• Αρχική
  • Blog View
  • Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών
    • Ψυχική Υγεία
    • Κοινωνική Ένταξη
    • Προσφυγικό
    • Στέγαση
  • Αρθρογραφία-Μελέτες
  • Φορείς Κοινωνικής Πολιτικής
  • Συνεργασίες
  • ENGLISH edition
Κυριακή, 22 Νοεμβρίου, 2026
socialpolicy.gr
  • Επίκαιρα
    • All
    • Διεθνή
    • Ημερίδες-Συνέδρια
    • Θέσεις Εργασίας
    • Μεταπτυχιακά
    • Προπτυχιακά
    • Σεμινάρια
    • Υποτροφίες

    Θέσεις Εργασίας | Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας

    Κοινωνικός/-ή Λειτουργός στην Ήπειρο | Κιβωτός του Κόσμου

    Θέσεις εργασίας στην Ελλάδα μέσω Linkedin

    Θέσεις Εργασίας στην Σάμο

    Θέσεις Εργασίας στην Α.Μ.Κ.Ε. «Ελληνική Εταιρία Ιατρικής Ψυχολογίας»

    Κοινωνικός/ή Λειτουργός στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων

    Διδακτικό έργο το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

    EU Project Manager @ CONNECTUS

    Θέσεις Εργασίας | Συμβούλιο της Ευρώπης

    Αυξάνονται οι ανάγκες για πάνω από 8 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους στην Ουκρανία

    Θέσεις Εργασίας | Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης

    • Διεθνή
    • Θέσεις Εργασίας
    • Ημερίδες-Συνέδρια
    • Σεμινάρια
    • Προπτυχιακά
    • Μεταπτυχιακά
    • Υποτροφίες
  • Κοινωνική Πολιτική
    • All
    • Αρθρογραφία
    • Εργασία και Πολιτικές Απασχόλησης
    • Κοινωνική Προστασία
    • Κοινωνική Στέγαση
    • Κοινωνική Συνοχή
    • Προγράμματα
    • Σύλλογος Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής
    Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

    Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

    Τα επιλεγμένα έργα του προγράμματος VOICES για την πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας

    Τα επιλεγμένα έργα του προγράμματος VOICES για την πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας

    Οδηγοί για την Προώθηση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης εκπαιδευτικών

    Βελτιωμένο Erasmus+ για την αντιμετώπιση στρατηγικών προκλήσεων της ΕΕ

    Η σχολική βία και η σημασία του φύλου

    Η σχολική βία και η σημασία του φύλου

    Ομαδικά Εργαστήρια Συμβουλευτικής του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ | Νοέμβριος 2026

    Ομαδικά Εργαστήρια Συμβουλευτικής του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ | Νοέμβριος 2026

    Αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα

    Αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα

    «Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

    «Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

    Σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες στην ΕΕ έχει βιώσει ψυχολογική βία

    Μηχανισμός Ανταπόκρισης και Συνεργασίας: Ενίσχυση της υποστήριξης των επιζωσών σεξουαλικής βίας

    Μια κρίση που προσπερνάμε: Γερνώντας χωρίς στέγη

    Μια κρίση που προσπερνάμε: Γερνώντας χωρίς στέγη

    Μια ψηφιακή πλατφόρμα για να φροντίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι με νοητική αναπηρία την υγεία τους

    Μια ψηφιακή πλατφόρμα για να φροντίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι με νοητική αναπηρία την υγεία τους

    • Προγράμματα
    • Αρθρογραφία
    • Εργασία και Πολιτικές Απασχόλησης
    • ισότητα των φύλων
    • Κοινωνική Προστασία
    • Κοινωνική Συνοχή
    • Κοινωνική Στέγαση
  • Κοινωνική Θεωρία
  • Κοινωνική Αλληλεγγύη
  • Απόψεις
  • Υγεία
    • All
    • Επιστήμη
    • Ψυχολογία
    Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

    Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

    Εθνική Στρατηγική για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά 2021-2030

    Κέντρο Ημέρας για τους Ρομά | ΚΛΙΜΑΚΑ

    Online σεμινάριο: Μιλώντας για το πένθος και την απώλεια

    Online σεμινάριο: Μιλώντας για το πένθος και την απώλεια

    Από τη θεωρία στην πράξη: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις

    Από τη θεωρία στην πράξη: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις

    Θέση της ΕΕΨΕ για τη διάκριση των Κέντρων Εκπαίδευσης στην Ψυχοθεραπεία  από τα ΚΔΒΜ και προτάσεις για θεσμική ρύθμιση

    Ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση με κοινά κριτήρια και υπεύθυνη ενημέρωση

    Δήμος Αθηναίων: Ξεκίνησε η λειτουργία του Ιατρείου Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής

    Δήμος Αθηναίων: Ξεκίνησε η λειτουργία του Ιατρείου Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής

    Εκπαιδευτικά Εργαστήρια: Ψυχοθεραπεία Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους με αυτισμό

    Εκπαιδευτικά Εργαστήρια: Ψυχοθεραπεία Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους με αυτισμό

    19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

    19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

    Δωρεάν Ταχύρρυθμο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Προσωπικό Πρώτης Γραμμής στη Μακροχρόνια Φροντίδα

    Care4Skills: Το Μέλλον της Μακροχρόνιας Φροντίδας στην Ευρώπη – Τέσσερα πιθανά σενάρια

    Γνωρίζοντας τη ΔΕΠ-Υ: 6 online σεμινάρια για επαγγελματίες

    Γνωρίζοντας τη ΔΕΠ-Υ: 6 online σεμινάρια για επαγγελματίες

    • Επιστήμη
    • Ψυχολογία
No Result
View All Result
  • Επίκαιρα
    • All
    • Διεθνή
    • Ημερίδες-Συνέδρια
    • Θέσεις Εργασίας
    • Μεταπτυχιακά
    • Προπτυχιακά
    • Σεμινάρια
    • Υποτροφίες

    Θέσεις Εργασίας | Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας

    Κοινωνικός/-ή Λειτουργός στην Ήπειρο | Κιβωτός του Κόσμου

    Θέσεις εργασίας στην Ελλάδα μέσω Linkedin

    Θέσεις Εργασίας στην Σάμο

    Θέσεις Εργασίας στην Α.Μ.Κ.Ε. «Ελληνική Εταιρία Ιατρικής Ψυχολογίας»

    Κοινωνικός/ή Λειτουργός στην Περιφερειακή Ενότητα Χανίων

    Διδακτικό έργο το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

    EU Project Manager @ CONNECTUS

    Θέσεις Εργασίας | Συμβούλιο της Ευρώπης

    Αυξάνονται οι ανάγκες για πάνω από 8 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους στην Ουκρανία

    Θέσεις Εργασίας | Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης

    • Διεθνή
    • Θέσεις Εργασίας
    • Ημερίδες-Συνέδρια
    • Σεμινάρια
    • Προπτυχιακά
    • Μεταπτυχιακά
    • Υποτροφίες
  • Κοινωνική Πολιτική
    • All
    • Αρθρογραφία
    • Εργασία και Πολιτικές Απασχόλησης
    • Κοινωνική Προστασία
    • Κοινωνική Στέγαση
    • Κοινωνική Συνοχή
    • Προγράμματα
    • Σύλλογος Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής
    Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

    Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

    Τα επιλεγμένα έργα του προγράμματος VOICES για την πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας

    Τα επιλεγμένα έργα του προγράμματος VOICES για την πρόληψη και καταπολέμηση της έμφυλης βίας

    Οδηγοί για την Προώθηση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης εκπαιδευτικών

    Βελτιωμένο Erasmus+ για την αντιμετώπιση στρατηγικών προκλήσεων της ΕΕ

    Η σχολική βία και η σημασία του φύλου

    Η σχολική βία και η σημασία του φύλου

    Ομαδικά Εργαστήρια Συμβουλευτικής του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ | Νοέμβριος 2026

    Ομαδικά Εργαστήρια Συμβουλευτικής του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ | Νοέμβριος 2026

    Αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα

    Αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα

    «Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

    «Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

    Σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες στην ΕΕ έχει βιώσει ψυχολογική βία

    Μηχανισμός Ανταπόκρισης και Συνεργασίας: Ενίσχυση της υποστήριξης των επιζωσών σεξουαλικής βίας

    Μια κρίση που προσπερνάμε: Γερνώντας χωρίς στέγη

    Μια κρίση που προσπερνάμε: Γερνώντας χωρίς στέγη

    Μια ψηφιακή πλατφόρμα για να φροντίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι με νοητική αναπηρία την υγεία τους

    Μια ψηφιακή πλατφόρμα για να φροντίζουν οι ίδιοι οι άνθρωποι με νοητική αναπηρία την υγεία τους

    • Προγράμματα
    • Αρθρογραφία
    • Εργασία και Πολιτικές Απασχόλησης
    • ισότητα των φύλων
    • Κοινωνική Προστασία
    • Κοινωνική Συνοχή
    • Κοινωνική Στέγαση
  • Κοινωνική Θεωρία
  • Κοινωνική Αλληλεγγύη
  • Απόψεις
  • Υγεία
    • All
    • Επιστήμη
    • Ψυχολογία
    Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

    Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

    Εθνική Στρατηγική για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά 2021-2030

    Κέντρο Ημέρας για τους Ρομά | ΚΛΙΜΑΚΑ

    Online σεμινάριο: Μιλώντας για το πένθος και την απώλεια

    Online σεμινάριο: Μιλώντας για το πένθος και την απώλεια

    Από τη θεωρία στην πράξη: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις

    Από τη θεωρία στην πράξη: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις

    Θέση της ΕΕΨΕ για τη διάκριση των Κέντρων Εκπαίδευσης στην Ψυχοθεραπεία  από τα ΚΔΒΜ και προτάσεις για θεσμική ρύθμιση

    Ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση με κοινά κριτήρια και υπεύθυνη ενημέρωση

    Δήμος Αθηναίων: Ξεκίνησε η λειτουργία του Ιατρείου Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής

    Δήμος Αθηναίων: Ξεκίνησε η λειτουργία του Ιατρείου Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής

    Εκπαιδευτικά Εργαστήρια: Ψυχοθεραπεία Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους με αυτισμό

    Εκπαιδευτικά Εργαστήρια: Ψυχοθεραπεία Κοινωνικής και Συναισθηματικής Ανάπτυξης σε παιδιά και εφήβους με αυτισμό

    19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

    19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

    Δωρεάν Ταχύρρυθμο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Προσωπικό Πρώτης Γραμμής στη Μακροχρόνια Φροντίδα

    Care4Skills: Το Μέλλον της Μακροχρόνιας Φροντίδας στην Ευρώπη – Τέσσερα πιθανά σενάρια

    Γνωρίζοντας τη ΔΕΠ-Υ: 6 online σεμινάρια για επαγγελματίες

    Γνωρίζοντας τη ΔΕΠ-Υ: 6 online σεμινάρια για επαγγελματίες

    • Επιστήμη
    • Ψυχολογία
No Result
View All Result
socialpolicy.gr
No Result
View All Result
Home Slider

Κοινωνικό φύλο, κράτος και τέχνη: από τις αναπαραστάσεις στις πολιτικές της υποκειμενικότητας

3 Φεβρουαρίου, 2026
in Slider, Κοινωνική Θεωρία
0
Κοινωνικό φύλο, κράτος και τέχνη

Χρυσάνθη Κούτρη*

Η δημόσια συζήτηση για το κοινωνικό φύλο εντάθηκε το τελευταίο διάστημα, τόσο με αφορμή τραγικά εργατικά ατυχήματα όσο και μέσα από έναν ευρύτερο διάλογο για την εργασία, την ασφάλεια και τα δικαιώματα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η έννοια του κοινωνικού φύλου—όχι του βιολογικού — και το πώς αυτή «γράφεται» σε θεσμούς, σχέσεις και εικόνες της καθημερινότητας.

Η τέχνη, ιδίως η εικαστική, δεν αντανακλά μονάχα αυτές τις μεταβολές· τις συγκροτεί, τις αμφισβητεί και συχνά τις αναθεωρεί. Θεμελιώδη έργα της φεμινιστικής θεωρίας και ιστορίας της τέχνης (Nochlin, Berger, Pollock, Nead, Mulvey, Butler) μας έχουν προσφέρει εργαλεία για να κατανοήσουμε πώς οι εικόνες παράγουν και κανονικοποιούν ρόλους φύλου, αλλά και πώς αυτοί οι ρόλοι αποδομούνται στη σύγχρονη πρακτική.


Τι σημαίνει «κοινωνικό φύλο» και γιατί «μετράει».

Στις κοινωνικές επιστήμες, το φύλο νοείται ως κοινωνική κατασκευή: ένα σύνολο νοημάτων, ρόλων και προσδοκιών που παράγονται και αναπαράγονται ιστορικά μέσα σε συγκεκριμένα πολιτισμικά και θεσμικά πλαίσια. Η κλασική συμβολή της Joan Scott πρότεινε το «gender» ως χρήσιμη κατηγορία ιστορικής ανάλυσης, φωτίζοντας τους τρόπους με τους οποίους η διαφορά των φύλων οργανώνει σύμβολα, κανόνες και κοινωνικές σχέσεις. Αργότερα, το Judith Butler έδειξε ότι το φύλο έχει επιτελεστικό χαρακτήρα (performativity): συγκροτείται μέσω επαναλαμβανόμενων πράξεων και λόγων, πέρα από βιολογικές ουσιοκρατίες. Αυτές οι παρεμβάσεις μετατόπισαν το ερώτημα από το «πόσα φύλα υπάρχουν» στο πώς οι έμφυλες ταυτότητες συγκροτούνται, αναγνωρίζονται και πολιτικοποιούνται.

Κράτος, επιτήρηση και βιοπολιτική των φύλων

Η ένταση του δημόσιου ενδιαφέροντος για το φύλο συνδέεται με το γεγονός ότι οι έμφυλες ταυτότητες δομούν σχέσεις με συμπολίτες και κράτος: καταγράφονται σε απογραφές, στατιστικές, ληξιαρχικές πράξεις, πολιτικές εργασίας και πρόνοιας. Στο θεωρητικό επίπεδο, ο Foucault περιέγραψε τη βιοπολιτική—τεχνολογίες εξουσίας που διαχειρίζονται πληθυσμούς μέσω γνώσεων για τη ζωή (γέννηση, θνησιμότητα, υγεία)· ο James C. Scott, από την άλλη, έδειξε πώς τα κράτη «κάνουν ευανάγνωστες» τις κοινωνίες μέσω ταξινομήσεων και προτύπων, ώστε να διαχειριστούν και να ελέγξουν («seeing like a state»). Η επιτήρηση των έμφυλων κατηγοριών δεν είναι ουδέτερη: επιτρέπει απονομές δικαιωμάτων, αλλά και αποκλεισμούς, ανάλογα με το καθεστώς και την ιστορική συγκυρία.

Η τέχνη ως πεδίο διαμάχης για το φύλο

Κλασικές φεμινιστικές παρεμβάσεις στην ιστορία της τέχνης

Η Linda Nochlin αποδόμησε την «ιερή» ερώτηση «Γιατί δεν υπήρξαν μεγάλες γυναίκες καλλιτέχνιδες;», δείχνοντας τα θεσμικά εμπόδια εκπαίδευσης/πρόσβασης και το μύθο της ιδιοφυΐας ως ανδροκεντρικό κριτήριο. Ο John Berger κατέδειξε ότι «οι άνδρες δρουν, οι γυναίκες εμφανίζονται»: το βλέμμα της δυτικής παράδοσης αντικειμενοποιεί τη γυναικεία μορφή. Η Griselda Pollock και η Lynda Nead ανέλυσαν πώς ο «γυμνός» γυναικείος κορμός έγινε κανονιστικό σχήμα υψηλής τέχνης και πώς πειθαρχεί το σώμα.

Το βλέμμα και η έμφυλη επιθυμία στις οπτικές κουλτούρες

Η Laura Mulvey εισήγαγε την έννοια του male gaze στον κινηματογράφο, που όμως επηρεάζει ευρύτερα τις οπτικές πρακτικές, ενώ η Βell Ηooks πρότεινε την «oppositional gaze» των μαύρων γυναικών θεατριών ως θέση αντίστασης. Αυτές οι θεωρίες βοηθούν να διαβάσουμε και εικαστικά έργα, όπου το ποιος βλέπει/ποιος εκτίθεται παραμένει κρίσιμο.

Ιστορικές αναπαραστάσεις φύλου: από τη Βυζαντινή τέχνη στην Αναγέννηση και τον 19ο αιώνα

Βυζαντινή τέχνη: ιερότητα, εγκράτεια και «άφυλοι» άγγελοι

Στη βυζαντινή εικονογραφία, οι ανδρικές μορφές (Χριστός, άγιοι) αποδίδονται με αυστηρότητα, σεμνότητα και χειρονομίες ευλογίας· οι γυναικείες (π.χ. Θεοτόκος) ενσαρκώνουν αγνότητα και μεσιτεία. Οι άγγελοι συχνά εικονίζονται με σώματα «λεπτά», εκλεπτυσμένα και συμβολικά άφυλα, ως πνευματικά—μια εικονογραφική λύση στο πρόβλημα της αναπαράστασης του «ασώματου».

Κλασική / Αναγεννησιακή παράδοση

Στην ιταλική Αναγέννηση, πλήθος έργων (πορτρέτα ανδρών ως στρατηγών/πολιτών· γυναικών ως υποδειγμάτων οικιακής αρετής) θεσμοθετούν ένα δυισμό: ενεργητική δημόσια ανδρικότητα και παθητική οικιακή θηλυκότητα. Η κριτική ιστοριογραφία έχει δείξει επίσης τις έμφυλες διαστάσεις της γλυπτικής (π.χ. βία κατά γυναικείων σωμάτων ως συμβολική επίδειξη εξουσίας).

Ο 19ος αιώνας: αλληγορία και πολιτική — η Ελευθερία οδηγεί τον λαό

Η Liberté του Ντελακρουά (1830) προσωποποιεί την έννοια της ελευθερίας ως γυναικεία αλληγορία («Marianne») που ηγείται των εξεγερμένων, εδραιώνοντας την πρακτική χρησιμοποίησης του «γυναικείου» για να σημάνει αρετές/ιδανικά. Η γυναικεία μορφή παραμένει όμως «σημαίνον» που φέρει πολιτικά νοήματα εντός ανδροκεντρικού πλαισίου αναπαράστασης.

Σύγχρονες ανατροπές: από την επιτέλεση φύλου στη σωματικότητα της τέχνης

Από τα μέσα του 20ού αιώνα, καλλιτέχν(ιδ)ες αμφισβητούν τους εδραιωμένους ρόλους, διερευνώντας την πολλαπλότητα των ταυτοτήτων και θολώνοντας τα όρια αρρενωπότητας/θηλυκότητας. Η body art και οι επιτελεστικές πρακτικές (π.χ. έργα που χρησιμοποιούν το ίδιο το σώμα ως μέσο) έφεραν στο προσκήνιο τη σωματικότητα, την επιθυμία, τη βία, τον πόνο και την ταυτότητα ως διαπραγματεύσιμες κατηγορίες—με στοχαστικές αναγνώσεις από την Amelia Jones. Η Butler παρείχε θεωρητικό υπόβαθρο για την μη-δυαδικότητα και την επιτέλεση, ανοίγοντας τον δρόμο για εκπροσώπηση ταυτοτήτων πέρα από το δίπολο άνδρας–γυναίκα.

Γιατί επιμένουμε στις «μετρήσεις» του φύλου;

Οι έμφυλες κατηγορίες δεν είναι απλώς «περιγραφές»· είναι εργαλεία διακυβέρνησης. Οι απογραφές, οι στατιστικές της εργασίας/εισοδήματος, οι καταγραφές γάμων/γεννήσεων και η ταξινόμηση των σώματων σε φύλα καθιστούν τους πληθυσμούς διαχειρίσιμους. Αυτές οι πρακτικές μπορεί να επεκτείνουν δικαιώματα, αλλά μπορεί και να παγιώνουν ιεραρχίες. Η ιστορικo-θεωρητική βιβλιογραφία τοποθετεί αυτές τις διαδικασίες στην καρδιά της κρατικής «ευαναγνωσιμότητας» (legibility) και της βιοπολιτικής.
Ο δημόσιος διάλογος που ρωτά «πόσα είναι τα φύλα;» παρακάμπτει το κρίσιμο ερώτημα: πώς συγκροτούνται τα φύλα, ποιος τα ορίζει και πώς η τέχνη και οι θεσμοί τα καθιστούν ορατά ή αόρατα. Η ιστορία της τέχνης, από τις βυζαντινές εικόνες μέχρι τη σύγχρονη επιτελεστική πρακτική, λειτουργεί ως εργαστήριο παραγωγής έμφυλων νοημάτων—πότε παγιώνοντας, πότε ανατρέποντας την «κανονικότητα». Η ερευνητική στροφή σε θεωρίες του φύλου, του βλέμματος και της βιοπολιτικής μας βοηθά να διαβάσουμε όχι μόνο τι δείχνουν οι εικόνες, αλλά τι κάνουν: πώς ρυθμίζουν σώματα και επιθυμίες, πώς επιτελούν ταυτότητες και πώς ανοίγουν χώρους ελευθερίας.

Ενδεικτική βιβλιογραφία (επιλογή με ανοιχτές πηγές)

  • Berger, J. (1972). Ways of Seeing. BBC/Penguin. (pdf) 2
  • Butler, J. (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. Routledge. (pdf) 69
  • hooks, b. (1992). “The Oppositional Gaze: Black Female Spectators”, στο Black Looks: Race and Representation. (pdf/κεφάλαιο) 17
  • Mulvey, L. (1975). “Visual Pleasure and Narrative Cinema.” Screen, 16(3), 6–18. (pdf) 516
  • Nead, L. (1992). The Female Nude: Art, Obscenity and Sexuality. Routledge.
  • Nochlin, L. (1971). “Why Have There Been No Great Women Artists?”. ARTnews / ανατύπωση.
  • Pollock, G. (1988). Vision and Difference: Feminism, Femininity and Histories of Art. Routledge.
  • Scott, J. W. (1986). “Gender: A Useful Category of Historical Analysis.” AHR, 91(5).
  • Foucault, M. (1976). The History of Sexuality, Vol. 1. Gallimard / Pantheon.
  • Scott, J. C. (1998). Seeing Like a State. Yale University Press.

Εξειδικευμένα για Βυζαντινή τέχνη και φύλο
  • Peers, G. (2001). Subtle Bodies: Representing Angels in Byzantium. UC Press.
  • Hatzaki, M. (2009). «Angels and Eunuchs: The Beauty of Liminal Masculinity», στο Beauty and the Male Body in Byzantium.
  • Brown, A. R. “Painting the Bodiless: Angels and Eunuchs in Byzantine Art and Culture.” (pdf) 21
  • Cormack, R. Byzantine Art, Oxford History of Art.
  • Pentcheva, B. V. (2010). “The Sensual Icon”, Penn State Press.

Ιστορικά παραδείγματα / αναλύσεις
  • Smarthistory. «Gender in Renaissance Italy — an introduction».
  • Delacroix, Liberty Leading the People (1830), Λούβρο.


* Η Χρυσάνθη Κούτρη έχει σπουδάσει Οικονομικές Επιστήμες στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών από το International Institute of Social Studies (Erasmus University of Rotterdam) MA in Development Studies.

 

Διαβάστε επίσης  ΑCTSAFE – Παραστατική Τέχνη και Συνηγορία για την Πρόληψη της Έμφυλης Βίας

Discover more from socialpolicy.gr

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Tags: κοινωνική θεωρίακοινωνικό φύλοκοινωνιολογίατέχνηφύλο

Related Posts

«Γυναικοκτονίες, Έμφυλη Βία, Δικαστικοί Αγώνες και Φεμινιστικές Δράσεις»
Επίκαιρα

«Απολογισμός 20 χρόνων λειτουργίας και προοπτικές του Εργαστηρίου Σπουδών Φύλου του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής» | Πάντειο Πανεπιστήμιο

by admin
16 Νοεμβρίου, 2026
0

Θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 15 Δεκεμβρίου 2026 στο Αμφ.«Σάκης Καράγιωργας 2» του Παντείου Πανεπιστημίου και ώρες 16:00-20:00.

Read moreDetails
«Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

«Σου χαρίζω την καρδιά μου»: Προσβάσιμη εικαστική έκθεση με έργα των ωφελούμενων της ΑΜΥΜΩΝΗΣ

12 Νοεμβρίου, 2026
19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

19ο Φεστιβάλ ART4MORE | Από τα Άγραφα έως την καρδιά της Αθήνας, η τέχνη συνάντησε τη μνήμη, τη συμπερίληψη και την ψυχική ανθεκτικότητα

2 Νοεμβρίου, 2026
Παραβιάσεις του εργασιακού δικαίου σε επιχειρήσεις του τριτογενούς τομέα της οικονομίας

Δίκτυο για την ιστορία της εργασίας και του εργατικού κινήματος | Σειρά συναντήσεων 2026-2027

2 Νοεμβρίου, 2026
19ο Φεστιβάλ Τέχνης & Ψυχικής Υγείας ART4MORE – “Αναμνήσεις από το μέλλον”

19ο Φεστιβάλ Τέχνης & Ψυχικής Υγείας ART4MORE – “Αναμνήσεις από το μέλλον”

12 Οκτωβρίου, 2026
Load More

Subscribe

* indicates required
newsletters socialpolicy.gr

Το socialpolicy.gr θα χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες που θα παρέχετε σε αυτή τη φόρμα ώστε να σας ενημερώνει μέσω email. Παρακαλώ ενημερώστε μας πώς συμφωνείτε να λαμβάνετε emails από εμάς: SocialPolicy will use the information you provide on this form to be in touch with you and to provide updates. Please confirm that you agree to receive our emails:

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices.

Αφήστε μια απάντηση Ακύρωση απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

Έκθεση Eurochild : «Τα δικαιώματα χρειάζονται πόρους»

20 Νοεμβρίου, 2026
Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

Online σεμινάριο: Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση

20 Νοεμβρίου, 2026
Εθνική Στρατηγική για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά 2021-2030

Κέντρο Ημέρας για τους Ρομά | ΚΛΙΜΑΚΑ

19 Νοεμβρίου, 2026
Next Post

Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη: Η πρώτη δημόσια ΣΑΕΚ Επαγγελματικής Κατάρτισης στον τομέα του φαρμάκου

Απαιτούμε την άμεση λειτουργία της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές

Ανοιχτή πρόσκληση | Επιστημονικό περιοδικό «Frontiers in Psychology»

Ανοιχτή πρόσκληση | Επιστημονικό περιοδικό «Frontiers in Psychology»

socialpolicy.gr

© 2026 socialpolicy.gr

Navigate Site

  • Αρχική
  • Σχετικά με εμάς
  • Επικοινωνία
  • Όροι Χρήσης

Follow Us

No Result
View All Result
  • Αρθρογραφία-Μελέτες
  • Φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών
    • Ψυχική Υγεία
    • Κοινωνική Ένταξη
    • Προσφυγικό
    • Στέγαση
  • Επίκαιρα
    • Διεθνή
    • Σεμινάρια
    • Θέσεις Εργασίας
    • Ημερίδες-Συνέδρια
    • Μεταπτυχιακά
    • Προπτυχιακά
    • Υποτροφίες
  • Κοινωνική Πολιτική
    • Εργασία και Πολιτικές Απασχόλησης
    • Αρθρογραφία
    • Προγράμματα
    • Κοινωνική Προστασία
    • Κοινωνική Συνοχή
    • Φορείς Κοινωνικής Πολιτικής
    • Κοινωνική Στέγαση
    • Σύλλογος Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής
  • Κοινωνική Θεωρία
  • Κοινωνική Αλληλεγγύη
  • Απόψεις
  • Βιβλία
  • Υγεία
    • Ψυχολογία
    • Επιστήμη
  • Επιλεγμένα
  • Σχετικά με εμάς
  • Συνεργασίες
  • Επικοινωνία
  • Όροι Χρήσης
  • Blog View
  • ENGLISH edition

© 2026 socialpolicy.gr

Μετάβαση στο περιεχόμενο
Ανοίξτε τη γραμμή εργαλείων Εργαλεία προσβασιμότητας

Εργαλεία προσβασιμότητας

  • Αύξηση κειμένουΑύξηση κειμένου
  • Μείωση κειμένουΜείωση κειμένου
  • Κλίμακα ΓκριΚλίμακα Γκρι
  • Υψηλή ΑντίθεσηΥψηλή Αντίθεση
  • Αρνητική ΑντίθεσηΑρνητική Αντίθεση
  • Ανοιχτόχρωμο φόντοΑνοιχτόχρωμο φόντο
  • Υπογραμμίσεις συνδέσμωνΥπογραμμίσεις συνδέσμων
  • Αναγνώσιμη γραμματοσειράΑναγνώσιμη γραμματοσειρά
  • Επαναφορά Επαναφορά
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.