Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 2021: Τα παιδιά στην Ελλάδα δεν τρέφονται επαρκώς

Το Σάββατο 16 Οκτωβρίου, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, όπως αυτή καθιερώθηκε το 1980 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, με κύριο στόχο τον περιορισμό της πείνας και του υποσιτισμού στον πλανήτη. 41 χρόνια μετά κι ενώ η πείνα εξακολουθεί να μαστίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες, η έλλειψη θρεπτικών συστατικών και η κακή διατροφή έχουν χτυπήσει και τη δική μας πόρτα.

H παγκόσμια οικονομική κρίση και η πανδημία, με την οικονομική στενότητα και το ψυχολογικό φορτίο που επέφεραν, επιτάχυναν τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες της ελληνικής οικογένειας, με κύριο στοιχείο την απουσία του απαραίτητου αριθμού θρεπτικών γευμάτων και την υπερκατανάλωση φτηνών, κακής ποιότητας τροφίμων, που προκαλούν μια σειρά προβλημάτων στα παιδιά, όπως ο υποσιτισμός, η παχυσαρκία, αλλά και κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματα που σχετίζονται με το αυξημένο βάρος (π.χ. bullying στο σχολικό περιβάλλον)[i].
 
Η οργάνωση Πρώτα το Παιδί, σε συνεργασία με διατροφολόγο, προσφέρει σε κάθε παιδί την αναγκαία διατροφική βοήθεια, με τακτικές αποστολές τροφίμων στις οικογένειες, προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού.

Ελλάδα και υποσιτισμός

Μετά τη λαίλαπα της οικονομικής κρίσης, το 9% των παιδιών στη χώρα μας δεν είχε τη δυνατότητα να απολαύσει ούτε ένα γεύμα με πρωτεΐνη, όταν πριν την έναρξη της κρίσης το ποσοστό ήταν 4%. Το 14% των παιδιών αδυνατούσε να εξασφαλίσει ένα πιάτο φαγητό με κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι κάθε δεύτερη ημέρα, με αποτέλεσμα να υποσιτίζεται [ii]. Συνολικά, το 95% του πληθυσμού στην Ελλάδα, δεν προσλαμβάνει τις συστηνόμενες ποσότητες πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (φυτικά έλαια και ψάρι), ενώ το 60% δεν προσλαμβάνει αρκετές φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, όσπρια) [iii]. Η απουσία σχολικών γευμάτων στη διάρκεια της πανδημίας επιδείνωσε το πρόβλημα, ενώ και η επερχόμενη αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά θα υποβαθμίσει περαιτέρω το επίπεδο διαβίωσης των νοικοκυριών [iv].

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως ο υποσιτισμός δεν σχετίζεται απαραίτητα με έλλειψη βάρους, αφού η υπερκατανάλωση τροφών φτωχής ποιότητας στην προσπάθεια για κορεσμό της πείνας, μπορεί να επιφέρει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα, την υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους, με παράλληλη, σοβαρή έλλειψη θρεπτικών συστατικών, κάτι που είναι γνωστό ως “κρυμμένη πείνα”[v].

Ελλάδα και παιδική παχυσαρκία

Με τον όρο παιδική παχυσαρκία, αναφερόμαστε στη συγκέντρωση σωματικού λίπους στην περιοχή της κοιλιάς, η οποία μπορεί να επιφέρει σοβαρούς κινδύνους στην υγεία, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα και σακχαρώδη διαβήτη. Στη χώρα μας, 37,5% των παιδιών είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα[vi] και υπολογίζεται ότι έως το 2030 προβλέπεται να υπάρχουν στην Ελλάδα 281.463 παχύσαρκα παιδιά, ηλικίας 5-19 χρόνων[vii].
 
Οι διατροφικές συνήθειες και ο καθιστικός τρόπος ζωής αποτελούν την πηγή του κακού. Τα παχύσαρκα παιδιά καταναλώνουν τουλάχιστον ένα snack και έτοιμο φαγητό την ημέρα, ενώ δεν αθλούνται και δεν συμμετέχουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες[viii]. Το κόστος της παιδικής παχυσαρκίας δεν είναι μόνο σωματικό. Υπολογίζεται ότι το 40% των παιδιών με παχυσαρκία υποφέρει από κατάθλιψη, ενώ η παχυσαρκία συνδέεται με χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η σχέση καταθλιπτικών συμπτωμάτων και παχυσαρκίας ξεκινά στην παιδική/εφηβική ηλικία, κυρίως στα κορίτσια [ix]. 

Το Πρώτα το Παιδί εργάζεται για την εξάλειψη των διατροφικών προβλημάτων στα παιδιά που βοηθάει, σε 4 βήματα:

1. Σε συνεργασία με διατροφολόγο, εντοπίζονται οι διατροφικές ελλείψεις και ανάγκες κάθε παιδιού.
2. Με βάση τις συμβουλές της διατροφολόγου, προχωρά σε τακτικές αποστολές τροφίμων στις οικογένειες, με τρόφιμα που περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα για ένα παιδί θρεπτικά συστατικά.
3. Εγγραφή των παιδιών σε εξωσχολικές δραστηριότητες, ώστε να ενισχυθεί η σωματική τους άσκηση
4. Ψυχολόγος προσφέρει στήριξη και καθοδήγηση στις οικογένειες και τα παιδιά που αντιμετωπίζουν τις κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις της ελλιπούς και κακής διατροφής.

Μέχρι σήμερα, η οργάνωση έχει προσφέρει 1260 κιλά φρούτων και λαχανικών, 310 κιλά πρωτεΐνης και 375 κιλά γαλακτοκομικών προϊόντων, στα παιδιά που υποστηρίζει.

“Πολλές φορές έτρωγα μόνο μια φορά την ημέρα για να φτάνει το φαγητό για τα παιδιά μου. Με τη βοήθεια που λαμβάνουμε πλέον από το Πρώτα το Παιδί το φαγητό στο τραπέζι επαρκεί. Επιπλέον, τα αγόρια μου τρώνε πολύ περισσότερα ψάρια, φρούτα και λαχανικά σε σχέση με πριν κι αυτό οφείλεται και στην καθοδήγηση της διατροφολόγου, που μας έκανε να υιοθετήσουμε πιο υγιεινές συνήθειες”.
Δ. (Μαμά – Ωφελούμενη του Πρώτα το Παιδί)

Μπορείς κι εσύ να βοηθήσεις μια οικογένεια στην Ελλάδα να βάλει επαρκές και ποιοτικό φαγητό στο τραπέζι για τα παιδιά της. 20 ευρώ προσφέρουν τα απαραίτητα φρέσκα φρούτα και λαχανικά για 1 μήνα σε ένα παιδί.

Κάνε τη δωρεά σου στο https://www.protatopaidi.org/

Πηγές Δεδομένων

[i] https://www.moh.gov.gr/articles/news/1417-pagkosmia-hmera-diatrofhs
[ii] Transnational Institute
[iii] ΑΠΕ-ΜΠΕ
[iv] ΙΝΕ-ΓΣΕΕ
[v] Food and Agriculture Organization of the United Nations
[vi] https://www.statistics.gr/documents/20181/ab68d4a7-c00f-3ba8-d28f-c8b167b8ec76
[vii] https://www.worldobesity.org/membersarea/global-atlas-on-childhood-obesity
[viii]http://www.ellinikogala.gr/schools/wp-content/uploads/2018/09/arthro3diatrofikes_synithties_prosxolikis_.pdf
[ix] https://www.hygeia.gr/paidiki-paxysarkia-ta-sygxrona-dedomena/