Συμμαχία OpenEU: Ένα βήμα πιο κοντά στη δημιουργία του πρώτου πανευρωπαϊκού ανοικτού πανεπιστημίου

Κοινά διεθνή προγράμματα σπουδών,  ένα κοινό χαρτοφυλάκιο μικροπιστοποιήσεων (microcredentials) και ενιαίος ψηφιακός χώρος εκπαίδευσης περιλαμβάνονται στις μελλοντικές ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες που στοχεύουν στη ενίσχυση της ποιότητας και της ποικιλίας των εκπαιδευτικών επιλογών των φοιτητών/τριων.

Η Συμμαχία OpenEU θέτει τα θεμέλια για το πρώτο πανευρωπαϊκό ανοικτό Πανεπιστήμιο. Η Συμμαχία περιλαμβάνει οκτώ από τα κορυφαία Πανεπιστήμια ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της Ευρώπης και δύο συμβατικά Πανεπιστήμια από την ανατολική Ευρώπη. Υποστηριζόμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της πρωτοβουλίας «Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια», αυτό το πρωτοποριακό έργο περιλαμβάνει 27 ακαδημαϊκούς και μη ακαδημαϊκούς φορείς. Η OpenEU στοχεύει να μεταμορφώσει την ανώτατη εκπαίδευση, εστιάζοντας σε ένα πιο συμπεριληπτικό, δίκαιο και ψηφιακά ενισχυμένο μοντέλο, με έμφαση στη δια βίου μάθηση.

Κατά τη διάρκεια δύο ημερών, πρυτάνεις, αντιπρυτάνεις και ακαδημαϊκό και διοικητικό προσωπικό από τα δέκα Πανεπιστήμια θα συναντηθούν στη Βαρκελώνη για να συζητήσουν τα βασικά ορόσημα της Συμμαχίας για το 2025 στους τρεις βασικούς πυλώνες της ανώτατης εκπαίδευσης: τη διδασκαλία, την έρευνα και την καινοτομία, και τον κοινωνικό αντίκτυπο.

Πρώτα βήματα και μεγάλες προκλήσεις

Οι στρατηγικοί στόχοι της OpenEU για τα επόμενα τέσσερα χρόνια θα επικεντρωθούν σε τρεις μεγάλες προκλήσεις της ανώτατης εκπαίδευσης που αποτελούν και θεματικές προτεραιότητες της πρωτοβουλίας: τη δια βίου μάθηση, τη συμπερίληψη και τη δικαιοσύνη, καθώς και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, η Συμμαχία θα εργαστεί για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου καταλόγου εκπαιδευτικών ευκαιριών που θα προσφέρονται από κοινού από τα μέλη της. Αυτό θα περιλαμβάνει το πρώτο διεθνές κοινό προπτυχιακό πρόγραμμα της Συμμαχίας: ένα τριετές πρόγραμμα στην ανάπτυξη λογισμικού, το οποίο θα αναπτυχθεί από κοινού από το Universitat Oberta de Catalunya, το Open University of the Netherlands και το UNED. Επιπλέον, θα δημιουργηθεί μια κοινή εικονική πανεπιστημιούπολη που θα διευκολύνει την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η Συμμαχία θα υποστηρίξει επίσης πέντε ευρωπαϊκά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης στην ενσωμάτωση της ψηφιακής εκπαίδευσης στα προγράμματά τους.

Η προ-διδακτορική έρευνα θα αποτελέσει έναν ακόμη ακρογωνιαίο λίθο του έργου, προωθώντας τη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ομάδων από τα Πανεπιστήμια της Συμμαχίας. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω διαφόρων πρωτοβουλιών, όπως θερινά και χειμερινά σχολεία, σεμινάρια, επιμορφωτικές συνεδρίες και ευκαιρίες ανταλλαγών με άλλα ιδρύματα. Θα εξεταστεί επίσης η δυνατότητα διαπανεπιστημιακών διδακτορικών προγραμμάτων, με στόχο τη δημιουργία μιας ιδιαίτερα ενεργής και συνεργατικής κοινότητας προ-διδακτορικής έρευνας.

Ο Πρύτανης του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, Καθηγητής Μανώλης Κουτούζης, δήλωσε ότι «το Ε.Α.Π. στηρίζει το έργο της OpenEU, μία πωτοβουλία που προάγει τη γνώση και τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσα από τη συμμετοχή μας, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την καινοτομία, χωρίς αποκλεισμούς».

368.000 φοιτητές/τριες θα επωφεληθούν από μεγαλύτερη κινητικότητα και περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες

Η OpenEU εκπροσωπεί περισσότερους από 368.000 φοιτητές/τριες πανεπιστημίου, οι περισσότεροι/ες από τους/τις οποίους/ες έχουν μη παραδοσιακά προφίλ, καθώς είναι ηλικίας 25 ετών και άνω και συνδυάζουν τις σπουδές τους με επαγγελματικές υποχρεώσεις. Επιπλέον, η Συμμαχία διαθέτει σημαντικούς ανθρώπινους πόρους, με 709.000 αποφοίτους και 24.000 μέλη προσωπικού σε όλα τα συμμετέχοντα ιδρύματα.

Η OpenEU θα παρέχει διεθνείς εμπειρίες στους/στις φοιτητές/τριες από τα δέκα μέλη της μέσω εικονικών, υβριδικών και δια ζώσης ανταλλαγών στα Πανεπιστήμια της Συμμαχίας. Φοιτητές/τριες, ακαδημαϊκό προσωπικό, ερευνητές/τριες και διοικητικοί/ες υπάλληλοι εντός της OpenEU θα επωφεληθούν επίσης από πολλαπλές ευκαιρίες διεθνούς κινητικότητας, στις οποίες θα έχουν περισσότερο σαφή και άμεση πρόσβαση, επιτρέποντας στην κοινότητα να ενισχύσει τη συνεργασία, να μοιραστεί βέλτιστες πρακτικές και να αντιμετωπίσει κοινές προκλήσεις.

Θα αναπτυχθεί επίσης ένα κοινό χαρτοφυλάκιο μικροπιστοποιήσεων σε βασικούς τομείς όπως η κλιματική αλλαγή, οι ευρωπαϊκές αξίες και η δημοκρατία, καθώς και ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Αυτές οι μικροπιστοποιήσεις θα επιτρέπουν στους/στις φοιτητές/τριες να εγγράφονται σε μαθήματα που προσφέρονται από οποιοδήποτε από τα πανεπιστήμια της Συμμαχίας, αυξάνοντας τις ευκαιρίες τους για εξειδίκευση και ανοίγοντας πιο ευέλικτους εκπαιδευτικούς δρόμους.

Στο πλαίσιο αυτό, η Συμμαχία OpenEU θα εργαστεί για να διασφαλίσει ότι αυτές οι μικροπιστοποιήσεις θα ενσωματωθούν στα προγράμματα σπουδών, προωθώντας την αναγνώρισή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και δημιουργώντας νέες επιλογές καθ’ όλη τη διάρκεια των ακαδημαϊκών σπουδών των φοιτητών/τριων.

Μια από τις πρώτες πρωτοβουλίες της OpenEU θα είναι η δημιουργία ενός ανοικτού μεταπτυχιακού προγράμματος στην κλιματική αλλαγή, το οποίο θα επιτρέπει στους/στις φοιτητές/τριες να παρακολουθήσουν μαθήματα σε οποιοδήποτε από τα συμμετέχοντα Πανεπιστήμια, δημιουργώντας μια μοναδική και διαφορετική εκπαιδευτική εμπειρία προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους. Η διαπανεπιστημιακή Συμμαχία θα εστιάσει σε τρεις βασικούς τομείς, αντιμετωπίζοντας μεγάλες προκλήσεις που δεν είναι μόνο ευρωπαϊκές, αλλά και παγκόσμιες: την κλιματική έκτακτη ανάγκη, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη δημοκρατία. Συνεπώς, όλα τα ακαδημαϊκά προγράμματα που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο της OpenEU θα επικεντρωθούν τουλάχιστον σε έναν από αυτούς τους τομείς.

Ένα κοινό πρόγραμμα για την προώθηση της απασχόλησης

Η συμμαχία δεσμεύεται επίσης να βελτιώσει τις επαγγελματικές προοπτικές των φοιτητών/τριων μέσω πρωτοβουλιών όπως η κοινή εκπόνηση / ανταλλαγή πρακτικής άσκησης, η οποία θα εγγυάται διασυνοριακές υβριδικές, εικονικές και δια ζώσης εμπειρίες, και μια διεθνή εικονική ημέρα καριέρας, η οποία θα ξεκινήσει το 2027.

Για να ενισχύσει περαιτέρω τους/τις φοιτητές/τριες να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους και να βελτιώσουν την απασχολησιμότητά τους, η OpenEU θα δημιουργήσει ένα εικονικό εργαλείο επαγγελματικού προσανατολισμού βασισμένο σε πραγματικά δεδομένα της αγοράς εργασίας.

Η OpenEU θα συνεργαστεί στενά με δίκτυα και οργανισμούς όπως η Eurocities, το Stifterverband και ο Βουλγαρικός Σύνδεσμος Βιομηχανίας για την παροχή επαγγελματικής κατάρτισης προσαρμοσμένης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Αυτή η συνεργασία στοχεύει στην ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών παρέχοντας συνεκτική και διασυνοριακή εκπαίδευση που αναπτύσσει βασικές δεξιότητες απασχολησιμότητας.

Υποστηρίζοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης

Ένας από τους βασικούς στόχους της OpenEU είναι να αξιοποιήσει τη γνώση και την εμπειρία της Συμμαχίας στην ψηφιακή εκπαίδευση προς όφελος του συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης της Ευρώπης. Για να το επιτύχει αυτό, η Συμμαχία θα συνεργαστεί με πέντε παραδοσιακά Πανεπιστήμια για να τα βοηθήσει να αναπτύξουν τις δικές τους μεθοδολογίες ηλεκτρονικής μάθησης: το St Cyril and St Methodius University of Veliko Tarnovo (Βουλγαρία), το Daugavpils University (Λετονία), το Fan S. Noli University (Αλβανία), το MIT University (Βόρεια Μακεδονία) και την Ουκρανική Ακαδημία Μηχανικής Παιδαγωγικής (Ουκρανία).

Επιπλέον, η OpenEU θα διεξάγει κοινή έρευνα για τις ψηφιακές παιδαγωγικές μεθόδους μέσω της δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού ερευνητικού κέντρου για την εκπαίδευση με ψηφιακές τεχνολογίες και ενός think–and–do tank για την ψηφιακή εκπαίδευση.

Προς μια συμπεριληπτική και δίκαιη ανώτατη εκπαίδευση

Η δέσμευση για δικαιοσύνη αποτελεί έναν ακρογωνιαίο λίθο της OpenEU. Η Συμμαχία θα αναπτύξει συγκεκριμένα προγράμματα που θα στοχεύουν σε ομάδες που παραδοσιακά υπο-εκπροσωπούντα στην ανώτατη εκπαίδευση, όπως οι γυναίκες στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των τεχνών και των μαθηματικών (STEAM), τα άτομα με αναπηρίες και οι άνθρωποι που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Η OpenEU θα επικεντρωθεί επίσης στη βελτίωση της πρόσβασης και της συμμετοχής στην ανώτατη εκπαίδευση των μεταναστών και προσφύγων, βασιζόμενη στη συνεργασία της με την Ένωση Μεσογειακών Πανεπιστημίων (UNIMED), η οποία υλοποιεί πολλά έργα που επικεντρώνονται σε αυτές τις ομάδες.

Ένα ακόμη παράδειγμα συνεργασίας είναι η σύμπραξη της OpenEU με την Ευρωπαϊκή Ένωση LEADER για την Αγροτική Ανάπτυξη (ELARD), η οποία εκπροσωπεί πάνω από 2.500 τοπικούς συλλόγους. Μαζί θα αναπτύξουν μια κοινή ατζέντα με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση για κοινότητες απομακρυσμένες από αστικά κέντρα με παραδοσιακά πανεπιστήμια, έναν τομέα στον οποίο η OpenEU προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία.

Η OpenEU θα ξεκινήσει επίσης ένα πρόγραμμα συμβουλευτικής σε συνεργασία με το Mentoring Europe. Αυτή η πρωτοβουλία, η οποία ήδη λειτουργεί σε ορισμένα πανεπιστήμια, θα επεκταθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την εφαρμογή ενός ειδικού προγράμματος συμβουλευτικής προσαρμοσμένο στις ανάγκες των φοιτητών/τριων των Ανοικτών Πανεπιστημίων. Επιπλέον, η OpenEU θα ξεκινήσει συγκεκριμένα έργα έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της ψηφιακής εκπαίδευσης, με στόχο τη μεταμόρφωση της ανώτατης εκπαίδευσης μέσω ενός κοινού ψηφιακού οράματος μεταξύ των ιδρυμάτων της Συμμαχίας.

«Η OpenEU έχει σχεδιάσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα πολύπλευρων δράσεων, το οποίο συντονίζεται από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με στόχο την ενίσχυση της πρόσβασης και συμπερίληψης στην Ευρωπαϊκή εκπαίδευση. Με τις δράσεις αυτές, η Συμμαχία φιλοδοξεί να εξελίξει την Ανοικτή Εκπαίδευση σε Απρόσκοπτη Εκπαίδευση και να παράσχει απεριόριστες δυνατότητες προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης στους πολίτες και κατοίκους της Ευρώπης» δήλωσε ο Καθ. Α. Καμέας, Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας ΕΑΠ & Υπεύθυνος WP3 OpenEU.

Ποια είναι η OpenEU και ποιοι συμμετέχουν σε αυτό το έργο;

Η Συμμαχία OpenEU αποτελείται από 14 Πανεπιστήμια, 10 από τα οποία είναι άμεσα ωφελούμενα από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Στα μέλη συγκαταλέγονται το Universitat Oberta de Catalunya – UOC (Ισπανία), που συντονίζει το έργο, το National University of Distance Education – UNED (Ισπανία), το Open University of the Netherlands (Ολλανδία), το FernUniversität in Hagen (Γερμανία), το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, το Bifröst University (Ισλανδία), το St Cyril and St Methodius University of Veliko Tarnovo (Βουλγαρία) και το Daugavpils University (Λετονία).

Στη συμμαχία συμμετέχουν επίσης συνεργαζόμενοι φορείς, όπως τέσσερα ακόμη Πανεπιστήμια – το Open University (Ηνωμένο Βασίλειο), το Fan S. Noli University (Αλβανία), το MIT University (Βόρεια Μακεδονία) και η Ουκρανική Ακαδημία Μηχανικής Παιδαγωγικής (Ουκρανία), καθώς και δύο διεθνή δίκτυα, η Ευρωπαϊκή Ένωση Πανεπιστημίων εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης (EADTU) και η Διεθνής Ένωση Πανεπιστημίων (IAU).

eap.gr