Τι σημαίνει σεξουαλική συναίνεση;

“Δεν είπε όχι”…

“Ήμασταν υπό την επήρεια αλκοόλ”…

“Πήγαινε γυρεύοντας με αυτά που φορούσε”…

“Χρειάζεται να είσαι πιο αποφασιστική ”

Πολλοί χρησιμοποιούν τις παραπάνω φράσεις σε μια προσπάθεια να θολώσουν τις γραμμές σχετικά με τη σεξουαλική συναίνεση, να κατηγορήσουν το θύμα, και να απαλλάξουν τους θύτες από τα εγκλήματα που έχουν διαπράξει. 

Ο ορισμός της συναίνεσης είναι απόλυτα ξεκάθαρος. Δεν υπάρχουν θολές γραμμές.

Συναίνεση σημαίνει ότι συμφωνώ ενεργά να συνευρεθώ ερωτικά με κάποιον. Η συναίνεση επιτρέπει σε κάποιον να γνωρίζει ότι το σεξ είναι επιθυμητό. Η σεξουαλική δραστηριότητα χωρίς συναίνεση αποτελεί βιασμός ή σεξουαλική επίθεση.

Ενθουσιασμός

Η συναίνεση προέρχεται από τον ενθουσιασμό. Αντί να αναζητάτε ένα “όχι”, βεβαιωθείτε ότι υπάρχει ένα ενεργό “ναι”. Εάν η σύντροφός σας συμφωνεί αλλά φαίνεται ανήσυχη ή αβέβαιη, τότε δεν συναινεί. Το “Όχι” ή το “Δεν ξέρω” και η σιωπή δεν αποτελούν συναίνεση.

Ελεύθερη βούληση

Η συναίνεση πρέπει να δίνεται χωρίς πίεση. Δεν είναι σωστό να εξαπατήσετε, να εξαναγκάσετε ή να απειλήσετε κάποιον να πει ναι. Δεν μπορεί κανείς να δώσει τη συναίνεση του αν δεν έχει τις αισθήσεις του ή αν βρίσκεται σε μια ευάλωτη ψυχική κατάσταση, όπως το να είναι μεθυσμένος ή υπό την επήρεια ουσιών.

Ενημέρωση

Μπορεί κανείς να συναινέσει σε κάτι μόνο εάν γνωρίζει όλα τα στοιχεία. Για παράδειγμα, αν ένας σύντροφος λέει ότι θα χρησιμοποιήσει προστασία κατά τη διάρκεια του σεξ, αλλά δεν το κάνει τότε η πράξη δεν αποτελεί συναινετικό σεξ.

Η συναίνεση δεν μπορεί να είναι ελεύθερη και πλήρης αν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη δεν είναι ενήλικα. Ως εκ τούτου, ο παιδικός γάμος είναι μια πράξη χωρίς συναίνεση.

“Ο παιδικός γάμος είναι το πιο δύσκολο πράγμα που μπορεί να βιώσει ένα κορίτσι. Όταν αναγκάζεις ένα κορίτσι να παντρευτεί, τότε έχεις δώσει στον άνδρα το δικαίωμα να το βιάζει κάθε μέρα”, αναφέρει η Jaha Dukureh, Πρέσβειρα του UNWomen για την Περιφέρεια Αφρικής. 

Η Dukureh, θύμα η ίδια ακρωτηριασμού των γεννητικών της οργάνων και εξαναγκαστικού γάμου σε ηλικία 15 ετών, γνωρίζει προσωπικά πώς αυτές οι επιβλαβείς και μη συναινετικές πρακτικές “κλέβουν” από τα νεαρά κορίτσια την υγεία και την αυτονομία τους. 

Ακρίβεια

Η συναίνεση επιτρέπει την ακρίβεια. Έχετε το δικαίωμα να συναινέσετε σε κάτι και όχι σε κάτι άλλο. Μπορείτε να συναινέσετε να φιλήσετε ή να αγγίξετε κάποιον μια μέρα και όχι την επόμενη. Αυτό που συμφωνείτε εξαρτάται από εσάς και επιτρέπεται να αλλάξει. 

Αναστρέψιμη

Η συναίνεση μπορεί να ανακληθεί. Μπορείτε να αλλάξετε γνώμη ανά πάσα στιγμή. Η συναίνεση είναι σημαντική ακόμη και μεταξύ των ζευγαριών που έχουν έρθει σε σεξουαλική επαφή σε παλαιότερο χρόνο. Οι περισσότερες σεξουαλικές επιθέσεις δεν συμβαίνουν από ξένους σε σκοτεινά σοκάκια. Συχνά, η σεξουαλική επίθεση διαπράττεται από κάποιον που το θύμα γνωρίζει ή ακόμα και από έναν σύντροφο. 

Ορισμένες εθνικές μελέτες δείχνουν ότι έως και το 70% των γυναικών έχουν βιώσει σωματική και / ή σεξουαλική βία από έναν σύντροφο. Η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών σημαίνει τη λήψη συναίνεσης σε όλες τις περιπτώσεις, ακόμη και στο γάμο και στις μακροχρόνιες σχέσεις.

Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα συναίνεσης;

Η δημιουργία μιας κουλτούρας συναίνεσης απαιτεί από όλους μας να μετατοπίσουμε συνειδητά τον τρόπο με τον οποίο εμπλεκόμαστε με τους άλλους. Από νεαρή ηλικία, τα παιδιά πρέπει να διδάσκονται τη σημασία της συναίνεσης. Αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι μιας ολοκληρωμένης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης για την ενδυνάμωση των ανθρώπων με γνώση που αφορά τα δικαιώματα τους.

Ένας τρόπος για να απομακρυνθούν τα ταμπού γύρω από τη συναίνεση είναι η δημιουργία ασφαλών και διαδραστικών χώρων συζήτησης. Το 2015, η νεαρή Ταϊλανδή ακτιβίστρια Wipaphan Wongsawang, ξεκίνησε το project Thaiconsent, το οποίο δημιούργησε χώρους για άντρες και γυναίκες ώστε να συζητήσουν για τις σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις. Η καμπάνια κάλεσε τους ανθρώπους να κάνουν τη διάκριση μεταξύ του “συναινετικού σεξ” και του “ανεπιθύμητου σεξ”, πυροδοτώντας πραγματικές συνομιλίες μεταξύ χιλιάδων ανθρώπων.

Η Wongsawang ξεκίνησε το project μετά από την προσπάθεια ενός γνωστού της προσώπου να τη βιάσει. Αργότερα έμαθε πως δέκα φίλες της είχαν πέσει θύματα βιασμού από γνωστούς τους. “Το βρήκα απαράδεκτο. Εκείνη την εποχή, ο όρος “κουλτούρα βιασμού” υπήρχε στην κοινωνία της Ταϊλάνδης, αλλά η ιδέα ότι ο βιασμός μπορεί να συμβεί χωρίς κάποια σωματική βλάβη ή κραυγές για βοήθεια, αφήνοντας συναισθηματικές και ψυχολογικές πληγές, δεν ήταν κατανοητή “. 

Η συμμετοχή αντρών και αγοριών σε συζητήσεις σχετικά με την έννοια της αρρενωπότητας αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό ζήτημα που σχετίζεται με την ευαισθητοποίηση όσον αφορά την συναίνεση. Για να εξαλείψουμε την κουλτούρα του βιασμού πρέπει να εξετάσουμε τη βίαιη αρρενωπότητα και να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει να είσαι άνδρας που χρησιμοποιεί φεμινιστικές αρχές.

Εάν εξακολουθείτε να μην κατανοείτε τη συναίνεση, δείτε το παρακάτω βίντεο: 

Πηγή: UNWomen

Απόδοση/Επιμέλεα: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr