Η Τεχνητή Νοημοσύνη στις υπηρεσίες φροντίδας ψυχικής υγείας

Francesca Centola, Knowledge & Policy Officer

Η έρευνα της Mental Ηealth Europe – με συσυγγραφείς τους Piers Gooding (Αναπληρωτής Καθηγητής, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο La Trobe) και Hannah van Kolfschooten (Λέκτορας-ερευνήτρια, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και σύμβουλος τεχνητής νοημοσύνης, Health Action International) – απευθύνεται σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, παρόχους υπηρεσιών και κάθε άλλο εμπλεκόμενο μέρος που ενδιαφέρεται για τις εφαρμογές και τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στη φροντίδα ψυχικής υγείας.

Η μελέτη διερευνά τις ευκαιρίες, τους κινδύνους και τα ζητήματα βιοηθικής που περιβάλλουν τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην ψυχική υγεία παρέχοντας συστάσεις για την υπεύθυνη εφαρμογή και ρύθμισή τους.

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αξιοποιούνται στη φροντίδα ψυχικής υγείας με διάφορους τρόπους, από τα διοικητικά καθήκοντα έως τις πλατφόρμες επικοινωνίας, την επαγγελματική υποστήριξη αποφάσεων, τις ψηφιακές θεραπείες και την παρακολούθηση ασθενών.

Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν δυνητικά σημαντικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της βελτιωμένης προσβασιμότητας στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας και της μείωσης του διοικητικού φόρτου στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Οι υποστηρικτές των συστημάτων προωθούν επίσης την τεχνητή νοημοσύνη ως μέσο για την εξατομίκευση των θεραπειών, τη βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας και την υποστήριξη έγκαιρων παρεμβάσεων.

Ωστόσο, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στην ψυχική υγεία ενέχουν, επίσης, σοβαρούς κινδύνους. Σε ατομικό επίπεδο, οι ανησυχίες περιλαμβάνουν κινδύνους για την ασφάλεια, παραβίαση της ιδιωτικότητας και ανεπαρκή ενημερωμένη συγκατάθεση. Οι ευρύτερες προκλήσεις περιλαμβάνουν την ενίσχυση των ανισοτήτων ή τη δημιουργία νέων, την υπέρμετρη επιτήρηση, την ενίσχυση των εξατομικευμένων προσεγγίσεων ψυχικής υγείας, την αποπροσωποποίηση της φροντίδας και την εκτροπή των περιορισμένων πόρων.

Επισημαίνοντας τους κινδύνους που αφορούν ειδικά αυτόν τον τομέα και προτείνοντας μέτρα για την αντιμετώπισή τους, η συγκεκριμένη μελέτη θέτει τα θεμέλια για την κριτική αξιολόγηση της καταλληλότητας του πρόσφατα εγκριθέντος Νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) ως προς τον σκοπό της προστασίας της ψυχικής υγείας. Προτείνει, ακόμη, τρόπους για την αντιμετώπιση των πιθανών κενών από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής

Υποστηρίζεται ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να αναπτύσσονται έχοντας κατά νου τη βιοηθική, τη συμμετοχικότητα, την ακρίβεια, την ασφάλεια και τις πραγματικές ανάγκες των τελικών χρηστών. Οι πιθανές λύσεις περιλαμβάνουν, κυρίως, την ισχυρή ρύθμιση και εποπτεία, διαφάνεια και εξηγησιμότητα, καθώς και προσεγγίσεις με επίκεντρο τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη συνδημιουργία.

Η ενεργός συμμετοχή και ηγεσία των κοινοτήτων που πλήττονται περισσότερο – των ανθρώπων με βιωμένη εμπειρία – θα πρέπει να θεωρείται θεμελιώδης δεοντολογική και πολιτική αρχή που θα καθοδηγεί όλες τις διαβουλεύσεις και αποφάσεις σχετικά με την ψηφιοποίηση και την ψυχική υγεία. Η διασφάλιση ότι έχουν ίση φωνή στη διαμόρφωση πολιτικών και καινοτομιών είναι απαραίτητη για την επίτευξη δίκαιων και ισορροπημένων αποτελεσμάτων, όπως και για την πρόληψη της βάθυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων υγείας.

Διαβάστε την έκθεση:

ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN MENTAL HEALTHCARE

Πηγή: mentalhealtheurope.org

Απόδοση / Επιμέλεια: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr