Επανάσταση στην υγεία και την ασφάλεια: ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής μετάβασης στην εργασία

Η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά εργαλεία φέρνουν επανάσταση στην Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία. Σήμερα, τα ρομπότ λειτουργούν σε επικίνδυνα περιβάλλοντα, ανυψώνουν βαριά φορτία, διαχειρίζονται τοξικά υλικά και εργάζονται υπό ακραίες θερμοκρασίες. Αναλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες και μονότονες εργασίες, ενώ οι ψηφιακές συσκευές και οι αισθητήρες μπορούν να ανιχνεύσουν από νωρίς τους κινδύνους. Ταυτόχρονα, εν ελλείψει κατάλληλων μέτρων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορεί να οδηγήσουν σε ατυχήματα, εργονομικούς κινδύνους, εντατικοποίηση της εργασίας, μειωμένο έλεγχο της εργασίας και ασαφή όρια.

Η ενημερωτική καμπάνια της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) για τη Διεθνή Ημέρα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία 2025, διασαφηνίζει τον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, μεταξύ άλλων μέσω της αυτοματοποίησης των εργασιών, της χρήσης έξυπνων εργαλείων και συστημάτων παρακολούθησης για την υγεία και την ασφάλεια, της διευρυμένης πραγματικότητας και της εικονικής πραγματικότητας καθώς και της αλγοριθμικής διαχείρισης της εργασίας.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εργασίας έχει οδηγήσει σε εξελισσόμενες εργασιακές ρυθμίσεις, όπως η τηλεργασία και οι ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας, οι οποίες θα εξεταστούν περαιτέρω.

Η νέα έκθεση της ILO, αναλύει τα κρίσιμα αυτά ζητήματα, αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να ενισχύσει την υγεία και ασφάλεια στον χώρο εργασίας και επισημαίνει τους τρόπους απόκρισης των κυβερνήσεων, των εργοδοτών, των εργαζομένων και άλλων ενδιαφερόμενων μερών για την άμβλυνση των πιθανών κινδύνων για την υγεία και ασφάλεια.

THE ROLE OF AI AND DIGITALIZATION AT WORK

Ενώ τα ρομπότ αναλαμβάνουν αποτελεσματικά επικίνδυνες εργασίες, οι εργαζόμενοι που συντηρούν, επισκευάζουν ή συνεργάζονται με τα συγκεκριμένα μηχανήματα ενδέχεται να αντιμετωπίσουν νέους κινδύνους. Οι απρόβλεπτες ρομποτικές συμπεριφορές, οι συστημικές αστοχίες ή οι απειλές στον κυβερνοχώρο μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια. Μπορεί να προκύψουν εργονομικοί κίνδυνοι από την αλληλεπίδραση ανθρώπου-ρομπότ, καθώς και από τη χρήση φορετών και εξωσκελετών χωρίς σωστή εφαρμογή, χρηστικότητα ή άνεση.

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη και τον αυτοματισμό μπορεί να μειώσει τον βαθμό ανθρώπινης εποπτείας, γεγονός που, με τη σειρά του, αναμένεται να αυξήσει τους κινδύνους για την εργασιακή ασφάλεια και υγεία, ενώ ο φόρτος εργασίας που καθοδηγείται από αλγόριθμους και η συνεχής σύνδεση μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος, επαγγελματική εξουθένωση και προβλήματα ψυχικής υγείας.

Η έκθεση αναλύει, επίσης, τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενες για την υγεία και την ασφάλειά τους σε όλα τα στάδια της ψηφιακής αλυσίδας εφοδιασμού, από όσους/όσες βρίσκονται σε διαδικασίες εξόρυξης καθώς και για εκείνους/εκείνες που τροφοδοτούν την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και για εργαζόμενους/εργαζόμενες που χειρίζονται ηλεκτρονικά απόβλητα.

Η έκθεση επισημαίνει τα ρυθμιστικά κενά στη διαχείριση των κινδύνων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία που συνδέονται με την ψηφιοποίηση και καλεί για ισχυρότερες διεθνείς, περιφερειακές και εθνικές πολιτικές. Οι συμβάσεις της ILO (αριθ. 155 και 187) παρέχουν τη βάση για τη διασφάλιση του δικαιώματος σε έναν υγιή και ασφαλή χώρο εργασίας στη ψηφιακή εποχή.

Αναδυόμενοι Κίνδυνοι στην Εργασία

Νέοι και αναδυόμενοι επαγγελματικοί κίνδυνοι μπορεί να προκληθούν από την τεχνική καινοτομία ή από κοινωνικές / οργανωτικές αλλαγές, όπως:

• Νέες τεχνολογίες και διαδικασίες παραγωγής, π.χ. νανοτεχνολογία, βιοτεχνολογία
• Νέες συνθήκες εργασίας, π.χ. μεγαλύτερος φόρτος εργασίας, εντατικοποίηση της εργασίας από μειώσεις προσωπικού, κακές συνθήκες που σχετίζονται με τη μετανάστευση για εργασία, θέσεις εργασίας στην άτυπη οικονομία
• Αναδυόμενες μορφές απασχόλησης, π.χ. αυταπασχόληση, εξωτερικές αναθέσεις, συμβάσεις ορισμένου χρόνου

Μπορούν να αναγνωριστούν ευρύτερα μέσω καλύτερης επιστημονικής κατανόησης, π.χ. των επιπτώσεων των εργονομικών κινδύνων για τις μυοσκελετικές διαταραχές.

Μπορεί να επηρεάζονται από αλλαγές στις αντιλήψεις σχετικά με τη σημασία ορισμένων παραγόντων κινδύνου, π.χ. των επιπτώσεων των ψυχοκοινωνικών παραγόντων στο εργασιακό άγχος.

Πηγές: un.org, ilo.org

Απόδοση/Επιμέλεια: Τομπέα Ελένη

socialpolicy.gr