Παρά τη διευρυνόμενη αναγνώριση της ψυχικής υγείας ως οριζόντιας πολιτικής προτεραιότητας, σημαντικά κενά παραμένουν στην πρόσβαση σε υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Νέα δεδομένα και ευρωπαϊκές δεσμεύσεις αναδεικνύουν την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που ενσωματώνει την ψυχική υγεία σε όλες τις πολιτικές. Για πολλούς ανθρώπους στην Ευρώπη, η ανάγκη για υποστήριξη ψυχικής υγείας δεν εμφανίζεται ως στατιστικό μέγεθος, αλλά ως μια καθημερινή εμπειρία αναζήτησης βοήθειας, συχνά χωρίς σαφή διαδρομή, χωρίς επαρκείς δομές και χωρίς έγκαιρη ανταπόκριση.
Σύγχρονες μελέτες για την κάλυψη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους ενήλικες καταγράφουν έντονες ανισότητες τόσο μεταξύ κρατών όσο και εντός των ίδιων των συστημάτων φροντίδας. Παρότι υπάρχουν θεσμικά πλαίσια και στρατηγικές, η πραγματική πρόσβαση παραμένει άνιση, με ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό, γεωγραφικούς περιορισμούς και περιορισμένη διασύνδεση με την πρωτοβάθμια φροντίδα και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Τα κενά αυτά επηρεάζουν δυσανάλογα ευάλωτες ομάδες και δυσχεραίνουν τη μετάβαση από την πολιτική πρόθεση στην ουσιαστική υποστήριξη. Στην πράξη, αυτό συχνά μεταφράζεται σε καθυστερήσεις, διακοπές φροντίδας ή ανάγκες που παραμένουν αόρατες μέχρι να γίνουν κρίσιμες.
”Περίπου το 17% του πληθυσμού ζει με κάποια μορφή ψυχικής διαταραχής, ενώ μεγάλο ποσοστό δεν λαμβάνει την απαραίτητη φροντίδα.”
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση έχει αναγνωριστεί θεσμικά, με την ψυχική υγεία να τοποθετείται στο επίκεντρο πολιτικών που υπερβαίνουν τον στενό τομέα της υγείας. Η ενσωμάτωσή της σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση και η κοινωνική προστασία αναδεικνύεται ως κρίσιμη προϋπόθεση για τη μείωση των ανισοτήτων και την ενίσχυση της πρόληψης. Σε αυτό το πλαίσιο, οργανισμοί της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στη γεφύρωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής με την εφαρμογή στο πεδίο. Μέσα από τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, κάθε φορέας έρχεται σε επαφή με διαφορετικά συστήματα, επαγγελματίες και πραγματικές ανάγκες, μεταφέροντας την εμπειρία του πεδίου πίσω στον ευρωπαϊκό διάλογο. Μέσα από τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά προγράμματα, εκπαιδευτικές δράσεις και πιλοτικές παρεμβάσεις, η ΕΔΡΑ συμβάλλει στην ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την ενδυνάμωση επαγγελματιών και την υποστήριξη πληθυσμών με αυξημένες ανάγκες.
Τα δεδομένα από την ευρωπαϊκή περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υπογραμμίζουν το εύρος της πρόκλησης: περίπου το 17% του πληθυσμού ζει με κάποια μορφή ψυχικής διαταραχής, ενώ μεγάλο ποσοστό δεν λαμβάνει την απαραίτητη φροντίδα. Οι δεσμεύσεις δεκάδων χωρών για την ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας σε όλες τις δημόσιες πολιτικές δημιουργούν ένα σημαντικό πλαίσιο ευθύνης, το οποίο καλούνται να υποστηρίξουν τόσο οι δημόσιοι θεσμοί όσο και οι φορείς εφαρμογής.
Η μετάβαση σε μια πραγματικά προσβάσιμη και αποτελεσματική φροντίδα ψυχικής υγείας προϋποθέτει συντονισμένες πολιτικές, αξιόπιστα δεδομένα και συνέργειες σε ευρωπαϊκό και τοπικό επίπεδο. Μέσα από τέτοιες συνεργασίες, η ψυχική υγεία μπορεί να αντιμετωπιστεί ως θεμελιώδης συνιστώσα κοινωνικής ευημερίας και όχι ως αποσπασματική παρέμβαση. Κάθε πιλοτική δράση, εκπαιδευτική παρέμβαση ή συνεργασία προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στην κατανόηση του τι σημαίνει ουσιαστική πρόσβαση στην ψυχική υγεία.
Σχετικές Πηγές
Mental health service coverage and gaps among adults in Europe
Επισκόπηση των κενών και των ανισοτήτων στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην Ευρώπη.
Ολοκληρωμένη προσέγγιση της ΕΕ για την ψυχική υγεία – Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας σε όλες τις δημόσιες πολιτικές.
With 17% of people in the Region living with a mental health condition – Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
Στοιχεία και δεσμεύσεις κρατών για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Discover more from socialpolicy.gr
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
