Εκθέσεις με Εθνικές Στρατηγικές για την καταπολέμηση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κοινωνικής Πολιτικής (ESPN) δημοσίευσε εκθέσεις αναφορικά με εθνικές στρατηγικές για την καταπολέμηση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού

Οι νέες εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Δικτύου Κοινωνικής Πολιτικής σχετικά με τις εθνικές στρατηγικές για την καταπολέμηση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού καταδεικνύουν μία αύξηση στις υποσχόμενες ολοκληρωμένες στρατηγικές σε ορισμένες χώρες. Παρόλα αυτά, σημαντικές προκλήσεις παραμένουν.

Μία σειρά εκθέσεων σε επίπεδο χωρών και μία Συνθετική έκθεση από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κοινωνικής Πολιτικής (ESPN) αναφορικά με τις εθνικές στρατηγικές για την καταπολέμηση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού δημοσιεύθηκαν πρόσφατα.

Η έλλειψη στέγης και ο στεγαστικός αποκλεισμός αποτελούν ακραίες μορφές κοινωνικού αποκλεισμού που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω ολοκληρωμένων προσεγγίσεων που βασίζονται με αποτελεσματικότητα στην Αρχή 19 του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Παρότι υφίσταται μία ανάδυση ολοκληρωμένων στρατηγικών σε ορισμένες χώρες, η πρόληψη και αντιμετώπιση της Έλλειψης Στέγης και του Στεγαστικού Αποκλεισμού παραμένουν σημαντικές προκλήσεις για ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά την τελευταία δεκαετία, η έλλειψη στέγης εκτιμάται πώς αυξήθηκε στις 24 από τις 28 χώρες της ΕΕ.

Βασισμένη στην έμβαθυνση των εθνικών εκθέσεων που προετοιμάστηκαν από τις 35 ομάδες των χωρών του Ευρωπαϊκού Δικτύου Κοινωνικής Πολιτικής, η συνθετική έκθεση υπογραμμίζει αρκετά κύρια ευρήματα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα:

1. Επί του παρόντος, δεν είναι δυνατόν να απεικονισθεί ο συνολικός αριθμός των άστεγων ανθρώπων στην Ευρώπη καθώς υφίσταται έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων, ή οι ορισμοί και τα δεδομένα εμφανίζουν έλλειψη συνεκτικότητας.
2. Πάντως, τα διαθέσιμα δεδομένα υποδεικνύουν μία αύξηση στην Έλλειψη Στέγης και στον Στεγαστικό Αποκλεισμό κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας στην πλειονότητα των 35 χωρών που καλύπτονται από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Κοινωνικής Πολιτικής. Η Φινλανδία είναι η μόνη χώρα της ΕΕ στην οποία η έλλειψη στέγης μειώθηκε σε σημαντικό βαθμό κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών.
3. Υφίστανται ομοιότητες στα προφίλ των άστεγων ανθρώπων σε ολόκληρη την Ευρώπη (κυρίως άνδρες σε ηλικία εργασίας), καθώς και αναδυόμενα προφίλ εντός ειδικών εθνικών πλαισίων (π.χ. νέοι άνθρωποι και κοορτή άστεγων ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας). Οι γυναίκες και τα παιδιά παραμένουν μία περισσότερο αόρατη κατηγορία (καταφεύγοντας συχνά σε περισσότερο ανεπίσημες “κρυφές” λύσεις κάλυψης των στεγαστικών τους αναγκών) εξαιτίας των περιορισμών στους ορισμούς της Έλλειψης Στέγης και του Στεγαστικού Αποκλεισμού.
4. Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, οι μακροχρόνιες ή πιο πρόσφατες αρνητικές εξελίξεις στην αγορά κατοικίας (π.χ. απότομες αυξήσεις στις τιμές ενοικίων, η αυξανόμενη επισφάλεια της ενοικίασης, η αύξηση που παρατηρείται στις εξώσεις) αποτελούν τους κύριους καθοριστικούς παράγοντες για την αύξηση της Έλλειψη Στέγης και του  Στεγαστικού Αποκλεισμού.
5. Οι ολοκληρωμένες στρατηγικές αποκρίσεις στην Έλλειψη Στέγης και στον Στεγαστικό Αποκλεισμό αυξάνονται σε ολόκληρη την ΕΕ, παρότι τα ευρήματα της αποτελεσματικότητάς τους παραμένουν σπάνια. Πολύ λίγες χώρες διαθέτουν ισχυρούς μηχανισμούς τεκμηρίωσης βάσει ευρημάτων που να καθιστούν δυνατή την αξιολόγηση της υλοποίησης των στρατηγικών τους.
6. Υφίστανται ευρήματα μίας αυξανόμενης παρουσίας υπηρεσιών που δίνουν προτεραιότητα στη στέγαση (όπως για παράδειγμα η Προσέγγιση Housing First) σε ολόκληρη την Ευρώπη εντός ενός συνολικότερου επικρατούντος “σταδιακού μοντέλου” παροχής υπηρεσιών για την έλλειψη στέγης, που στοχεύει κυρίως να καταστήσει κάποιον/κάποια “έτοιμο/έτοιμη να στεγαστεί” (“housing ready”) μέσω της παροχής υποστήριξης και θεραπείας.
7. Τα ευρήματα δεν είναι αρκετά για την επαρκή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης στις περισσότερες από τις 35 χώρες που καλύφθηκαν. Αυτό το εύρημα είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για τις υπηρεσίες που αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της παροχής υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης σε ολόκληρη την Ευρώπη (π.χ. προσωρινή και επείγουσα στέγαση, κέντρα ημέρας).

Υπό το φώς της ανάλυσης που διενεργήθηκε από τις 35 ομάδες των χωρών του Ευρωπαϊκού Δικτύου και του κύριου πυρήνα του ESPN, η συγκεκριμένη Συνθετική Έκθεση καταλήγει σε αρκετές συστάσεις. Καλεί σε μία περισσότερο αποτελεσματική πολιτική δράση σε Ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για την πρόληψη και μείωση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού.

Έκθεση: Εθνικές Στρατηγικές για την καταπολέμηση της έλλειψης στέγης και του στεγαστικού αποκλεισμού

Μετάφραση / Απόδοση: Ντούνης Ανδρέας

Πηγή: ec.europa.eu

socialpolicy.gr