Παιδική Ευημερία: Ορισμός και Μεθοδολογική Προσέγγιση

Μετάφραση/ Απόδοση: Ντούνης Ανδρέας

Πώς ορίζεται η ευημερία;

Η ευημερία νοείται εν γένει ως η ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Αποτελεί μία δυναμική κατάσταση η οποία ενισχύεται όταν οι άνθρωποι εκπληρώνουν τους προσωπικούς και κοινωνικούς τους στόχους. Κατανοείται τόσο σε σχέση με αντικειμενικές μετρήσεις, όπως το εισόδημα του νοικοκυριού, τους εκπαιδευτικούς πόρους και την κατάσταση υγείας – καθώς και σε σχέση με υποκειμενικούς δείκτες όπως αυτόν της ευτυχίας, της πρόσληψης της ποιότητας ζωής και της ικανοποίησης από την ζωή.

Τομείς και μέθοδοι μέτρησης (measures) της παιδικής ευημερίας

• Η παιδική ευημερία ορίζεται με πολλούς (και) διαφορετικούς τρόπους.
  
• Μία πλειάδα διαφορετικών τομέων και μεθόδων μέτρησης χρησιμοποιούνται για να αξιολογηθούν τα επίπεδα της παιδικής ευημερίας.
  
• Οι διαφορετικοί τομείς και μέθοδοι μέτρησης που χρησιμοποιούνται καθιστούν δύσκολη την πραγματοποίηση σημαίνοντων συγκρίσεων της παιδικής ευημερίας μεταξύ διαφορετικών μελετών και διαφορετικών πλαισίων.
  
• Η διαφορετική εστίαση των πρωτοβουλιών για την ευημερία (για παράδειγμα σε σχέση με τις ανάγκες, τη φτώχεια, την ποιότητα ζωής, τον κοινωνικό αποκλεισμό ή τα παιδικά δικαιώματα) επιδρά στον τύπο πολιτικών και προγραμμάτων που υποστηρίζονται.
  
• Υφίσταται μία γενικότερη συναίνεση ως προς την προσέγγιση της παιδικής ευημερίας ως ένα πολυ-παραγοντικό φαινόμενο, που θα πρέπει να περιλαμβάνει τις διαστάσεις της σωματικής, συναισθηματικής και κοινωνικής ευημερίας – θα πρέπει να εστιάζει στις ζωές των παιδιών στο παρόν αλλά και να λαμβάνει υπόψη και τις μελλοντικές τους ζωές, και τέλος να εμπερικλείει τόσο υποκειμενικές όσο και αντικειμενικές μεθόδους μέτρησης.

Οι οπτικές των παιδιών και των νέων ανθρώπων σε σχέση με την ευημερία 

Τα τελευταία χρόνια υφίσταται μία σταδιακή μετάβαση από την κατάσταση της υπερβολικής “εστίασης” στις αντικειμενικές μεθόδους μέτρησης της παιδικής ευημερίας προς την συμμετοχή των παιδιών και των νέων ανθρώπων ως προς τον καθορισμό των παραμέτρων που στοιχειοθετούν την ευημερία. Η “κίνηση” αυτή έχει καταδείξει ορισμένες σημαντικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικες και τα παιδιά ορίζουν την ευημερία και τις πτυχές της ευημερίας που θέτουν τα παιδιά ως προτεραιότητα σε σύγκριση με τους ενήλικες.

Ζητήματα και Προκλήσεις 

• Η ευημερία και η παιδική ευημερία, αποτελούν ευρύτατα χρησιμοποιούμενες έννοιες αλλά διαθέτουν “αδύναμη θεωρητική βάση”.
  
• Υφίστανται ως τώρα περιορισμένα δεδομένα σε σχέση με την παιδική ευημερία και ειδικότερα έλλειψη δεδομένων που να διαχωρίζονται με βάση την ηλικία, το φύλο, την αναπηρία, την εθνικότητα, την σεξουαλικότητα ή ευρύτερους κοινωνικο-οικονομικούς “δείκτες” ή “δείκτες” ένταξης όπως η μεταναστευτική κατάσταση.
• Οι πολιτισμικές και ταξικές επιπτώσεις της ευημερίας δεν είναι καλά κατανοητές.
  
• Υφίστανται εμφανείς δυσκολίες στην πραγματοποίηση συγκρίσεων της παιδικής ευημερίας χρησιμοποιώντας δείκτες μεταξύ πλαισίων που είναι ευρέως μεταβλητά (widely variable contexts).

Μελλοντικές δράσεις 

Η βελτίωση της θεωρητικοποίησης και εφαρμογής της έννοιας της παιδικής ευημερίας στην πράξη αναμένεται να προκύψουν από την κοινή παραδοχή ότι η παιδική ευημερία:

• Είναι πολυπαραγοντική.
• Λαμβάνει υπόψη μεθόδους μέτρησης που παρέχουν τόσο αντικειμενικές όσο και υποκειμενικές πτυχές της ποιότητας ζωής.
  
• Ενσωματώνει τις απόψεις και τις οπτικές των ίδιων των παιδιών και των νέων ανθρώπων.
  
• Εστιάζει στα θετικά στοιχεία και τις δυνατότητες όπως και στις δυσκολίες και τις ελλείψεις.
• Λαμβάνει υπόψιν την ευημερία των παιδιών στο άμεσο παρόν, και δεν εστιάζει αποκλειστικά στα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.
• Ενσωματώνει μέτρα ατομικής σωματικής και συναισθηματικής/ πνευματικής ευημερίας.
• Ενσωματώνει μέτρα τα οποία λαμβάνουν υπόψιν τα πλαίσια των ζωών των παιδιών και των νέων ανθρώπων.
  
• Συνυπολογίζει όλα τα διαφορετικά στάδια των ζωών των παιδιών και των νέων ανθρώπων (από τη μήτρα ως την μετάβαση στην ενηλικίωση).
• Δίδει την δέουσα προσοχή στα πολιτισμικά χαρακτηριστικά, το φύλο, την ηλικία και άλλα προσωπικά χαρακτηριστικά και πώς αυτοί οι παράγοντες ενδέχεται να επιδράσουν στα αισθήματα ευημερίας καθώς και στις αντικειμενικές εκροές τις παιδικής ευημερίας.
• Δεν εστιάζει υπέρμετρα στα “κυρίαρχα πλαίσια” των ζωών των νέων ανθρώπων  – όπως το σπίτι και το σχολείο – αλλά λαμβάνει υπόψιν την ευημερία και των νέων ανθρώπων που αποκλείονται από αυτά τα περιβάλλοντα, και τις διαφορές μεταξύ αυτών των πλαισίων.
  

Πηγή: June Statham and Elaine Chase, Childhood Well-being – A brief overview, Childhood Wellbeing Research Centre – BRIEFING PAPER 1 August 2010.

socialpolicy.gr