Συνταξιοδότηση γονέων αναπήρων τέκνων – Οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν με τον ν. 4336/2015

Με ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας (άρθρο 37 Ν. 3996/2011) παρέχεται η δυνατότητα σε Γονέα με τέκνο Άτομο με Αναπηρία (ΑμεΑ), ασφαλισμένο (ο γονέας) σε φορείς κύριας και επικουρικής ασφάλισης αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (δηλ. Ι.Κ.Α. κ.λπ.), να συνταξιοδοτηθεί (ο γονέας) λόγω γήρατος, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, έως 18.08.2015, και την ημερομηνία υπαγωγής του στην ασφάλιση, εφόσον:

1ον) έχει πραγματοποιήσει – 7.500 – ημέρες εργασίας (χρόνος πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης) και

2ον) δεν έχει καταστεί ήδη συνταξιούχος οποιουδήποτε ασφαλιστικού φορέα κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου ή δεν θεμελιώνει δικαίωμα συνταξιοδότησης, ακόμα και στην περίπτωση που δεν το έχει ασκήσει, από οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο.

– Οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν με τον ν. 4336/2015

Ωστόσο, μετά την θέσπιση του νόμου 4336/2015  από 19.8.2015 απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον του 55ου έτους ηλικίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διατάξεις αυτές δεν είχαν έως 18.8.2015 ηλικιακό όριο συνταξιοδότησης, συνεπώς εάν ο ενδιαφερόμενος Γονέας τέκνου Ατόμου με Αναπηρία (ΑμεΑ) έχει την δυνατότητα να λάβει σύνταξη με μόνες προϋποθέσεις:

1) τη συμπλήρωση των 7.500 ημερών εργασίας (Ασφάλισης)

α) έως 18.8.2015 δεν υπήρχε όριο ηλικίας, δηλαδή όσοι έχουν συμπληρώσει τις οριζόμενες ημέρες εργασίας όπως ορίζονται σε αυτή την ειδική κατηγορία συνταξιοδότησης πριν από την αναφερόμενη ανωτέρω ημερομηνία συνταξιοδοτούνται σύμφωνα με το προϊσχύον καθεστώς.

β) από 19.8.2015 και έπειτα, θεσπίζεται κατώτατο όριο ηλικίας το 55ο έτος της ηλικίας, ενώ στη συνεχεία, αυτό εξομοιώνεται και ακολουθεί τις αυξήσεις στα όρια ηλικίας οι οποίες αφορούν τους συνταξιούχους λόγω γήρατος

2) την αποδεδειγμένη με επίσημα έγγραφα (πχ. επιτροπής ΚΕ.Π.Α.) αναπηρία του τέκνου του. Από τη νομοθεσία απαιτείται το τέκνο να είναι άγαμο, με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω. Επιπρόσθετα, να μην εργάζεται και να μη νοσηλεύεται σε ίδρυμα με δαπάνη ασφαλιστικού ή άλλου δημόσιου φορέα.

– Έτερος γονέας – Προϋποθέσεις

Για να μπορεί να ασκήσει ο γονέας το δικαίωμα συνταξιοδότησης σε αυτήν την ειδική κατηγορία, θα πρέπει ο έτερος γονέας και σύζυγος του γονέα που ασκεί το δικαίωμα, κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης από τον άλλο γονέα:

–     Να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 2.400 ημέρες ή οκτώ (8) έτη πραγματικής ασφάλισης σε φορείς κύριας ασφάλισης ή/και το Δημόσιο, εκ των οποίων οι 600 ημέρες ή τα 2 έτη να έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία τέσσερα (4) χρόνια.

–     Να εργάζεται.

–     Ο ίδιος να μην λαμβάνει και να μην έχει θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης από οποιονδήποτε ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο.

–     Να έχει υποβάλει υπεύθυνη δήλωση προς τον ασφαλιστικό του φορέα ή τους φορείς που είναι ασφαλισμένος ότι δεν έχει ασκήσει, ούτε προτίθεται να ασκήσει στο μέλλον, το δικαίωμα συνταξιοδότησης με τις προϋποθέσεις των διατάξεων για συνταξιοδότηση λόγω ανάπηρου τέκνου.

–     Σε περίπτωση λύσης του γάμου των γονέων του ανηλίκου αναπήρου τέκνου, το δικαίωμα ασκείται από τον γονέα που έχει την επιμέλεια με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι στην περίπτωση των έγγαμων ζευγαριών,  ο νόμος παρέχει μονάχα στον έναν από τους δύο γονείς, τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθεί κάνοντας χρήση των ανωτέρω αναφερόμενων διατάξεων.

Ενώ αντίστοιχα, στις περιπτώσεις διαζευγμένων γονέων το δικαίωμα αυτό μπορεί να το ενεργοποιήσει μονάχα εκείνος που έχει την επιμέλεια του τέκνου αυτού, με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

II.       Πλασματικοί Χρόνοι που αναγνωρίζονται

Για τη συμπλήρωση των 7.500 ημερών (ή 25 έτη) λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος της πραγματικής ή και προαιρετικής ασφάλισης.

1. Δεν επιτρέπεται η συμπλήρωση του χρόνου αυτού με άλλους αναγνωριζόμενους χρόνους παρά μόνο με:

α) το χρόνο στρατιωτικής θητείας που αναγνωρίζεται κατόπιν εξαγοράς,

β) το χρόνο γονικής άδειας ανατροφής παιδιών, που αναγνωρίζεται κατόπιν εξαγοράς,

γ) τον προβλεπόμενο από την ΕΓΣΣΕ χρόνο απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας (αφορά τις γυναίκες).

2. Από τα ανωτέρω αναφερόμενα προκύπτει ότι οι ασφαλισμένοι και υπαγόμενοι σ’αυτή την ειδική κατηγορία συνταξιοδότησης ΔΕΝ μπορούν να αναγνωρίσουν ως πλασματικό χρόνο ασφάλισης:

α) Χρόνο αναγνώρισης σπουδών

β) Χρόνο αναγνώρισης τέκνων

γ) Χρόνο αναγνώρισης ανεργίας

δ) Χρόνο προεγγραφής

III. Ποσό  σύνταξης

Για την κατηγορία συνταξιοδότησης δεν ορίζεται δυνατότητα χορήγησης μειωμένης σύνταξης. Κατά συνέπεια το ύψος των συντάξεων αυτής της κατηγορίας δεν επηρεάζεται από τις επιβαλλόμενες μειώσεις που ορίζονται με τον ν. 4436/2015 (περ. 3 της υποπαραγράφου Ε3 της παραγράφου Ε του άρθρου 2 του ν.4336/2015).

IV. Αναστολή – Διακοπή Συνταξιοδότησης

Τέλος, επισημαίνεται ότι στις περιπτώσεις όπου το παιδί αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχοληθεί, η καταβολή της σύνταξης αναστέλλεται για όσο χρόνο διαρκεί η εργασία ή η αυτοαπασχόληση.

V.  Εξαιρούμενες κατηγορίες από τις τελευταίες αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης

1)  Όσοι συνταξιοδοτούνται είτε με βάση τις διατάξεις του ν. 612/1977, είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές (άρθρο 40 παρ. 8 του ν. 1902/1990, άρθρο 16 παρ. 3 του ν. 2227/1994, άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 3075/2002, άρθρο 5 παρ. 1, 3 του ν. 3232/2004, άρθρο 61 παρ. 4 του ν. 3518/2006, άρθρο 37 παρ. 4 του ν. 3996/2011),  αφορά την δυνατότητα συνταξιοδότησης εργαζόμενων Ατόμων με Αναπηρία [Τυφλοί και από τα δύο μάτια, Πάσχοντες από αιμορροφιλία τύπου Α’ & Β’, Μεταμοσχευόμενοι από συμπαγή όργανα (καρδιά, πνεύμονες, ήπαρ και πάγκρεας), που βρίσκονται σε συνεχή ανοσοκαταστολή, εφόσον για τις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, Υποβληθέντες σε μεταμόσχευση μυελού των οστών που βρίσκονται σε συνεχή ανοσοκασταστολή, πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας, που επιφέρει παραπληγία – τετραπληγία, καθώς και ακρωτηριασμένοι κατά τα δύο άνω ή κάτω άκρα ή κατά το ένα άνω και ένα κάτω άκρο, εφόσον στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, Παραπληγικοί και τετραπληγικοί, Πάσχοντες από Βήτα ομόζυγο μεσογειακή ή δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία που υποβάλλονται σε μετάγγιση και έχουν ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, Πάσχοντες από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν υποστεί μεταμόσχευση νεφρού με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, Πάσχοντες από κυστική ίνωση ή μόνιμη ορθοκυστική διαταραχή, εφόσον για τις παθήσεις τους αυτές συντρέχει ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.], με την συμπλήρωση 15 ετίας στην ασφάλιση ή 4050 ημερών ασφάλισης. Το ποσό σύνταξης είναι ίσο με το αντίστοιχο ποσό που δίδεται στην σύνταξη λόγω 35ετίας.

2) Οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων (αφορά το δημόσιο).

3)  Τέλος, δεν αλλάζουν οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας εξ αιτίας ατυχήματος ή κοινής νόσου