωποι που ζουν χωρίς στέγη «το θέλουν» ή «το επιλέγουν», ότι παίρνουν πολλά επιδόματα ή ότι υπάρχουν πολιτικές για τους πρόσφυγες και όχι για τους Έλληνες πολίτες. Πίσω από αυτές τις φράσεις κρύβεται η ανάγκη να ξεχωρίσουμε. Από τη μία «αυτοί», που «απέτυχαν», και από την άλλη «εμείς», που «προνοήσαμε».
Η απόσταση όμως ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι μικρότερη απ’ όσο νομίζουμε.
Στην Ελλάδα του 2026, όλο και περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται ένα βήμα πριν από την έλλειψη στέγης. Ζουν υπό την απειλή έξωσης, σε ακατάλληλα καταλύματα ή φιλοξενούνται από συγγενείς, ενώ η ακρίβεια και οι επιβαρυντικές συνθήκες εργασίας κάνουν την κατάστασή τους ακόμη πιο εύθραυστη. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η στεγαστική επισφάλεια αναγνωρίζεται ως μορφή έλλειψης στέγης. Επειδή δεν φαίνεται στον δρόμο, παραβλέπεται καθημερινά, και είναι δύσκολο να κατανοήσουμε κάτι που τόσο συχνά μένει αόρατο.
Η έλλειψη στέγης είναι κοινωνικό φαινόμενο και εμφανίζεται σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις. Δεν υπάρχουν «αυτοί» και «εμείς». Η μόνη διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά δεν είμαι εγώ και η πρόσβαση σε ασφαλή και αξιοπρεπή στέγη είναι δικαίωμα όλων μας.
‘’Η μόνη διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά δεν είμαι εγώ’’
Το δικαίωμα στη στέγη στην πράξη
Τι σημαίνει όμως αυτό το δικαίωμα στην πράξη; Ένας άνθρωπος που βιώνει έλλειψη στέγης χρειάζεται στέγη για να νιώθει ασφάλεια και να έχει προσωπικό, ιδιωτικό χώρο. Χρειάζεται ρεύμα και νερό για να μπορεί να πλένεται με αξιοπρέπεια. Χρειάζεται έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές για να κοιμάται, να μαγειρεύει και να τρώει. Χρειάζεται μία τηλεόραση, γιατί είναι άνθρωπος. Οι απολαύσεις και οι επιθυμίες δεν αφαιρούνται επειδή κάποιος βρίσκεται σε μια δύσκολη συνθήκη. Τα δικαιώματα είναι αναφαίρετα.
Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία»
Ας γυρίσουμε στον Β. Λίγους μήνες αργότερα, ξυπνά στο σπίτι του. Κάνει ντουζ χωρίς να βιάζεται, φτιάχνει πρωινό, φοράει καθαρά ρούχα και φεύγει για τη δουλειά του.
Αυτή τη μετάβαση, από το υπνωτήριο σε ένα σπίτι και μια δουλειά, στηρίζει το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», που υλοποιεί η ΕΔΡΑ στους δήμους Περιστερίου, Αιγάλεω, Ιλίου, Αγίων Αναργύρων-Καματερού και Πετρούπολης. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ανθρώπους και οικογένειες που ζουν χωρίς στέγη ή σε ακατάλληλα καταλύματα, καθώς και σε γυναίκες που έχουν βιώσει κακοποίηση και δεν έχουν πού να μείνουν.
Το πρώτο βήμα είναι το σπίτι. Το πρόγραμμα καλύπτει το ενοίκιο έως και 24 μήνες, καθώς και τα λειτουργικά έξοδα του νοικοκυριού, ώστε να υπάρχουν ρεύμα, νερό και όσα χρειάζεται κανείς για να ζει με αξιοπρέπεια. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες εκπαιδεύονται και υποστηρίζονται στην αναζήτηση εργασίας, και όταν βρουν δουλειά, ο μισθός και οι ασφαλιστικές τους εισφορές επιδοτούνται για 12 μήνες. Σε κάθε βήμα, η ομάδα του προγράμματος συνοδεύει τους συμμετέχοντες με ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
Ένα κλειδί, ένας ύπνος χωρίς διακοπές, ρούχα πλυμένα από την προηγούμενη μέρα. Πράγματα που μοιάζουν μικρά, ο Β χρειάστηκε να τα ξαναχτίσει βήμα βήμα.
Γράφει η Αναστασία Αποστολακοπούλου,
Κοινωνική Λειτουργός, Υπεύθυνη Προγράμματος Στέγαση και Εργασία, Μέλος Δ.Σ. FEANTSA YOUTH
ΕΔΡΑ-Κοινωνικές Συνεταιριστικές Δραστηριότητες Ευπαθών Ομάδων
edra.org.gr
Discover more from socialpolicy.gr
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
