Επιστολή διαμαρτυρίας για τον εξοστρακισμό των Κοινωνικών Επιστημών από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Αθήνα 23 Ιουνίου 2020

Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων

Υπόψη Υπουργού κ. Ν. Κεραμέως
minster@minedu.gov.gr

Γραφείο Υφυπουργού Παιδείας και
Θρησκευμάτων

Υπόψη Υφυπουργού κ. Σ. Ζαχαράκη
grammyfyp1@minedu.gov.gr

Γενική Γραμματέα Α/θμιας & Β/θμιας
Εκπαίδευσης

Υπόψη Γενικής Γραμματέως κ. Α. Γκίκα
gengram.abe@minedu.gov.gr

Γενική Διεύθυνση Σπουδών Π. & Δ.
Εκπαίδευσης

Διεύθυνση Σπουδών Προγραμμάτων και
Οργάνωσης Δευτεροβάθμιας
Εκπαίδευσης
protocol@minedu.gov.gr
Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής

Υπόψη Προέδρου κ. Ι. Αντωνίου
info@iep.edu.gr
ΠΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Υπόψη Περιφερειακού Δ/ντη
κ. Γ. Κόσυβα
mail@attik.pde.sch.gr

Αξιότιμη κα Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή οι υπογράφοντες επιμορφωτές Β’ επιπέδου Τεχνολογιών Της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) της συστάδας «Οικονομία, Διοίκηση και Κοινωνικές Επιστήμες» θέλουμε να εκφράσουμε τη διαφωνία μας για τα νέα Ωρολόγια Προγράμματα των Ημερήσιων Γυμνασίων και Γενικών Λυκείων τα οποία υπογράφει η Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων κα Σοφία Ζαχαράκη με τις Υ.Α με αρ. 72322/Δ2/2020 και με αρ. 74181/Δ2/2020 αντίστοιχα.

Τα εν λόγω Ωρολόγια Προγράμματα ουσιαστικά εξοστρακίζουν τις Κοινωνικές Επιστήμες από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση αφού από το σχολικό έτος 2020-21 καταργούνται τα μαθήματα Σύγχρονος Κόσμος: Πολίτης και Δημοκρατία Β’ Λυκείου, Βασικές Αρχές Κοινωνικών Επιστημών Β’ Λυκείου, Κοινωνιολογία Γ’ Λυκείου ενώ υποβαθμίζονται, λόγω μείωσης των προβλεπόμενων ωρών διδασκαλίας κατά μία, τα μαθήματα Οικιακή Οικονομία Α’ Γυμνασίου και Πολιτική Παιδεία Α’ Λυκείου.

Η διαφωνία μας ως προς τις παραπάνω ενέργειες έχει επιστημονικό χαρακτήρα και αφορά σε δύο σημεία. Το πρώτο έχει να κάνει με το γεγονός ότι από το νέο σχολικό έτος οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν θα διδάσκονται πλέον θέματα που είναι απαραίτητα για την καλλιέργεια της «ιδιότητας του πολίτη» (citizenship) και της ικανότητας του επιχειρείν, της δημιουργικότητας και του αισθήματος πρωτοβουλίας. Αυτό θα συμβεί γιατί θέματα όπως Δημοκρατία, Πολίτης και δικαιώματα, Ευρωπαϊκή Ένωση, Πληθυσμός, Ταυτότητες, Παγκοσμιοποίηση, Μετανάστευση, Φτώχεια και ανεργία, Κοινωνικά κινήματα, Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, Δίκαιο και παραβατικότητα, Πολιτικές θεωρίες και ιδεολογίες, Ετερότητα, διαπολιτισμικές και διακοινωνιακές σχέσεις δεν πρόκειται να διδαχθούν ξανά.

Επίσης, επειδή άλλα θέματα όπως η Οικογένεια και ο κοινωνικός περίγυρος, Οικονομικά της οικογένειας, Αγωγή Υγείας – Πρόληψη ατυχημάτων, Διατροφή, Επιχείρηση και Καινοτομία, Χρήμα και Τράπεζες και Βία είναι εν δυνάμει εκτός διδακτέας ύλης.

Το δεύτερο σημείο διαφωνίας μας σχετίζεται με το γεγονός ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα στερηθούν διδακτικών μεθοδολογιών που κατεξοχήν αξιοποιούνται στη διδασκαλία των μαθημάτων των Κοινωνικών Επιστημών σύμφωνα με τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών τους. Πρόκειται για σύγχρονες διδακτικές μεθοδολογίες και τεχνικές όπως η διαθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση, η διαφοροποιημένη διδασκαλία και η χρήση των Τ.Π.Ε. Η διεθνής ερευνητική βιβλιογραφία έχει αποδείξει ότι αυτές οι μέθοδοι και τεχνικές συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής και μεταγνωστικής ικανότητας, ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα και αναπτύσσουν τις ψηφιακές ικανότητες των μαθητών και μαθητριών.

Υπενθυμίζουμε ότι η ιδιότητα του πολίτη, η ικανότητα του επιχειρείν, οι προσωπικές, κοινωνικές και μεταγνωστικές ικανότητες καθώς και οι ψηφιακές ικανότητες αποτελούν τέσσερις από τις οκτώ βασικές ικανότητες που η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) συστήνει στα κράτη-μέλη της να προωθήσουν μέσω των εκπαιδευτικών τους συστημάτων σύμφωνα με την από 22 Μαΐου 2018 Σύσταση του Συμβουλίου της Ε.Ε.

https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EL/TXT/PDF/?uri=CONSIL:ST_9009_2018_INIT&from=EL

Επίσης, στο πλαίσιο της υιοθέτησης των 17 Στόχων, γνωστοί ως «Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης» (Sustainable Development Goals – SDG), το ελληνικό κράτος καλείται να παρέχει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του οικονομικού εγγραμματισμού των νέων με απώτερο σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως αυτή διατυπώθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε.) τον Σεπτέμβριο του 2015.

Θεωρούμε, επομένως, ότι οι Κοινωνικές Επιστήμες τόσο ως προς το περιεχόμενό τους όσο και ως προς τη διδακτική τους μεθοδολογία συμβάλλουν τα μέγιστα στον βασικό σκοπό του Λυκείου που δεν είναι άλλος από «την ενδυνάμωση των αξιών της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της συλλογικότητας και αλληλεγγύης και τη διαμόρφωση συνείδησης ενεργού πολίτη» (άρθρο 1 παρ. 2 του Νόμου 4186/2013 «Αναδιάρθρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και λοιπών διατάξεων»). Σας καλούμε λοιπόν να αναθεωρήσετε τα νέα Ωρολόγια Προγράμματα λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις και οδηγίες της Ε.Ε. και του Ο.Η.Ε. αλλά και τα πορίσματα της σύγχρονης Παιδαγωγικής και Διδακτικής Επιστήμης.

Με τιμή,
Οι Επιμορφωτές Β΄ Επιπέδου Τ.Π.Ε. κλάδων «Οικονομία, Διοίκηση και Κοινωνικές Επιστήμες» του Πανεπιστημιακού Κέντρου Επιμόρφωσης Πάτρας.

Δημήτριος Βουδούρης, ΠΕ80 Οικονομίας

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ80 Οικονομίας

Μαρίνα Καζάκου, ΠΕ80 Οικονομίας

Κατερίνα Καλτσά, ΠΕ80 Οικονομίας

Θεόδωρος Κούκιας, ΠΕ 80 Οικονομίας

Καλλιόπη Ορφανάκη, ΠΕ78 Κοινωνικών Επιστημών

Νίκος Ρούσκας, ΠΕ78 Κοινωνικών Επιστημών

Στέφανος Συρμακέσης, ΠΕ80 Οικονομίας

Στυλιανή Τσιάμη, ΠΕ80 Οικονομίας